Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, taraflar arasındaki mal satım sözleşmelerinden kaynaklanan fiyat farkı alacağı davası ile ilgili davacı ve davalı iddialarının değerlendirildiği gerekçeli karar.
Özet: Davacı, davalı ile akdettiği iki mal satış sözleşmesinden kaynaklanan, teslim edilen ürünlerin fiyat farkı alacağı olan 646.147,60 TLlik faturanın ödenmediğini iddia ederek kısmi 1.000,00 TLnin ticari avans faiziyle tahsilini talep ederken; davalı, sözleşme konusu malların kendisine teslim edilmediğini, fazla ödeme yaptığını, fiyat farkı maddesinin ancak ilk ödeme süresi uzatımı halinde geçerli olacağını ve davanın hukuki yarar yokluğundan reddini savunmuştur. Mahkeme, taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliği, fiyat farkı alacağının varlığı ve tutarını belirlemek üzere her iki tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğunu ve delil niteliği taşıdığını tespit eden bilirkişi raporu almıştır.
T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/807 Esas - 2024/241
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARART.C.ADANA1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: 2022/807 EsasKARAR NO
: 2024/241 KararHAKİM
: ...KATİP
: ...DAVACI
: ...VEKİLİ
: ...DAVALI
: ...VEKİLİ
: ...DAVA
: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: 04/11/2022KARAR TARİHİ
: 21/03/2024GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: ...Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 20/05/2022 ve 30/05/2022 tarihli iki farklı Mal Satış Sözleşmesi tanzim edildiğini, her iki sözleşmesinin ilgili maddelerinde fiyat farkına ilişkin hükümlerin mevcut olduğunu, müvekkili ile davalı arasındaki ticari satımın yurt içi satımlar olduğunu, sözleşmede belirtilen ürünlerin zamanında hazır ve tedarik edildiğini, davalı tarafından ürünlerin zamanında teslim alınamadığını, davalı tarafından sözleşme kapsamında tedarik edilen ürünlerin bir kısmı kendi nam ve hesabına, bir kısmının ticari ilişki kurduğu yabancı firma adına müvekkil tarafından tanzim edildiğini, müvekkili tarafından yabancı firmaya gönderilen ve fatura edilen ürünlerin bedelleri yabancı firma tarafından davalıya yapıldığını, müvekkili tarafından sözleşmeler uyarınca tedarik edilen ürünlere ilişkin fiyat farkı hesap edildiğini, fiyat farkına ilişkin olarak 09/08/2022 tarihli 646.147,60 TL tutarlı fatura tanzim edildiğini, davalıya ibraz edildiğini, faturanın davalı tarafından ödenmediğini, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işletilecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin emtia ile birlikte yaş meyve ve sebze emtiasının uluslararası ticari yapan bir şirket olduğunu, 01/06/2022 tarihinde davacı ile yaş meyve sebze alımına ilişkin sözleşme yapıldığını, sözleşme konusu malların davacı tarafından müvekkiline yurt içi satım yapılacağını ve müvekkilin de malları dava dışı son alıcı ... 'a ihraç edileceğinin taraflarca kararlaştırıldığını, faturaların müvekkile kesileceğini, ihracatçının müvekkili olacağını, sözleşmenin ifa zamanı geldiğinde davacı üretici olduğunu, bu nedenle sözleşme konusu emtiayı ihraç etmesi durumunda faturayı ihracat istisnası ile kesmek istediğini, ihracı kendilerinin gerçekleştirmediği takdirde tam tedarikinde bulunmayacağını beyan ettiğini, müvekkil şirketin sözleşmeden doğan yükümlülüğün yerine getirdiğini, teslimi kararlaştırılan malın müvekkil şirkete teslim edilmediği, sözleşmedeki testlerden geçirilemediğini, müvekkili şirketin davacıya fazla ödeme yaptığını, yapılan fazla ödemelerin geri verilmesini talep ettiğini, noterlik kanalı fazla yapılan ödemeye ilişkin ihtarname çekildiğini, davacının müvekkil şirkete gerçeğe aykırı biçimde ... numaralı ve 09/08/2022 tarihli fatura kestiğini, davacının doğrudan ... 'a malları göndermesinin davacıyı müvekkil ile ... arasındaki sözleşmenin bir parçası yapmadığını, sözleşmedeki fiyat farkının ancak ilk ödemeye ilişkin bir süre uzatımının varlığı halinde söz konusu olabileceğini, davanın kısmi veya belirsiz alacak davası olarak açılamayacak olması nedeni ile davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle ile reddine, davacının 252.096,00 TL tutar üzerinden harç yatırması için davacıya iki haftalık kesin süre verilmesine, davacıya talep sonucunu açıkça belirtmesi için bir haftalık kesin süre verilmesine, davanın esastan reddine, bekletici mesele talebinin kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.... Şirketi'ne, ... Şirketi'ne yazılan müzekkerelere cevap verilerek dava konusu ile ilgili bilgi ve belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasındaki sözleşmenin ve hukuki ilişkinin niteliği, davacının aralarındaki sözleşme ilişkisi kapsamında davalıdan fiyat farkı alacağı talep hakkının bulunup bulunmadığı, fiyat farkı alacağının tutarı, alacağa uygulanması gerekli faizin türü ve başlangıç tarihi hususlarında toplanmaktadır.Mahkememizce dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, mali müşavir ... ve nitelikli hesap uzmanı ... imzalı 23/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda, davacı ve davalı tarafın 2022 yılı ticari defterlerinin incelenmesinde, davacının ve davalının e-defter kapsamında olduğunu, ilgili dönemlere ilişkin e-defter ve berat dosyasının oluşturulma ve berat dosyalarının GIB sistemine yüklenme süresinde yüklendiğini, defterlerin VUK'nun 215 ve 219 maddelerinde belirtilen kayıt nizamına göre ve genel kabul görmüş muhasebe standartları, muhasebe sistemi uygulama genel tebliğ hükümlerine uygun olarak tutulduğunu, sahibine delil niteliği taşıdığını, taraflar arasında ticari bir ilişkinin bulunduğunu, davacının davalıya 2022 yılında bir adet ... numaralı ve 09/08/2022 tarihli fatura toplamı 646.147,50 TL olan fatura kestiğini, bu faturayı defter kayıtlarına usulüne uygun şekilde işlediğini, davalının davacıdan 2022 yılında 1 adet ... numaralı ve 09/08/2022 tarihli fatura toplamı 646.147,50 TL olan fatura aldığını, bu faturaya 1 adet ... fatura tarihi 16/08/2022 olan fatura toplamı 646.147,50 TL olan İADE faturası düzenlediği, faturaları defter kayıtlarına usulüne uygun şekilde işlediğini, davacının davalıdan 646.147,50 TL alacak bakiyesinin olduğunun tespit edildiğini ancak davalı tarafından düzenlenen iade faturasının davacı ticari defter kayıtlarına işlenmediğini ve kabul edilmediğini, davacının 646.147,50 TL faturayla talep ettiği tutarın fiyat farkı iddiasından kaynaklandığını, ancak sözleşmenin 9.maddesinde fiyat farkı istenilmesi şartlarının gerçekleştiğine dair kanıt ve izahat sunmadığını, sayın mahkememce alacak iddiasının kabulü halinde dava tarihinden itibaren davalının temerrüdünün gerçekletiğini, dava tarihinden itibaren avans faizi işletilebileceğine ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirdikleri görülmüştür.Davacı vekilinin itirazları doğrultusunda dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdi edildiği, mali müşavir ... ve nitelikli hesap uzmanı ... imzalı 14/02/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda,-davacı tarafın 2022 yılı ticari defterlerinin incelenmesinde, davacının ve davalının e-defter kapsamında olduğunu, ilgili dönemlere ilişkin e-defter ve berat dosyasının oluşturulma ve berat dosyalarının GIB sistemine yüklenme süresinde yüklendiğini, defterlerin VUK'nun 215 ve 219 maddelerinde belirtilen kayıt nizamına göre ve genel kabul görmüş muhasebe standartları, muhasebe sistemi uygulama genel tebliğ hükümlerine uygun olarak tutulduğunu, sahibine delil niteliği taşımadığını, davacının davalıya 2022 yılında bir adet ... numaralı ve 09/08/2022 tarihli fatura toplamı 646.147,50 TL olan fiyat farkı faturası düzenlendiğini, davalı şirket tarafından yasal süresi içinde 16/08/2022 tarihinde Beyoğlu 57. Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarname ile reddedilerek idae edilmiş olduğunu, davalı şirketin uyuşmazlık konusunda davacı şirkete ... fatura tarihi 16/08/2022 olan alış-iade e-faturası düzenlediğini, iade fatura kaydının ticari defterlerine kayıt edilmediğini,-davalının e-defter kapsamında olduğunu, ilgili dönemlere ilişkin e-defter ve berat dosyasının oluşturulma ve berat dosyalarının GIB sistemine yüklenme süresinde yüklendiğini, defterlerin VUK'nun 215 ve 219 maddelerinde belirtilen kayıt nizamına göre ve genel kabul görmüş muhasebe standartları, muhasebe sistemi uygulama genel tebliğ hükümlerine uygun olarak tutulduğunu, sahibine delil niteliği taşıdığını, davalının davacıdan 2022 yılında 1 adet ... numaralı ve 09/08/2022 tarihli fatura toplamı 646.147,50 TL olan fatura aldığını, bu faturaya 1 adet ... fatura tarihi 16/08/2022 olan fatura toplamı 646.147,50 TL olan İADE faturası düzenlediği, faturaları defter kayıtlarına usulüne uygun şekilde işlediğini,-davacının davalıdan 646.147,50 TL alacak bakiyesinin olduğunun tespit edildiğini, ancak davalı tarafından düzenlenen ... fatura tarihi 16/08/2022 olan fatura toplamı 646.147,50 TL olan İADE faturasının davacı ticari defter kayıtlarına işlenmediğini ve kabul edilmediğini,-davacının 646.147,50 TL faturayla talep ettiği tutarın fiyat farkı iddiasından kaynaklandığını, ancak sözleşmenin 9.maddesinde fiyat farkı istenilmesi şartlarının gerçekleştiğine dair kanıt ve izahat sunmadığını, alacak iddiasının kabulü halinde dava tarihinden itibaren davalının temerrüdünün gerçekleştiğini, dava tarihinden itibaren avans faizi işletilebileceğine ilişkin görüş ve kanaatlerini bildirdikleri görülmüştür.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇEDava; Taraflar arasında akdedilmiş satım sözleşmesi uyarınca davacının davalıdan fiyat farkı fatura alacağı talebine ilişkindir.Faturaya dayalı alacak davasında ispat yükü, alacaklı olduğunu iddia eden davacıdadır. Davacı, alacağa konu mal ve hizmeti davalıya teslim ettiğini ve alacağa hak kazandığını yazılı deliller ile ispatlamak zorundadır. Faturada yazılı mal ve hizmetin teslim edildiğinin ispatı halinde, borcun ödendiğini ispat yükü ise davalıdadır.Toplanan deliller, alınan ve hükme elverişli bulunan bilirkişi heyet raporu ve tüm dosya kapsamına göre; mali müşavir ve nitelikli hesap uzmanı bilirkişilerden müştereken alınan rapor uyarınca taraflar arasında ticari alım satım ilişkisinin bulunduğu, bu bağlamda 2022 yılında bir adet ... numaralı ve 09/08/2022 tarihli fatura toplamı 646.147,50 TL olan fiyat farkı faturasının davacı tarafından düzenlendiği, davalı şirket tarafından yasal süresi içinde 16/08/2022 tarihinde Beyoğlu 57. Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarname ile reddedilerek iade edilerek davalı şirketin uyuşmazlık konusunda davacı şirkete ... fatura tarihi 16/08/2022 olan alış-iade e-faturası düzenlediği, iade fatura kaydının davacının ticari defterlerine kayıt edilmediği, davalının e-defter kapsamında olduğu, ilgili dönemlere ilişkin e-defter ve berat dosyasının oluşturulma ve berat dosyalarının GIB sistemine yüklenme süresinde yüklendiği, defterlerin VUK'nun 215 ve 219 maddelerinde belirtilen kayıt nizamına göre ve genel kabul görmüş muhasebe standartları, muhasebe sistemi uygulama genel tebliğ hükümlerine uygun olarak tutulduğu, sahibine delil niteliği taşıdığı davalının davacıdan 2022 yılında 1 adet ... numaralı ve 09/08/2022 tarihli fatura toplamı 646.147,50 TL olan fatura aldığı, bu faturaya 1 adet ... fatura tarihi 16/08/2022 olan fatura toplamı 646.147,50 TL olan İADE faturası düzenlediği, faturaları defter kayıtlarına usulüne uygun şekilde işlediği bilirkişi raporuyla tespit edilmiştir. Davacının talebinin 646.147,50 TL bedelli fiyat farkı faturasından kaynaklanan alacak talebi olduğu, ancak sözleşmenin 9.maddesinde fiyat farkı istenilmesi şartlarının gerçekleştiğine dair kanıt ve izahat sunmadığı, davalı tarafça dava konusu fatura içeriğine usulünce itiraz edildiği dikkate alındığında davacı faturadan kaynaklı alacağı olduğunu ispat külfeti altında olup ispata yarar başkaca yazılı delil ibraz etmediği anlaşıldığından davacının davasını ispat edemediği kanaatiyle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davacının davasının REDDİNE,2-Alınması gerekli 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL'nin düşülmesi sonucu bakiye 346,90 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13.fıkrası uyarınca zorunlu arabuluculuk giderleri yargılama giderlerinden sayıldığından arabuluculuk tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte bulunan Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi uyarınca maktu 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,4-Yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin ilgili maddesi gereğince hesaplanan 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6-Peşin alınan ve harcanmayan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek dilekçe ile ADANA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ nezdinde İSTİNAF KANUN YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/03/2024Katip ...¸Hakim ...¸5070 Sayılı Yasa hükümleri uyarınca elektronik imza ile imzalanmıştır.