tapusuz taşınmazın tescili davasında, kadastro mahkemesince verilen usulden ret kararının, pasif husumet yokluğu ve hükümdeki eksik taşınmaz bilgileri gerekçeleriyle 8. hukuk dairesi tarafından karar düzeltme talebi üzerine onanması.

Tapusuz taşınmazın tescili davasında, Kadastro Mahkemesince verilen usulden ret kararının, pasif husumet yokluğu ve hükümdeki eksik taşınmaz bilgileri gerekçeleriyle 8. Hukuk Dairesi tarafından karar düzeltme talebi üzerine onanması.

Özet: Tapusuz bir taşınmazın tescili talebiyle açılan davada, taşınmazın kadastro tespitiyle ilgili daha önceki bir davanın kesinleşmediği bir zamanda, davanın tespit maliki veya mirasçıları yerine köy tüzel kişiliğine yöneltilmesi nedeniyle pasif husumet yokluğu oluştuğu; ayrıca ilk derece mahkemesi kararının taşınmazın il, ilçe, köy, ada ve parsel numarası gibi sicil oluşturmaya elverişli temel bilgilerini eksik bırakarak infazda tereddüte yol açacağı anlaşıldığından, davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir.

8. Hukuk Dairesi 2025/2566 E. , 2026/564 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi

SAYISI

: 2023/3 E., 2024/1 K.

Taraflar arasındaki tapusuz taşınmazın tescili istemli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairemizce İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

Dairemizin düzeltilerek onama ilamına karşı davacı ... vekili tarafından kararın düzeltme yoluna başvurulmuş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Kadastro sırasında, .. ilçesi .. ... köyü çalışma alanında bulunan 6 parsel sayılı 99.600,00 m² yüzölçümündeki taşınmaz, vergi kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle .. .. adına tespit edildikten sonra, ... tarafından, dava konusu taşınmazın meradan açıldığı iddiasıyla 22.07.1957 tarihinde açılan tespite itiraz davası, Kaman Asliye Hukuk (Kadastro Mahkemesi sıfatıyla) Hakimliğinin 19.12.1980 tarihli ve 1973/1269 Esas, 1980/726 Karar sayılı kararıyla reddedilmiş ve hüküm, Yargıtay denetiminden geçerek 15.11.2016 tarihinde kesinleşmiştir.

2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; .. ilçesi .. ... köyü çalışma alanında bulunan 6 parsel sayılı taşınmazın malik hanesinin boş olduğunu ve kimsenin zilyetliğinde bulunmadığını ileri sürerek, davalı ... Tüzel Kişiliği aleyhine eldeki tescil davasını açmış ve yargılama sırasında müdahil ..., taşınmazın kendi zilyetliğinde bulunduğu iddiasıyla davaya katılmıştır.

II. CEVAP

Davalı, davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 30.01.2012 tarihli ve 2011/3 Esas, 2012/2 Karar sayılı kararı ile, "davanın 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 12/3. maddesinde öngörülen 10 yıllık zamanaşımı süresinden sonra açıldığı" gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen 30.01.2012 tarihli ve 2011/3 Esas, 2012/2 Karar sayılı kararına karşı davacı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 07.04.2021 tarihli ve 2017/1009 Esas, 2021/3397 Karar sayılı ilamı ile, "... dava konusu taşınmaz, Kaman (Kadastro Mahkemesi sıfatıyla) Asliye Hukuk Hakimliğinin 1973/1269 Esas, 1980/726 Karar sayılı ilamı sonucu 15.11.2016 tarihinde hükmen kesinleşerek tapuya tescil edildiğine göre, kesinleşme tarihiyle dava tarihi olan 16.06.2011 tarihi arasında 3402 sayılı Kanun'un 12/3. maddesinde öngörülen hak düşürücü sürenin geçmediği açıklanarak, işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi ..." gereğine değinilerek İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

İlk Derece Mahkemesince, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda, ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararla, "... davanın daha önce kesin hükme bağlanmış olduğu ..." gerekçesiyle davanın usulden reddine, taşınmazın müdahil ...'ün veraset ilamında belirtilen hisselere göre aynı veraset ilamındaki mirasçılar adına tapuya tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

İlk Derece Mahkemesi kararının davacı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizin 03.12.2024 tarihli ve 2024/3326 Esas, 2024/7081 Karar sayılı ilamıyla, "davacı ..., dava konusu taşınmazın malik hanesinin boş olduğunu ileri sürerek, adına tescili istemiyle eldeki davayı açmış ise de, davanın, Kaman (Kadastro Mahkemesi sıfatıyla) Asliye Hukuk Hakimliğinin 1973/1269 Esas ve 1980/726 Karar sayılı dava dosyası kesinleşmeden açılmış olması nedeniyle kadastro tespitine itiraz istemine ilişkin olduğunun kabulü gerekir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 114/1-d. maddesi gereğince taraf sıfatı, dava şartlarından olduğundan, bu koşulun mevcut olup olmadığı yargılamanın her aşamasında mahkemelerce resen gözetilmesi gerekmektedir. Kural olarak, kadastro tespitine itiraz davalarının tespit malikine, tespit malikinin ölmüş olması halinde ise mirasçılarına yöneltilmesi zorunludur. Eldeki davanın konusu olan taşınmazın tespit maliki ... olduğu halde davanın ... ... Köyü Tüzel Kişiliğine yöneltilmiş olması usul ve kanuna uygun bulunmamaktadır.

Öte yandan; 3402 sayılı Kanun'un 1. maddesi uyarınca, kadastro hâkimi, doğru, infazı kabil, infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak ve taşınmaz hakkında sicil oluşturmaya elverişli şekilde karar vermek zorunda olup, hüküm fıkrasında dava konusu taşınmazın il, ilçe, köy, ada ve parsel numarası bilgileri yazılmaksızın tescil hükmü kurulması da doğru olmamıştır.

Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince, davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi ve hüküm fıkrasında dava konusu taşınmazın il, ilçe, köy, ada ve parsel numarası bilgileri yazılmak suretiyle tescil hükmü kurulması gerekirken, yazılı gerekçeyle ve infazı kabil olmayacak şekilde hüküm tesis edilmesi isabetsiz ve bozmayı gerektirmekte ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 1086 Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 438/7. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının, gerekçesinin ve hüküm fıkrasının düzeltilmesi suretiyle onanması gerekmiştir." gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilmek suretiyle onanmasına karar verilmiş ve iş bu karara karşı, davacı ... vekili tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuştur.

VI. KARAR DÜZELTME

Dava, kadastro tespitine itiraza ilişkindir.

1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile tutanaklar münderecatına ve Yargıtay ilâmında açıklanan gerektirici sebeplere göre yerinde olmayan ve 1086 sayılı Kanun'un 440. maddesinde yazılı hallerden hiçbirisine uymayan davacı ... vekilinin aşağıdaki bentte gösterilen hususlar dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2. Dosya içeriğine göre, temyiz incelemesi sonucunda verilen Dairemizin kararında, İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan "davanın usulden reddine" ibaresinden sonra gelmek üzere ".. ili .. ilçesi .. ... Köyü 6 parsel sayılı taşınmazın" ifadesinin yazılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının, 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Kanun'un 438/son fıkrası gereğince, gerekçesinin ve hüküm fıkrasının bu şekilde düzeltilmesi suretiyle onanmasına karar verilmiş ise de, hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan "Davanın daha önce kesin hükme bağlanmış olması nedeni ile 6100 sayılı Kanun'un 114/1-i hükmü uyarınca dava şartı eksikliği bulunması ve 6100 sayılı Kanun'un 115/2. maddesi uyarınca dava şartı eksikliğinin giderilmesine olanak bulunmadığı anlaşıldığından" ibaresinin de hüküm yerinden çıkartılması gerekirken maddi hata nedeniyle hüküm yerinden çıkartılmadığı bu kez yapılan inceleme ile anlaşıldığından, davacı ... vekilinin karar düzeltme talebinin kabulü ile Dairemizin düzeltilerek onama kararı kaldırılarak yukarıda belirtilen aynı gerekçeyle hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VII. KARAR

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle, davacı ... vekilinin sair karar düzeltme istemlerinin REDDİNE,

Davacı ... vekilinin karar düzeltme talebinin yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile Dairemizin 03.12.2024 tarihli ve 2024/3326 Esas, 2024/7081 Karar sayılı düzelterek onama ilamının KALDIRILMASINA ve İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan "Davanın daha önce kesin hükme bağlanmış olması nedeni ile 6100 sayılı Kanun'un 114/1-i hükmü uyarınca dava şartı eksikliği bulunması ve 6100 sayılı Kanun'un 115/2. maddesi uyarınca dava şartı eksikliğinin giderilmesine olanak bulunmadığı anlaşıldığından davanın usulden reddine" ibaresinin hükümden çıkarılmasına ve yerine "Davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, .. ili .. ilçesi .. ... köyü 6 parsel sayılı taşınmazın" ifadesinin yazılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının DÜZELTİLMİŞ ŞEKLİ İLE ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

04.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.