Türk Medeni Kanununun 405. maddesi uyarınca kısıtlanan kişinin vasilik görevinin sona erdirilmesi talebinde, yerleşim yeri değişikliği izni olmaksızın Gaziantep Sulh Hukuk Mahkemesinin yetkili yargı yeri olarak belirlenmesi kararı.
Özet: Vasisinin, kısıtlının yerleşim yerinin değiştiği iddiasıyla vasilik görevinin sonlandırılması talebine ilişkin olarak, Gaziantep ve Ardahan Sulh Hukuk Mahkemeleri arasında ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında, Türk Medeni Kanununun 412. maddesi uyarınca vesayet makamından kısıtlının yerleşim yerini değiştirmesine izin verilmediği ve bu yönde bir talep de bulunmadığı gerekçesiyle, ilk vesayet dosyasının açıldığı Gaziantep 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin yetkili yargı yeri olduğuna karar verilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2026/1094 E.  ,  2026/2524 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ
:Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: 2025/839 Esas, 2025/894 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Gaziantep 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin 22.01.2019 Tarihli ve 2018/998 Esas, 2019/67 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve babası ...'in velayeti altında bırakılmıştır.
Veli 12.12.2024 tarihli dilekçesi ile birlikte, oğlunun nerede olduğunu bilmediğini, vasilik görevini yapamadığını ve kısıtlının vasiye ihtiyacının kalmadığını, bu nedenle vasilik görevinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece 20.06.2025 tarihli ek kararı ile kısıtlı adayının merkezî nüfus idaresi sistemindeki yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi ... Sokak ... No: ... İç Kapı No: ... .../Ardahan olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. Ardahan Sulh Hukuk Mahkemesinin 10.12.2025 Tarihli ve 2025/839 Esas, 2025/894 Karar Sayılı Kararı
Yapılan kolluk araştırması sonucunda kısıtlının annesi ile yapılan görüşmede ... Mahallesi .... Sokak No: ... İç Kapı No: ... .../Gaziantep adresinde ikamet ettiğinin bildirildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının vasisinin görevine son verilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun'un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:
“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”
C. Değerlendirme
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Gaziantep 3. Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olmadığı gibi kısıtlı veya vasinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi de olmadığından vesayet dosyasının takibi ile ilgili karar vermekte Gaziantep 3. Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Gaziantep 3. Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
16.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.