Vesayet altındaki kısıtlının bakımevine yerleştirilmesi talebinde, Türk Medeni Kanunu 412 gereği yerleşim yeri değişikliğine vesayet makamınca izin verilmediği için Tefenni Sulh Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğunun yargı yeri belirlenmesi kararı.
Özet: Bir vasinin, kısıtlıyı bakımevine yerleştirme talebi üzerine, iki farklı sulh hukuk mahkemesi, kısıtlının yerleşim yeri değişikliği için vesayet makamından usulüne uygun bir izin veya talep olmaması nedeniyle yetkisizlik kararı vermiştir. Yüksek Mahkeme, bu yetki uyuşmazlığını, 4721 sayılı Kanunun 412. maddesi uyarınca kısıtlının yerleşim yerinin değişmediği ve ilk vesayet makamının yerleşim yeri değişikliğine ilişkin bir izin veya talep almadığı gerekçesiyle, dosyanın ilk vesayet makamı olan mahkemenin yetkisinde olduğuna hükmederek çözmüştür.
5. Hukuk Dairesi         2026/563 E.  ,  2026/2499 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ
:Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: 2025/2078 Esas, 2025/2170 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Tefenni Sulh Hukuk Mahkemesinin 10.07.2008 Tarihli ve 2007/511 Esas, 2008/239 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 406 ncı maddesi gereğince kısıtlanmış ve mahkemenin 14.11.2017 tarihli ek kararıyla kendisine ... vasi olarak atanmıştır.
Vasi 25.09.2025 tarihli dilekçesi ile kısıtlının bakımevine yerleştirilmesi için izin ve yetki kararı verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece 13.10.2025 tarihli ek karar ile kısıtlının yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi ... Sokak ... No: ... İç Kapı No: ... .../İzmir olduğu, kısıtlının bakım evine yerleştirilmesi için izin ve yetki talebinin de yetkili mahkeme tarafından değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. İzmir 14. Sulh Hukuk Mahkemesinin 28.11.2025 Tarihli ve 2025/2078 Esas, 2025/2170 Karar Sayılı Kararı
Vasi tarafından adres değişikliğine ilişkin talep olmadığı gibi vesayet makamı olan Tefenni Sulh Hukuk Mahkemesince adres değişikliğine ilişkin verilmiş bir karar olmadığı, talep olmadan ve usulüne uygun şekilde adres değişikliği yapılmadan yetkisizlik kararı verilemeyeceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 406 ncı maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının bakımevine yerleştirilmesine izin verilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:
“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”
C. Değerlendirme
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Tefenni Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olmadığı gibi kısıtlı veya vasinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi de olmadığından vesayet dosyasının takibi ile ilgili karar vermekte Tefenni Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Tefenni Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
16.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.