Antalya Bölge Adliye Mahkemesi, zayi nedeniyle çek iptali davasının keşideci tarafından açılamayacağı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verdi.
Özet: Kaybedilen, imzalı ancak diğer alanları boş olan 42 adet çekin iptali talebiyle keşideci tarafından açılan davada, ilk derece mahkemesinin zayi nedeniyle çek iptali davasını yalnızca meşru hamilin açabileceği, keşidecinin dava açma hakkının bulunmadığı ve çeklerin tedavüle çıktığının ispatlanamadığı gerekçeleriyle davayı reddetmesi üzerine, davacı vekilinin keşidecinin de bu davayı açmasında hukuki yararı bulunduğu yönündeki istinaf başvurusunu inceleyen Bölge Adliye Mahkemesi, Türk Ticaret Kanunu hükümleri ve Yargıtay içtihatları doğrultusunda çek iptali taleplerinin keşideci tarafından ileri sürülemeyeceğini belirterek, ilk derece mahkemesinin kararının hukuka uygun olduğuna ve davacı vekilinin istinaf itirazlarının yerinde olmadığına karar verip istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
T.C.
ANTALYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ16. HUKUK DAİRESİKARAR TARİHİ
:14/09/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
:ALANYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TARİHİ
:19/06/2026DAVANIN KONUSU
:Kıymetli Evrak İptaliGEREKÇELİ KARARYAZIM TARİHİ
:14/09/2026İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.Üye hakimin görüşü değerlendirildi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ
:Davacı vekili, müvekkilinin içerisinde çek, senet ve sair kıymetli evraklarının bulunduğu evrak çantasını kaybettiğini, evrak çantasının içinde müvekkiline ait ... Bankası ... ve Türkiye ... A.Ş. nezdindeki çek hesaplarından kullanılan çek yapraklarının da bulunduğunu, söz konusu çek yapraklarının keşideci tarafından imzalandığını fakat doldurulması gereken diğer alanların doldurulmadığını, dava konusu çeklerin tamamen boş çek yaprağı olmayıp keşideci tarafından imzalanmış açık niteliğinde olduğunu beyan ederek, ... A.Ş. Alanya Konaklı Şubesi'ne ait ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... A.Ş. Alanya Şubesi'ne ait ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... seri nolu toplam 42 adet çekin öncelikle ödenmemesi için tedbir kararı verilmesine, neticeten davanın kabulü ile dava konusu tüm çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ
:İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"...davacı keşidecisi olduğu çekin iptali istemi ile dava açmıştır. Zayi nedeniyle çek iptali davasını ancak hamil açabilir. Keşideci olan davacının bu davayı açma hakkı bulunmamaktadır. Zira, hesap sahibi/keşideci, muhatabı çeki ödemekten men edebilecektir. Diğer taraftan, çeklerin tedavüle çıktığı davacı tarafından ispatlanamamış olup; hesap sahibi tarafından zayi nedeni ile iptal davası açılamayacağı, çek yaprağının ele geçirilenlerce imzalanıp doldurulması durumunda ise çeke dayalı hak iddia edene karşı menfi tespit davası açılabilecek olması nedenleriyle davanın reddine" karar verilmiştir.İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ
:Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin kıymetli evrakların bulunduğu evrak çantasını kaybetmiş/çaldırmış olduğunu, müvekkiline ait ... Bankası ve ... nezdindeki çek yapraklarının da evrak çantası içinde bulunduğunu, ilk derece mahkemesince keşideci tarafından bu davanın açılamayacağı üzerinde durulmuş ise de somut olaydaki istisnai durumun gözden kaçırıldığını, söz konusu çek yapraklarının keşideci tarafından imzalandığını fakat doldurulması gereken diğer alanların doldurulmadığını, çeklerin kambiyo vasfına sahip olması nedeniyle tedavüle çıkartılması halinde kuvvetli bir risk barındırdığını, mevcut tehlikeyi önlemek adına keşidecinin de bu davayı açmasında hukuki yararının bulunduğunu istinaf nedenleri olarak ileri sürmüştür.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE
:Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.6102 sayılı TTK'nın 818/1,s maddesi yollamasıyla TTK'nın 757 vd. maddelerinde zayi nedeniyle çek iptali davası açılabileceği düzenlenmiştir.TTK'nın 759/2. maddesince, çek iptali isteminde bulunan kişinin, çek elinde iken ziyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senet içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir.HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, çek iptali davasını çekin yetkili ve meşru hamili tarafından açılabilmesine, çek iptaline yönelik taleplerin düzenleyen (keşideci) tarafından yapılmayacağına (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2010/972 Esas - 2011/10188 Karar, 2013/15862 Esas - 2014/3480 Karar sayılı ilamları), HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, davacının, ret kararı verilen çekin keşidecisi olması sebebiyle, işbu zayi nedeniyle çekin iptali talebini ileri süremeyecek olmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL maktu istinaf karar harcı peşin olarak alındığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA,3-Davacının istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,4-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,5-Kararın ilk derece mahkemesi tarafından taraflara TEBLİĞİNE,Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-ç maddesi gereğince kesin olarak karar verildi....