Hayvan alım sözleşmesi kapsamındaki teslim yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacının, haksız fesih ve irat kaydedilen teminatın iadesi talebinin reddedilerek, mahkeme kararlarının onanmasına ilişkin içtihat.
Özet: Hayvan alım sözleşmesi gereğince taahhüt ettiği hayvanları süresi içinde ve verilen ek süreye rağmen teslim edemeyen yüklenicinin kesin teminatının idarece irat kaydedilmesi üzerine açtığı teminat bedelinin iadesi davasında, ilk derece mahkemesi ile bölge adliye mahkemesince, yüklenicinin sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmediği ve teminatın irat kaydedilmesinin sözleşmeye uygun olduğu gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş, temyiz incelemesi sonucunda da bu kararlar yerinde bulunarak onanmıştır.
11. Hukuk Dairesi         2025/5398 E.  ,  2026/2422 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi

SAYISI
: 2023/244 Esas, 2025/831 Karar
HÜKÜM
: Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ
: Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI
: 2019/511 E., 2022/799 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı ... arasında 23.10.2018 tarihinde yurt içi hayvan alım sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin sözleşmeye konu 4930 adet hayvandan 4522 adedini teslim ettiğini, kalan 408 adet hayvanı ise davalıdan kaynaklanan sebeplerle teslim edemediğini, buna rağmen davalının 249.951,00 TL tutarlı teminata hukuka aykırı el konulduğunu belirterek 249.951,00 TL teminatın 24.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının, 23.10.2018 tarihli yurt içi hayvan alım sözleşmesi gereğince toplam 4.930 küçükbaş hayvanı, en geç 31.12.2018 tarihine kadar genç çiftçi projesi kapsamında hayvan almaya hak kazanan dava dışı genç çiftçilere teslim etmeyi taahhüt ettiği, davalı idare tarafından ilk olarak 30.11.2018 tarihli yazı ile sözleşme süresi içinde taahhüdün yerine getirilmesinin davacıya ihtar edildiği, sözleşme gereği son teslim günü olan 31.12.2018 tarihinde ise teslim edilmeyen hayvanların hak sahiplerine 10.01.2019 tarihine kadar teslim edilmesi, aksi halde kesin teminatın irat kaydedileceği ve sözleşmenin feshedileceği bildirilerek davacıya ek süre verildiği, takiben davalı tarafından davacıya gönderilen 22.01.2019 tarihli yazı ile 4.930 baş koyunun temin ve dağıtımı için imzalanan sözleşme esaslarında söz konusu hayvanların zamanında hak sahibi genç çiftçilere teslim edilemediği, sözleşmenin 25.2 maddesi kapsamında sözleşmenin feshedildiği bildirilerek kesin teminatın irat kaydedildiği anlaşılmış olup, alınan bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere davacının Kırklareli ilinde 204, İstanbul ilinde ise 239 olmak üzere toplam 443 adet hayvanın teslim süresi içerisinde ve verilen 10 günlük ek süre içerisinde teslimini sağlayamadığı, davacı tarafından 225 adet hayvanın hava muhalefeti dolayısıyla teslim edilemediği savunulmuş ise de bu miktar düşüldüğünde dahi hayvanların tamamının teslim edilmemiş olacağının anlaşıldığı, davacının itiraza konu ettiği davalı tarafından oluşturulan seçim heyetince düzenlenen 08.01.2019 ve teslimin son günü. olan 10.01.2019 tarihli tutanaklar gereği uygun bulunmama durumunun da o tarihte bir kısım hayvanların aşı bilgilerinin sisteme girilmemesi ile mükerrer küpeleme yapılmasından kaynaklandığı ve bu durumun da davacının sorumluluğunda olduğu, yine bilirkişi raporu ile de ortaya konulduğu gibi davaya konu uyuşmazlık çerçevesinde somut olayda taraflar arasındaki sözleşmenin 18., 25.3 ve 41. madde hükümlerine göre süre uzatım hallerinin de oluşmadığı, dolayısıyla her durumda sözleşmenin 10.1. maddesi gereği davacı, davalı tarafından verilen ek süre ile en geç 10.01.2019 tarihinde tüm işlemleri tamamlayarak dava dışı genç çiftçilere dağıtımı bitirmeyi taahhüt etmiş olup o tarihte dahi teslimin gerçekleştirilmemiş olacağı, davacının teminatın irat kaydedilmesine dair işleminin taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince temyiz edilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, hayvan alımına ilişkin sözleşmenin haksız feshedildiği iddiasına dayalı irat kaydedilen teminat bedelinin iadesi istemine ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ
: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 28.04.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.