Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesince görülen, kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit davasında, davacının inşaat sözleşmesinden doğan borcu ödediği iddiasıyla borçsuzluğunun tespiti talebi.
Özet: Davacı, davalı tarafından 100.000 TL bedelli kambiyo senedine dayalı başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemiyle menfi tespit davası açmış; davacı, icra takibine konu borcun tamamını ödediğini ileri sürerken, davalı alacağın taraflar arasındaki inşaat sözleşmesinden kaynaklandığını ve davacının bakiye 209.000 TL borcu bulunduğunu savunmuştur; mahkemece alınan bilirkişi raporu ise, davacının bonoya ilişkin sözleşmeden kaynaklanan 410.000 TLlik borcunun 408.000 TLsini ödediğini ve takibe konu bonoyla ilgili edimlerini tamamladığını, davalının kalan alacak iddiasının ise delille desteklenmediğini ortaya koymuştur.
T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARART.C.ADANA1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:2023/307 EsasKARAR NO
:2024/204 KararHAKİM
: ... ...KATİP
: ...DAVACI
: ...VEKİLİ
: ...DAVALI
: ...VEKİLİ
: ...DAVA
:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:01.06.2023KARAR TARİHİ
:12.03.2024GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: ...Mahkememizde görülmekte bulunan davanın yapılan açık yargılamasının sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin işbu davaya konu senetteki borcunun tamamını ödediğini, müvekkilinin davalıya karşı herhangi bir borcu bulunmadığını, davalının kendisi hakkında Adana Genel İcra Müdürlüğü’nün 2022/... sayılı icra takibini başlattığını, takip dayanağı olarak da 15/08/2020 vadeli kambiyo senedini gösterdiğini, takibin haksız olduğunu, icra takibinin teminatsız olarak durdurulması gerektiğini, uygun görülecek teminat karşılığında Adana Genel İcra Müdürlüğü’nün 2022/... sayılı takibin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama neticesinde Adana Genel İcra Müdürlüğü’nün 2022/... E. sayılı takip dosyasına konu edilmiş alacak yönünden borçlu olmadığının tespitine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan alınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkememiz 05.06.2023 tarihli ara kararı ile; davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne karar verildiği görülmüştür.Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davaya konu alacağın Adana İli Pozantı İlçesi Yenikonacık Mahallesi ... Parselde bulunan taşınmazın inşaatı ve tadilatı için 01.07.2020 tarihinde taraflarca imzalanan iş sözleşmesine ve Adana İli Pozantı İlçesi Yenikonacık Mahallesi ... Parselde bulunan taşınmazın inşaatı ve çevre düzenlemesine istinaden doğan bir alacak olduğunu, sözleşme gereği davalının tüm edimlerini yerine getirdiğini, davacı tarafın yapması gereken ödemelerin yapmadığını, davacı tarafın ödediğini iddia ettiği tutar Adana İli Pozantı İlçesi Yenikonacık Mahallesi ... Parselde bulunan taşınmaz inşaatı ve tadilatı için 01.07.2020 tarihinde taraflarca imzalanan iş sözleşmesi gereği yapması gereken cari ödeme olduğunu, yapmış olduğu bu ödemelerin cari hesaptan düşürülmüş olup taraflarca imzalan 2 sözleşme gereği davacı tarafından taraflarına toplam 448.000 TL ödeme yapıldığını, davacı tarafın kalan bakiye borcunun 209.000 TL olduğunu, haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Adana Genel İcra Müdürlüğüne, Adana 6. İcra Hukuk Mahkemesi'ne ve ...'a yazılan müzekkerelere yanıt verilerek dava konusu istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.Dava, kambiyo senetlerinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Adana 1. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı kambiyo takibine özgü icra dosyasında davacının borçlu olup olmadığının tespiti hususlarında toplanmaktadır.Dosyamız arasına getirtilen Adana 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; takip alacaklısı ... vekili tarafından takip borçlusu ... aleyhine verilen takip talebiyle 100.000,00 TL 08.07.2020 düzenlenme tarihli, 15.08.2020 vade ve faiz başlangıç tarihli bono alacağı, istenen: yıllık adi kanuni faiz alacağı, 19.035,62 TL 08.07.2020 düzenlenme tarihli 15.08.2020 vade ve faiz başlangıç tarihli bono alacağının 15.08.2020-26.09.2022 yıllarında işlemiş yasal faizi ve 300,00 TL %0,3 'den oluşan toplam 119.335,62 TL alacağın tahsili tarihine kadar %9 faizi masraf ve vekalet ücreti ile tahsilinin talep edildiği, söz konusu dosyada düzenlenen 27.09.2022 tarihli örnek 10. kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılacak takiplerde ödeme emrinin takip borçlusuna 04.10.2022 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.Mahkememizce dosya, ekleri ile birlikte nitelikli hesap uzmanı bilirkişisine tevdii edilmiş; bilirkişi ... 'den alınan 22.11.2023 tarihli raporda; davacı ile davalı arasındaki 01.07.2020 tarihli sözleşmeye müsteniden davalının alacaklı olduğu 410.000,00 TL tutara ilişkin davacı tarafından 408.000,00 TL ödeme yapıldığı, davalının davacıya karşı icra takibine konu ettiği 100.000,00 TL bedelli bonoya ilişkin davacı tarafından yapılan 75.000,00 TL ve 25.000,00 TL ödeme yaparak 01.07.2020 tarihli sözleşmeye bağlı davacı ediminin tamamlandığı, davacının 05.10.2020 ve 18.06.2021 tarihlerinde yaptığı toplam 40.000,00 TL ödemelerin davalıyla başka sözleşmelerden kaynaklanabileceği, bu sözleşmelere ilişkin açıklık bulunmadığı, davalının davacıyla olan sözleşme ilişkilerinden kaynaklanan bakiye 209.000,00 TL alacak iddiasına ilişkin dosyada açık delil sunulmamış olduğu hususlarında görüş ve kanaat bildirmiştir.Duruşmanın 01.02.2024 günlü celsesinde davacı ''Adana İli Pozantı İlçesi Yenikonacık Mahallesi ... Parselde bulunan taşınmazın inşaatı ve çevre düzenlemesi işleri için davalı tarafa yetki verdim, ... bu taşınmaz için çevre düzenlenmesi yaptı ve ayrıca proje için imar parası istedi, bu iş için kendisine toplam 50.000,00 TL EFT para verdim, bu inşaat ve çevre düzenlemesi için belirli bir miktar anlaşmadık, yaptığı işler için para ödeyecektim, bir buçuk yıl boyunca inşaatı yapmadı, bir buçuk yıl sonra ikinci katın kaba inşaatını yaptı, bu 50.000,00 TL haricinde kendisine başka bir bedel ödemedim, zaten o ana kadar yapmış olduğu tüm işlerin bedelini ödemiştim, benden ayrıca bir alacağı olmadığına dair namusum, şerefim ve kutsal saydığım bütün inanç ve değerlerim üzerine yemin ediyorum'' demesi üzerine davalıya 6100 sayılı HMK'nın 238/1.maddesi gereğince, tutanağa geçirilen beyanları yüksek sesle okunarak yemininde ve beyanında ısrar edip etmediği sorulduğunda: ''ben yemin ettiğim hususa ilişkin beyanımda ve yeminimde ısrar ediyorum'' dediği görülmüştür.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇEDava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu ("İİK") m. 72 hükmü uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir.Davacı tarafından varlığı inkâr edilen bir hukukî ilişkinin mevcut olmadığının tespiti için açılan davaya menfi (olumsuz) tespit davası denir (Kuru, Baki: İcra ve İflâs Hukuku El Kitabı, İstanbul 2013, s. 346).Menfi tespit davası 2004 sayılı İİK'nın 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tespit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ise ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde on beşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesini isteyebilir.Bu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere menfi tespit davasında amaç bir hukukî ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığının tespitidir.Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (5721 sayılı TMK m. 6). İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran (iddia eden) taraf o vakıayı ispat etmelidir.Menfi tespit davasında borçlu ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle ortadan kalktığını ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkâr ediyorsa, bu durumlarda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Borçlu varlığını kabul ettiği borcun ödeme gibi bir nedenle sona erdiğini ileri sürüyorsa, bu durumda doğal olarak ispat yükü kendisine düşecektir. Ayrıca sebepten bağımsız olarak soyut bir hukuki işlem şeklinde olan bonodan dolayı borç altına giren kişilerin bu senedin bedelsiz olduğu konusundaki iddiasında ispat külfetinin borçluya ait olduğu, diğer menfi tespit davalarından farklı olarak kıymetli evrak ilişkisinden kaynaklanan menfi tespit davalarında borç ikrar anlamı taşıyan bonodan dolayı alacaklının alacağını ispat etmesi zorunluluğu bulunmamaktadır.Toplanan deliller, alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davalı vekili tarafından davacı aleyhine Adana 1. Genel İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyası üzerinden verilen takip talebiyle borçlusu ... ve alacaklısı ... olan 08.07.2020 tanzim ve 15.08.2020 ödeme tarihli, 100.000,00 TL değerinde bonodan kaynaklanan takip konusu toplam 119.335,62 TL alacak hakkında kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, anılan takibin dayanağını oluşturan bono bakımından yapılan incelemede takip dayanağının borçlusu ... ve alacaklısı ... olan 08.07.2020 tanzim ve 15.08.2020 ödeme tarihli, 100.000,00 TL değerinde bir adet bono olduğu, nitelikli hesap uzmanı bilirkişiden alınan mahkememizce hükme elverişli bulunan raporu uyarınca davacı ile davalı arasındaki 01.07.2020 tarihli sözleşmeye müsteniden davalının alacaklı olduğu 410.000,00 TL tutara ilişkin davacı tarafından 408.000,00 TL ödeme yapıldığı, davalının davacıya karşı icra takibine konu ettiği 100.000,00 TL bedelli bonoya ilişkin davacı tarafından yapılan 75.000,00 TL ve 25.000,00 TL ödeme yaparak 01.07.2020 tarihli sözleşmeye bağlı davacı ediminin tamamlandığı, davacının 05.10.2020 ve 18.06.2021 tarihlerinde yaptığı toplam 40.000,00 TL ödemelerin davalıyla başka sözleşmelerden kaynaklanabileceği, bu sözleşmelere ilişkin açıklık bulunmadığı, davalının davacıyla olan sözleşme ilişkilerinden kaynaklanan bakiye 209.000,00 TL alacak iddiasına ilişkin dosyada açık delil sunulmamış olduğu hususları tespit edilmiş, bu bağlamda icra takibine konu bonodan kaynaklı ödeme yaptığının ispat yükü davacı üzerinde iken, davalının bonodaki bedeli aşan bedelle alacaklı olduğu iddiasında ispat yükü kendi üzerinde olduğu dikkate alınarak takibe konu bono bedelinin aşan alacağının varlığının ispatı hususunda davalı tarafça davacıya yemin teklif edilmiş olup, usulünce davacı tarafça yemin eda edilmiş olup davalıya takibe konu bono yönünden ve aralarında başkaca ticari ilişkiden kaynaklı borçlu olmadığı konusunda yeminini eda ettiği dikkate alındığında, davacının takibe ve davaya konu bonoyu ödediği anlaşıldığından davalıya borçlu olmadığı, bonodaki bedeli aşan bedel yönünden davalının alacaklı olduğu ispatlanamadığından davacının davasının kabulü ile; davacının Adana 1. Genel İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takibinin dayanağını oluşturan keşidecisi davacı ... ve lehtarı davalı ... olan 08/07/2020 düzenleme tarihli olup, 15/08/2020 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli bono sebebiyle söz konusu takibe konu 119.335,62 TL alacak yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine, kötü niyet tazminatı şartları oluşmadığından davacının tazminat talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davanın KABULÜ İLE; davacının Adana Genel İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı takibinin dayanağını oluşturan keşidecisi davacı ... ve lehtarı davalı ... olan 08/07/2020 düzenleme tarihli olup, 15/08/2020 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli bono sebebiyle söz konusu takibe konu 119.335,62 TL alacak yönünden davalıya borçlu olmadığının tespitine,2-Kötü niyet tazminatı şartları oluşmadığından davacının tazminat talebinin reddine,3-Alınması gerekli 8.151,81 TL nisbi karar ve ilam harcından peşin olarak alınan 2.037,96 TL'nin düşülmesi sonucu bakiye 6.113,85 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,4-Davacı tarafından yapılan 2.037,96 TL peşin harç, 179,90 TL başvurma harcı, 1.616,50 TL tebligat, bilirkişi ve posta gideri olmak üzere toplam 3.834,36 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı lehine hüküm tarihindeki AAÜT uyarınca hesaplanan 19.093,70 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek dilekçe ile ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ nezdinde İSTİNAF KANUN YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.12.03.2024Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdırBU BELGE 5070 SAYILI ELEKTRONİK İMZA KANUNU KAPSAMINDA E-İMZA İLE İMZALANMIŞTIR.