akaryakıt istasyonu bayilik sözleşmesinden doğan intifa hakkı ihlali, mülkiyeti davalı şirkete ait istasyonun kötüniyetli devri ve hak sahibinin taşınmazı kullanamamasından kaynaklı zararların tazmini davası.

Akaryakıt istasyonu bayilik sözleşmesinden doğan intifa hakkı ihlali, mülkiyeti davalı şirkete ait istasyonun kötüniyetli devri ve hak sahibinin taşınmazı kullanamamasından kaynaklı zararların tazmini davası.

Özet: Davacı, garantörlerin de bulunduğu akaryakıt bayilik sözleşmesi kapsamında intifa hakkı tesis edilen istasyonun, sözleşmenin davalı şirketçe ihlali, borçlanma ve kötü niyetle devri nedeniyle kullanılamamasından doğan zararlarının tazminini talep etmiş; fiziki müdahalenin meni talebinden feragat edilmişse de, sözleşmenin haklı feshi ile istasyonun fiilen yeniden kullanıma başlanması arasındaki dönemdeki marka ve intifa hakkı kayıplarından kaynaklı tazminat taleplerinin diğer davalılara karşı devam ettiği anlaşılmıştır.

11. Hukuk Dairesi 2025/5006 E. , 2026/3129 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI

: 2025/368 Esas, 2025/1181 Karar

KARAR

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: ... Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI

: 2023/23 E., 2024/565 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirketlerden ... Petrol Ürünleri Nakliyat İnşaat Taahhüt Turizm Servis Hizmetleri ve Tic. Ltd. Şti. (... Petrol Ltd. Şti.) arasında ... İli, Merkez İlçesi, ... ... Mahallesi, 2742 Ada, 3 Parselde bulunan arsa üzerine akaryakıt istasyonu yatırımı gerçekleştirilmesi ve istasyonda “...” markası altında bayilik faaliyeti yürütülmesi için sözleşme imzalandığını, davalı ... ve ...’ın garantör sıfatıyla sözleşmeye imza attıklarını, sözleşme uyarınca 12.01.2007 tarihinden itibaren arazi üzerinde müvekkili lehine on beş yıl süreli intifa hakkı tesis edildiğini, müvekkilinin 950.520,00 USD yatırım yaptığını, davalı ... Petrol Ltd. Şti.’nin 10.10.2012 tarihinden sonra finansal sorunlar yaşamaya başladığını, bu nedenle İstanbul 34. İcra Müdürlüğünün 2012/242 90... /24590 E. sayılı dosyaları üzerinden davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının 14.12.2012 tarihi itibariyle 2.888.661,79 TL cari hesap borcunun bulunduğunu, davalı ... Petrol Ltd. Şti.’nin cari hesap borcunu ödemediği gibi intifa hakkı müvekkiline ait olan petrol istasyonunu kötüniyetli şekilde davalı ... Petrol Madencilik İnşaat Nakliyat Servis Hizmetleri ve Tic. Ltd. Şti.'ne (... Madencilik Ltd. Şti.) devrettiğini, halen istasyonun davalı şirket tarafından işgal edilmiş vaziyette bulunduğunu, tüm bu yaşanan gelişmeler sonrasında ... 24. Noterliğinin 27.12.2012 tarihli ihtarnamesi ile davalı ... Petrol Ltd. Şti.’yle yapılan sözleşmelerin haklı sebeplere binaen feshedilerek üzerinde intifa hakkı bulunan istasyonun tesliminin istendiğini, ancak davalıların istasyonu teslime yanaşmadıkları gibi haksız şekilde işgalci olarak kullanıma devam ettiklerini, müvekkilinin taşınmaz üzerindeki intifa hakkını kullanamamasından kaynaklı zararlarının oluştuğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla davalıların müvekkilinin intifa hakkı bulunan taşınmaza yönelik müdahalelerinin men’ine, kal’ine ve intifa hakkına sahip olunan taşınmazın kullanılamamasından ve müvekkilinin markasına zarar verilmesinden kaynaklı zararların tazminine yönelik şimdilik 50.000,00 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Madencilik Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkil şirketin yapmış olduğu iş nedeniyle ... ilinde akaryakıt istasyonu almak istediğini, bu doğrultuda davalı ... Petrol Ltd. Şti.'den dava konusu akaryakıt istasyonunu, tapu kaydında davacı şirketin intifa hakkını görerek satın aldığını, davacı şirketin intifa hakkının beş yıllık süreyle sınırlı olduğunu, bu haliyle müvekkilinden tazminat istenemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Diğer davalılar cevap dilekçesi sunmamışlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ile davalı ... Petrol Ltd. Şti. arasında mülkiyeti davalı şirkete ait olan taşınmaz üzerinde kurulacak akaryakıt ve LPG satış/ servis istasyonuna yönelik sözleşme düzenlendiği, bu sözleşmeyi davalı ... ve ...’ın da garantör olarak imzaladıkları, davacı vekilince, 24.12.2013 havale tarihli dilekçeyle dava açıldıktan sonraki dönemde müvekkili ile davalı ... Madencilik Ltd. Şti. arasında yapılan anlaşma uyarınca akaryakıt istasyonundaki fiili kullanım kısıtlılığının sona erdiği belirtilerek men’i müdahale talepleri yönünden davadan feragat edildiği, bayilik sözleşmesinin feshedildiği 27.12.2012 tarihinden davalı ... Madencilik Ltd. Şti. ile yeni bayilik sözleşmesinin akdedildiği 02.09.2013 tarihine kadar gerek kendisi gerekse üçüncü kişiler eliyle üzerinde intifa hakkı bulunan akaryakıt istasyonunun kullanılamamasından kaynaklı zarar ziyan taleplerinin diğer davalılara karşı devam ettiğinin belirtildiği, yargılama sırasında davalılardan ...’ın vefat ettiği, kanuni süresi zarfında tüm yasal mirasçılar tarafından mirasının reddedildiği, davalı ... yönünden taraf teşkiline ilişkin eksiklikler tamamlanarak yargılamaya devam edildiği, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen menfi tespit davası sonucunda 03.01.2007 tarihli bayilik protokolü, bunun eki niteliğindeki akaryakıt bayilik sözleşmeleri ve ek protokolden kaynaklı yükümlülüklerin davalı ... Petrol Ltd. Şti. tarafından ihlal edildiği, buna bağlı olarak taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenlerle feshedildiği, fesih tarihi olan 27.12.2012 tarihinden bu davanın açıldığı 07.03.2013 tarihine kadar intifa hakkı davacıda olan akaryakıt istasyonunun kullanılamamasından kaynaklı zararın hesabına yönelik 22.04.2015 tarihli bilirkişi raporunu hazırlayan bilirkişi heyetinden alınan 15.04.2024 tarihli ek raporda mahrum kalınan kârın 157.485,81 TL olduğunun belirlendiği, davalı ... Petrol Ltd. Şti. ve garantörler olması nedeniyle ... ve ...’ın sorumlu tutulduğu, davacının davalı ... Madencilik Ltd. Şti. yönünden davadan feragat ettiği gerekçesiyle davalı ... Madencilik Ltd. Şti. yönünden davanın feragat nedeniyle reddine, davalı ... Petrol Ltd. Şti., ... ve ... yönünden açılan davanın taleple bağlı kalınarak kabulü ile, 50.000,00 TL mahrum kalınan kârın 07.03.2013 tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalılardan ... Petrol Ltd. Şti.’den, ...’dan ve ... terekesinden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm, davalılar ... ile ... Petrol Ltd. Şti. vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile cari hesap borçlarının ödenmemesi, verilen çeklerin karşılıksız kalması ve intifa hakkı davacıya ait olan istasyonun üçüncü kişilere devri nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin haklı sebeplere binaen feshedildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunun somut olaya uygun, taraf ve yargı denetimine açık ve hüküm kurmaya elverişli görüldüğü, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar, davalılar ... ile ... Ltd. Şti. vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, taraflar arasındaki intifa hakkı ve bayilik sözleşmesinin haklı nedenlerle feshi sonrasında intifa hakkı davacıya ait olan taşınmazın kullanılamamasından kaynaklı tazminat (davalı ... Petrol Ltd. Şti. ve garantörler ... ve ... yönünden), müdahalenin men'i ve kal'i (davalı ... Madencilik Ltd. Şti. yönünden) istemlerine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. SONUÇ

: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılar ... ile ... Petrol Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, 02.06.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.