Kısıtlının zorunlu yatış talebi üzerine çıkan yetki uyuşmazlığında, vesayet makamının izni olmadan yerleşim yeri değişikliği yapılamayacağından, Susurluk Sulh Hukuk Mahkemesi yetkili kılınmıştır.
Özet: Çeşitli sulh hukuk mahkemelerinin yetkisizlik kararları vererek uyuşmazlığa düştüğü, 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 405. maddesi uyarınca kısıtlanan bir kişinin zorunlu yatış talebiyle ilgili vesayet dosyasının takibinde yetkili mahkemenin belirlenmesi istemi incelenmiştir. Yüksek Mahkeme, kısıtlı veya vasinin yerleşim yeri değişikliğine ilişkin vesayet makamından izin almadığı ve izin talebi de bulunmadığı gerekçesiyle, ilk vesayet kararını veren mahkemenin, Türk Medeni Kanununun 412. maddesi gereğince vesayet dosyasının takibi için yetkili olduğuna hükmetmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/16940 E.  ,  2026/2486 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ
:Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI
: 2025/1252 Esas, 2025/1283 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Susurluk Sulh Hukuk Mahkemesinin 25.12.2020 Tarihli ve 2020/4 Esas, 2020/709 Karar Sayılı Kararı
Kısıtlı ..., 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 405 inci maddesi gereğince kısıtlanmış ve annesi ...'ün velayeti altında bırakılmasına karar verilmiştir.
... 25.06.2025 tarihli dilekçesi ile kısıtlı olan oğlunun tedavi olmayı kabul etmediğini, bu nedenle hakkında zorunlu yatış kararı verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece 11.07.2025 tarihli ek karar ile kısıtlının merkezî nüfus idaresi sistemindeki yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi ... Küme Evleri No:... İç Kapı No:... .../Afyonkarahisar olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 12.09.2025 Tarihli ve 2025/695 Esas, 2025707 Karar Sayılı Kararı
Yapılan kolluk araştırması sonucunda kısıtlının sürekli yaşadığı adresinin ... Yatılı Bakım Merkezi .../Antalya olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
C. ... .... Sulh Hukuk Mahkemesinin 20.10.2025 Tarihli ve 2025/1252 Esas, 2025/1283 Karar Sayılı Kararı
Vesayet altındaki kişinin ve vasinin yerleşim yeri adresinin ... Mahallesi ... Küme Evleri No:... İç Kapı No:... .../Afyonkarahisar olduğu, ... Yatılı Bakım Evi Merkezinde 15.04.2025 tarihinde kalmaya başladığının kolluk tarafından bildirildiği, ancak kısıtlının ya da vasinin yerleşim yeri değişikliği talebinin bulunmadığı, nitekim dosya kapsamında gelen belgelerden kısıtlının bakım evlerinin doluluk oranına göre sık sık bakım evi değiştirdiğinin anlaşıldı, bu nedenle bakım evlerinin bu sebeple sürekli ikamet etme amacıyla yerleşilen yer olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun’un 405 inci maddesi uyarınca kısıtlanan kısıtlının vesayet dosyasının takibi ile ilgilidir.
B. İlgili Hukuk
.... Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Vesayet işlerinde yetki” başlıklı 411 inci maddesi şöyledir:
“Vesayet işlerinde yetki küçüğün veya kısıtlının yerleşim yerindeki vesayet dairelerine aittir.”
4. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yerinin değişmesi” başlıklı 412 nci maddesi şöyledir:
“Vesayet makamının izni olmadıkça vesayet altındaki kişi yerleşim yerini değiştiremez. Yerleşim yerinin değişmesi hâlinde yetki, yeni vesayet dairelerine geçer. Bu takdirde kısıtlama yeni yerleşim yerinde ilân olunur.”
C. Değerlendirme
Kısıtlının yerleşim yeri değişikliğine izin verilmesine ilişkin vesayet makamı olan Susurluk Sulh Hukuk Mahkemesince 4721 sayılı Kanun’un 412 nci maddesinin birinci fıkrasına göre verilmiş bir izin kararı olmadığı gibi kısıtlı veya vasinin yerleşim yeri değişikliğine izin talebi de olmadığından vesayet dosyasının takibi ile ilgili karar vermekte Susurluk Sulh Hukuk Mahkemesi yetkilidir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Susurluk Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
16.02.2026 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.