Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talepleri hakkındaki istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, 19.09.2013 tarihinde bir otobüs kazasında hayatını kaybeden yolcunun yakınlarının açtığı destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davasının istinaf incelemesine ilişkindir. Davacılar (anne ve kardeşler), otobüs işletmecisi ve sigorta şirketinden tazminat talep etmişlerdir. İlk derece mahkemesi, vefat edenin mirasçıları lehine otobüs işletmecisinden 82.345,02 TL maddi tazminat ve toplam 125.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline hükmetmiş; kardeşlerin destekten yoksun kalma taleplerini ve bir sigorta şirketine karşı açılan davayı husumet yokluğundan reddetmiştir. Hem davacılar vekili (hükmedilen manevi tazminatı yetersiz bularak) hem de davalı işletmeci vekili bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunmuştur.
T.C. SAKARYA BAM 3. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2025/1945 - 2026/1670
T.C.SAKARYABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ3. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
: 2025/1945KARAR NO
: 2026/1670T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IBAŞKAN
:... (...)ÜYE
:... (...)ÜYE
:... (...)KATİP
:... (...)İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: 18.06.2025NUMARASI
: 2023/328 Esas - 2025/392 KararİSTİNAF YOLUNABAŞVURAN DAVACILAR
: 1-... (T.C. NO:.........)2-... - ... (T.C. NO
:.........)3-... -... (T.C. NO
:.........)4-... - ... (T.C. NO
:.........)VEKİLİ Av. ... - ...İSTİNAF YOLUNABAŞVURAN DAVALI
: 1-... TURİZM SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİVEKİLİ
: Av. ... - ...DAVALI
: 2- SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ ,VEKİLİ Av. ... - ...İHBAR OLUNAN
: 1-...SİGORTA ANONİM ŞİRKETİVEKİLİ
: Av. ... - ...İHBAR OLUNAN
: 2-... SİGORTA A.Ş.VEKİLİ
: Av. ... - ...İHBAR OLUNAN
: 3-...SİGORTA A.Ş.VEKİLİ
: Av. ... - ...DAVANIN KONUSU
: Ölüm Veya Cismani Zarar Sebebiyle Açılan TazminatBAŞVURU TARİHİ
: 06.10.2025 - 10.10.2025İSTİNAFA GELİŞ TARİHİ
: 18.11.2025KARAR TARİHİ
: 11.09.2026İLAM YAZIM TARİHİ
: 14.09.2026İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve Dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın Dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacılar vekili dava dilekçesinde; 19.09.2013 tarihinde sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki .. A.Ş'ne ait ... plakalı otobüste yolcu konumunda bulunan ... 'un yaşanan trafik kazası sonucu vefat ettiğini, merhum ...'un annesi olan davacı ... ile kardeşleri olan davacılar ..., ... ve ...'in onun desteğinden yoksun kaldıklarını, kaza anında otobüsün ... Sigorta A.Ş' den sigortalı olduğunu beyan ederek; davacı ... için şimdilik 100,00 TL maddi, 75.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için şimdilik 100,00 TL maddi, 45.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için şimdilik 100,00 TL maddi, 45.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için şimdilik 100,00 TL maddi, 45.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 400,00 TL Destekten Yoksun Kalma Tazminatı ile 210.000,00 TL manevi tazminatın (manevi tazminat talebi yönünden davalı sigorta şirketi hariç) olay tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.Davacılar vekili ıslah dilekçesi ile; destek zararı taleplerini davacı ... için 159.207,30 TL, Ferhat için 231.115,90 TL, Fikret için 231.115,90 TL, Serhat için 231.115,90 TL olarak arttırmıştır.Davalı ... Tur Taş.Pet.Tur.San.Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesinde; kaza nedeni ile herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacıların destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminata ilişkin taleplerinin fahiş olması nedeniyle sebepsiz zenginleşmeye mahal verebilecek nitelikte olduğunu, sürücü ... 'ın kazada kusurunun bulunmadığını, KTK'nun 86/1 maddesi gereği ... Tur'un sorumluluğuna gidilmesinin hukuken mümkün olmadığını, destekten yoksun kalma tazminatının talep edilebilmesi için gereken koşulların oluşması gerektiğini, şayet sorumluluk doğar ise aracın sigortlalandığı sigorta şirketi olan ...Şirketi A.Ş'den talep edilmesi gerektiğini, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.İlk derece mahkemesi tarafından, maddi tazminat davasının kısmen kabulüne; yargılama sırasında vefat eden ... için 82.345,02 TL maddi tazminatın 19.09.2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile birlikte davalı ...Tur Taşımacılık Petrol Turizm Sanayi Limited Şirketi'nden tahsil edilerek mirasçılar ..., ... ve ...'e veraset ilamındaki hisseleri oranında verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine, Davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın pasif husumet dava şartı yokluğundan HMK'nın 114/1-d maddesi uyarınca usulden reddine, Davacılar ..., ... ve ...'in destekten yoksunluk tazminat taleplerinin reddine, manevi tazminat davasının kısmen kabul ve kısmen reddine, bu kapsamda; yargılama sırasında vefat eden ... için 50.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL, ... için 25.000,00 TL olmak ve ... için belirlenen tutarın mirasçıları olan dahili davacılara (..., ... ve ...'e) veraset ilamındaki hisselere oranında verilmek üzere toplam 125.000,00 TL'nin 19.09.2013 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile birlikte davalı ...Tur Taşımacılık Petrol Turizm Sanayi Limited Şirketi'nden tahsil edilerek davacılara verilmesine, fazlaya yönelik talebin reddine karar verilmiştir.Yerel mahkemenin bu kararına karşı, davacılar vekili ve davalı ...Tur Özemniyet vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece hükmedilen manevi tazminatın davaya konu olayın yarattığı sonuç karşısında yetersiz olduğunu, bununla beraber 17.04.2025 tarihli bilirkişi raporunda ölenin babasının hayatta olmaması durumunda anneye 2 pay verilmesi gerekmekte ise de hükme esas alınan bilirkişi raporunda 1 pay verildiğinden ve bu konuda istinaf ilamında bir hüküm bulunmadığından anneye 1 pay verildiğinin aktarıldığını, bu durumun kararın kaldırmasına yeterli olduğunu, ayrıca ferdi kaza koltuk sigortası kapsamında ödenen paranın destekten yoksun kalma tazminatından düşülemeyeceği de Yargıtay içtihatları ile sabit olduğu dikkate alınarak yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ...Tur Özemniyet Taşımacılık Petrol Otomotiv Yedek Parça Turizm Sanayi Ve Ticaret Ltd. Şti vekili istinaf dilekçesinde; hükme esas alınan 21.08.2024 tarihli bilirkişi raporunun fahiş hesap ve yöntem hataları içerdiğini, ... Sigortanın tazminattan sorumlu olmadığının kabul edilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, zira kaza tarihini kapsar poliçe primlerinin davalı şirket tarafından ödendiği gözetildiğinde davalı şirket aleyhine hükmedilecek tutarlardan poliçe limitleri dahilinde sigorta şirketlerinin de sorumlu olduğunun açık olduğunu, kaldırma kararında işaret edilen eksikliklerin giderilmediğini, davacılara bir ödeme yapılıp yapılmadığı ile ilgili ve açılan tüm hasar dosyalarının listesi ödemelerin mahiyeti ve teminat limitinden yapılan mahsuplar hakkında yeterli araştırma yapılmadığını, davacılarla sınırlı yanıt veriliğini, sigorta poliçeleri yönünden yapılan değerlendirmelerin hatalı olduğunu, sıralı sorumluluk ilkesi gözetilse dahi sigorta şirketleri arasındaki ilişkinin rücu noktasında devreye gireceği ve ödemenin akabinde sigorta şirketinin rücu hakkının söz konusu olacağı hususlarının dikkate alınmadığını, yerel mahkemece kararda yapılan ödemenin hesaptan mahsup edildiğinden bahsedilmişse de aktüer raporundan da görüleceği üzere ferdi koltuk sigortacısı ... Sigorta tarafından yapılan ödemenin mahsup edilmediğinin görüleceğini, faiz ve faiz başlangıç tarihlerinin ve kusur değerlendirmelerinin hatalı olduğunu, davacıların emniyet kemeri takıp takmadıklarının dahi araştırılmadığını, müteveffa ile davacılar arasında gerçek bir destek ilişkisi bulunup bulunmadığının belirsiz olduğunu ve açıklığa kavuşturulmadan davacı ... lehine karar verildiğini beyanla, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Dava, trafik kazasında ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Mahkemenin uyuşmazlığa ilişkin 22.12.2021 tarihinde 2015/628 esası üzerinden verdiği kısmen kabul kararına karşı tüm taraf vekillerinin istinafı üzerine söz konusu karar Dairemizin 14.06.2023 tarihli ve 2022/985 esas sayılı kararıyla kaldırılmış, Dairemiz kaldırma kararı sonrası yeniden yapılan yargılama sonucunda yazılı biçimde karar verilmiştir.Dosya içeriğinden, 19.09.2013 olay tarihinde davalıların işleteni ve zorunlu trafik sigortacısı olduğu otobüsün karıştığı çift taraflı kazada, otobüste yolcu olarak bulunan davacıların desteği Tenzile ölmüştür. Kazaya sebebiyet veren davalı aracın sürücüsü hakkında kesinleşen ceza dava dosyası kapsamı, mahkemece alınan kusur bilirkişi raporu ve kaza tespit tutanağı içeriğine göre kazanın oluşumunda davalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, araçta yolcu olarak bulunan desteğin kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olmadığının dosya kapsamı itibariyle ortaya konulamadığı anlaşıldığından kusura ve müterafik kusura ilişkin itirazların gerekmiştir.6098 sayılı TBK'nın 56/2. maddesi uyarınca ölüm halinde ölenin yakınları manevi tazminat adı altında bir miktar para ödetilmesini isteyebilir. Aynı kanunun 51. Maddesi gereğince Hakimin, özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bu tutar adalete uygun olmalıdır. Somut olayda, davacıların desteğinin olayda atfı kabil kusurunun bulunmaması, zararın sonuçları, paranın alım gücü, tarafların şahsi ve sosyal ekonomik durumları ile anılan maddede öngörülen ilkeler dikkate alındığında mahkemece hükmedilen manevi tazminat miktarlarının hakkaniyete uygun düştüğü değerlendirildiğinden taraf vekillerinin hükmedilen manevi tazminatların miktarına ilişkin itirazı yerinde görülmemiştir.Davacılarda ... olup desteğin ölümü sebebiyle adı geçenin destekten yoksun kalma tazminatına hak kazandığının kabulü gerekir. Buna karşılık dosyaya sunulan bilgi ve belgelerden dinlenen tanık anlatımlarından desteğin reşit ve evli olan davacı kardeşlerine maddi anlamda düzenli ve eylemli bir katkısının bulunduğu hususu ortaya konulamadığından davacı kardeşler yönünden maddi tazminat taleplerinin reddi, murisin ... yönünden kabulü kararı yerindedir.Yargıtay'ın yerleşik içtihatlarında kabul gören uygulamaya göre destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken TRH2010 Tablosuna ve progresif rant yöntemine göre muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi, % 1,8 teknik faiz uygulanmadan tazminatın hesaplanması; bilinmeyen/ işleyecek devre hesabı yapılırken bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması gerekmektedir. 01.01.2022 tarihi öncesi ücrete AGİ dahil edilmelidir. Pasif dönem alacağı ise AGİ'siz asgari ücrete göre hesaplanmalı, desteğin geliri ölüm tarihine en yakın ücretine göre saptanmalıdır.Dosya içeriğine göre, çocuksuz olan destek ölüm tarihinde 44 yaşında olup, aynı kazada eşini de kaybetmesi sebebiyle geriye hak sahibi olarak yargılama sırasında ölen annesi ... kalmıştır. Davacı ... ise 27.06.2022 tarihinde ölmüş, geriye mirasçıları davacı kardeşler kalmıştır. Bu durumda, desteğin yeniden evlenme olasılığı da gözetilerek kendisine 2, eşine 2 ve anneye ise 1 pay verilmelidir. Dosyada desteğin Ocak 2012 tarihli bordrosu mevcut olup davacıların desteğin daha fazla gelir elde ettiği iddiası ise bulunmamaktadır. Bu çerçevede, mahkemece Dairemiz kaldırma kararı sonrası alınan aktüer bilirkişisinin 17.04.2024 ve 21.08.2024 tarihli ek raporunda, desteğin dosyada mübrez bordrosu da dikkate alınarak TRH2010 Tablosuna ve progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığından somut olaya uygun olup, hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur.Dosyadaki mevcut poliçe bilgilerine göre, davalı sigorta şirketi kazaya sebebiyet veren otobüsün olay tarihinde geçerli Karayolu Zorunlu Mali Sorumluluk (ZMMS) sigortacısı olup, aracın bunun dışında dava dışı ...sigorta şirketi tarafından tanzim edilen Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası (KTS), dava dışı ... sigorta ise Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası poliçeleri bulunmaktadır. 2014 yılında dava dışı ... sigorta tarafından davacılara ferdi koltuk kaza sigortası kapsamında ödeme yapıldığı anlaşılmaktadır. Ferdi kaza sigortası sigortalı yararına hukuki sorumluluk üstlenen bir zarar sigortası olmayıp can sigortasıdır. Bu tür sigortada, sigorta bedeli zararın miktarına göre değil poliçede belirtilen teminat üzerinden ödenmektedir. Bu nedenle, koltuk ferdi kaza sigortacısı tarafından ödenen tutarın davacı anne için belirlenen tazminattan veya manevi tazminatlardan mahsubu mümkün olmadığından mahkemenin kararı bu yönüyle usul ve yasaya uygundur.Dosyaya gelen yazı cevaplarından, ZMMS sorumlusu davalı sigorta şirketi veya dava dışı KTS sigortacısı ...sigorta şirketi tarafından davacılara ya da dava dışı başka hak sahiplerine ödeme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Davalı ZMMS sigortacısı ... sigorta sıralı sorumluk gereği dava dışı ...A.Ş tarafından tanzim edilen KTS sigortasındaki poliçede belirtilen teminat limiti aşıldığı ölçüde zarardan sorumlu olacaktır. Somut olayda, davacı anne için hesaplanan maddi tazminat miktarı aracın olay tarihinde geçerli KTS poliçesinde öngörülen teminat limitini aşmadığından davanın ZMMS sorumlusu davalı ... A.Ş yönünden reddine karar verilmesi, otobüsün işleteni davalı ...Tur şirketinin TBK 85. Maddesi gereğince sorumlu tutulması isabetli bulunmuştur.Cezayı gerektiren haksız fiile dayalı açılan davada ıslah edilen miktar yönünden TBK 72. maddesinde öngörülen uzamış ceza zamanaşımı süresinin dolmadığı, araç ticari olmakla birlikte yazılı biçimde yasal faize hükmedilmesinin bu hususu açıkça istinaf eden davalı lehine sonuç doğurduğu anlaşıldığından, tazminatın tamamına TBK 117. maddesi gereğince haksız fiil tarihinden faize hükmedilmesinde, SKG tarafından davacılara yapılan ikramiye ödemesinin maddi tazminat miktarından mahsup edilmemesinde, yargılama sırasında ölen davacı annenin maddi tazminatının diğer davacı mirasçılara verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davalı ...Tur ... Taşımacılık... Limited Şirketi vekilinin bu ve sair yönlere ilişkin tüm istinaf itirazlarının da reddi gerekmiştir.Dairemizce ilk derece mahkemesinin kararı HMK'nın 355 maddesi gereğince istinaf sebepleri ve kamu düzenini ilgilendiren hususlar yönünden incelenmiş olup, kararda anılan yönlerden usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davacılar ve davalı ... Taşımacılık Petrol Otomotiv Yedek Parça Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 18.06.2025 tarih 2023/328 esas, 2025/392 karar sayılı kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan, HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacılar vekilinin ve davalı ... Taşımacılık Petrol Otomotiv Yedek Parça Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin istinaf başvurularının ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,2-Yürürlükte bulunan Yargı Harçları Tarifesi uyarınca davacılardan alınması gereken toplam 2.928,00 TL (732,00x4) maktu ilam harcının, peşin alınan toplam 3.077,00 TL'den mahsubu ile fazla alınan 149,00 bakiye TL harcın iadesine,3-Yürürlükteki Yargı Harçları Tarifesi uyarınca davalıdan alınması gereken 14.163,74 TL nispi ilam harcından peşin alınan toplam 3.550,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 10.613,74 TL harcın davalı ....... Taşımacılık Petrol Otomotiv Yedek Parça Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi alınarak hazineye gelir kaydına,4-Davacıların ve davalı ...Tur'un istinaf başvurusu için yapmış olduğu giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, harcanmayan istinaf gider avansının yatıran tarafa iadesine,5-Kararın HMK'nun 359/4 maddesi uyarınca resen taraflara tebliğine,6-Harç takibi ve avans iade işlemlerinin karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361/1 maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Dairemize dilekçe vermek suretiyle Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 14.09.2026Başkan ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırÜye ...e-imzalıdırKatip ...e-imzalıdır*İşbu evrak 5070 sayılı Kanunun 5. maddesi gereğince Güvenli Elektronik İmza ile imzalanmıştır*