Ödenmeyen ticari satış faturalarından kaynaklanan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali hakkında verilen mahkeme kararı.
Özet: Davacı, davalıya ticari satışlardan kaynaklanan ödenmemiş dört adet fatura bedeli için başlattığı ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptalini ve takibin devamını talep etmiş, davalının cevap dilekçesi sunmadığı davada yapılan bilirkişi incelemesinde davacının kayıtlarında 460.872 TL anapara ve 22.097,18 TL işlemiş faiz alacağı bulunduğu, taraflar arasında sözleşme olmadığı ve temerrüt ihtarının gönderilmediği tespit edilirken, mahkeme faturaya konu malların teslim edildiğini ispat yükünün satıcıya ait olduğunu belirtmiştir.
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/641 Esas - 2026/481
T.C.... TÜRK MİLLETİ ADINA6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO
: 2025/641 EsasKARAR NO
: 2026/481HAKİM
: ...KATİP
: ...DAVACI
: ... ... ...VEKİLİ
: Av....DAVALI
: .... ..VEKİLİ
: Av. ....DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: 21/08/2025KARAR TARİHİ
: 16/06/2026KARAR YAZIM TARİHİ
: 09/07/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: Müvekkili firmanın, davalıya satmış olduğu mallar karşılığında 370.272 TL lik 27/04/2025 tarihli, 54.000 TL lik 04/05/2025 tarihli, 34.800 TL lik ödenmeyen 25/11/2024 tarihli, 1800TL lik 18/07/2023 tarihli faturalar keserek davalıya teslim ettiğini, davalının iş bu fatura bedellerini süresinde ödememesi üzerine davalı aleyhine ... 3. Genel İcra Dairesi 2025/39509 esas sayılı dosyası esas sayılı dosya ile icra takibine başlatıldığını, davalı tarafça icra takibine haksız olarak itiraz edildiğini, beyanla itirazın iptali ile takibin devamına, Haksız ... kötü niyetli olarak takibe itiraz eden borçlu(davalı) aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, Yargılama giderleri ... vekâlet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.DELİLLER-Ticari defter ... kayıtlar-Tarafların ba/bs formları,-Faturalar,-Takip Dosyası-Bilirkişi RaporuDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ... GEREKÇEDava; faturaya dayalı başlatılan (ilamsız) icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Dosyamız kapsamında mali müşavir bilirkişi tarafından tanzim edilen 23/03/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Davacı ... ...’in;2023 yılında 1 adet fatura karşılığı 1.800,-TL.nin, 2024 yılında 2 adet fatura karşılığı88.800,-TL.nin ... 2025 yılında 1 adet fatura karşılığı 370.272,-TL.nin hesaba borçkaydedildiği, 2025 yıl sonu hesabın 460.872,-TL. borç kalanı olduğu, inceleme tarihi itibariylebakiyenin değişmediği, kayıtlarda davalı taraftan 460.872,-TL. alacaklı olunduğu,Kanuni defterlerinin Vergi Usul Kanunu’nun 215 ... 219 maddelerinde belirtilen kayıtnizamına göre ... genel kabul görmüş muhasebe standartları, Muhasebe Sistemi UygulamaGenel Tebliği hükümlerine uygun olarak tutulduğu,Davalı .... ... . Şirketi’nin kanuni defterkayıtları incelenemediğinden davalı taraf kayıtları ile ilgili bir değerlendirme yapılamayacağı,Davacı tarafından düzenlenen faturaların tarafların alış(Ba)/satış(Bs) bildirimlerinde yeraldığı, bildirimlerin Alış-Satış Analiz Formundan mutabık olduğu,Davacı taraf kayıtlarında yapılan incelemelerde taraflar arasında bir sözleşme olmadığı,davacı ile davalı arasında düzenlenmiş herhangi bir sözleşmenin dosya kapsamındabulunmadığı, açık hesap şeklinde çalışıldığı,Davacı ... ... tarafından davalı .... ... Turizm Nakliyat ... Dış TicaretLimited Şirketi hakkında ödenmeyen 4 adet faturadan kaynaklanan alacağın tahsili talebiile 460.872,-TL.lık asıl alacağa, 22.097,18 TL.lık işlemiş faiz toplam 482.969,18 TL. takiptalebinde bulunulduğu, davacı taraf kayıtlarında da 2025 yıl sonu davalı taraftan 460.872,-TL.alacaklı olunduğu, bu alacak üzerinden fatura tarihinden itibaren faiz talebindebulunulduğu, Davacı tarafından asıl alacak için davalı tarafa alacağın tahsili için ihtarname keşideedilmediği tarafımıza beyan edilmiş olup, dosyada da temerrüt ile ilgili bir ihtarnamegörülmediği, davacı tarafından faiz talebinin fatura tarihinden itibaren hesaplandığıdeğerlendirildiğinde, faiz gün hesabında fatura tebliğ tarihinin mi yoksa ihtarname iletemerrüde düşürme tarihinin mi dikkate alınması gerektiğinin Sayın Mahkemenin takdirindeolduğu," hususları belirtilmiştir.Davaya konu takip dosyasının incelenmesinde; takip alacaklısının davacı, takip borçlusunun davalı şirket olduğu, takibin 460.872,00 TL asıl alacak, 22.097,18 TL işlemiş faiz olmakla 482.969,18-TL toplam alacak üzerinden genel haciz yolu ile ilamsız takip olarak başlatıldığı, borcun sebebi olarak dört farklı faturanın belirtildiği, ödeme emrine karşı borçlunun vekili aracılığıyla süresinde itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu, davacı tarafından eldeki davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.Eldeki dava faturaya dayalı başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olup, itirazın iptali davaları, icra takibine sıkı sıkıya bağlı davalardan olduğundan ... davaya konu icra takibi faturaya dayalı başlatıldığından incelemenin takip konusu fatura kapsamında yapılması gerekir.(Yargıtay 19. HD. 2015/18199E., 2016/7679K.) Fatura içeriği malların veya hizmetin teslim edildiğinin ispat külfeti satıcıya aittir. Fatura düzenlenmesi, tek başına akdi ilişkiyi ... alacağı kanıtlamadığı gibi faturanın tebliğ edilmiş olması da fatura içeriği malların teslimi sonucunu doğurmaz.( Y. 19 HD. 2016/7819E., 2017/2738K., Y. 19HD. 2014/12574E., 2014/16692K.)Diğer yandan taraflar tacir olup, uyuşmazlık her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olduğundan eldeki dava ticari dava niteliğindedir.Bilindiği üzere 6100 sayılı HMK'nın 222. Maddesi ... 6102 Sayılı TTK'nın 83. maddesi gereğince Mahkeme'ce ticari defterlerin resen (kendiliğinden) ibrazına karar verilebileceği açıkça düzenlenmiştir.Yine 6100 sayılı HMK'nın 222. Maddesi 2. ... 3. Fıkraları çerçevesinde; diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi halinde, usulüne uygun tutulmuş defterlerin sahibi lehine delil olarak kabul edileceği düzenlenmiştir.HMK'nın 222/1. maddesi ... TTK'nın 85/2. maddesi gereğince ticari defterlerin mahkemece re'sen incelenebileceği yasa koyucu tarafından açıkça düzenlendiğine göre, yasa koyucunun defterleri ibraz etmeyen tarafla ilgili herhangi bir yaptırım öngörmediği düşünülemez zira ticari defterlerin resen ibrazına karar verilmesine rağmen tarafların defterlerin ibraz etmemeleri halinde mahkeme ara kararının yerine getirilmesi mümkün olamayacaktır. Bu nedenle kanun koyucunun abesle iştigal etmeyeceği ilkesi gözönünde bulundurulmalıdır.Ticari defterler, sahibi veya halefleri lehine delil olabileceği gibi aleyhine de delil olabilir. Ticari defterlerin sahibi lehine delil niteliğini taşıyabilmesi için, kanuna uygun tutulmuş olmalı ... kanunda aranan diğer koşulların mevcut olması gerekir. TTK'nın 222/4. maddesi gereğince açılış ... kapanış onayları bulunmayan ... içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları sahibi aleyhine delil olur. Şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ... aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz. Eğer bu koşullar mevcut değilse defterlerin ancak aleyhe olan kısımlan nazara alınır.Yine Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 27.06.2003 tarih ... 2001/1 E., 2003/1 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere;Bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde faturanın içerdiği bilgilere itiraz etme hakkına sahiptir. Aksi taktirde faturanın içeriğini kabul etmiş sayılır. (Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın m. 21/2.) Bu hüküm, fatura içeriğinden kabul edilen hususlara ilişkin olarak, faturayı düzenleyenin lehine; adına fatura düzenlenenin aleyhine bir karine getirmektedir. Bu karine, faturanın ispat gücüne yönelik bir düzenlemeyi ortaya koymaktadır. Diğer anlatımla, fatura, düzenleyen aleyhine delil olduğu gibi, kendisi faturayı düzenlemediği halde tebliğinden itibaren sekiz gün içinde itiraz etmeyen aleyhine de delil olabilecektir. Faturanın adına tanzim edilen aleyhine ispat vasıtası olması, yani, faturayı alan kişinin fatura kendinden sadır olmamakla birlikte aleyhine delil teşkil etmesi TTK'nın 21. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenen ... yukarıda ayrıntısı açıklanan bu karineden kaynaklanmaktadır.İşin/malın bedeli sözleşme kurulurken kararlaştırılmış olup, fatura ise bu aşama ile ilgili değil, ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Fatura öncesinde taraflar arasında borç doğurucu hukuki ilişkinin bulunması, faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Faturayı alan (faturayı defterlerine kaydetmemesi koşulu ile) akdi ilişkiyi inkâr ettiğinde, faturayı gönderenin önce akdi ilişkiyi kanıtlaması gerekir. Taraflar arasında bu tür bir sözleşme ilişkisi yoksa, düzenlenen belge fatura değildir. Bu belge belki icap olarak kabul edilebilir ki, buna itiraz edilmemesi, anılan 21/2. madde hükmü anlamında sonuç doğurmaz.Sekiz günlük süre, hak düşürücü süre veya zamanaşımı süresi değildir. Sadece ispat yükünün yer değiştirmesi açısından önem taşır. Sekiz günlük süre içinde itiraz edildiği taktirde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunu ispat külfeti faturayı veren tarafa ait iken, sekiz günlük sürenin geçmesinden sonra itiraz edilmesi halinde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığını ispat külfeti faturayı alan tarafa ait olur. Faturayı alan her türlü delille bu külfeti yerine getirebilir. (Geniş bilgi için Bkz: Prof. Dr. ...., Ticari İşletme Hukuku, 23. Baskı, Eylül 2012, Konya; Sh 111 vd.)Faturaların tebliğ edildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanamaması ya da kanıtlanıp da süresinde iade edildiğinin borçlu tarafça kanıtlanması halinde, borçlu taraf alacaklının hizmet vermediğini savunmakta ise, faturaya konu hizmetin verildiğinin alacaklı tarafça kanıtlanması; borçlunun faturaları tebliğ alıp süresinden sonra iade etmesi halinde de faturanın alacaklı tarafça gönderilmesi şeklindeki icabı, borçlunun (faturayı defterine kaydetmemek ... hizmet almadığını savunmak suretiyle), kabul etmemesi ya da borçlunun faturayı kendi defterine kaydetmekle birlikte süresinde itiraz ... iade etmesi halinde hizmetin verildiğini yine alacaklının kanıtlaması gerekeceğinden, bu doğrultuda alacaklının delillerinin toplanıp değerlendirilmesi, şayet borçlunun faturaları kendi defterlerine kaydetmesi (faturaları deftere kayıt öncesinde ya da sonrasında süresi geçtikten sonra itiraz ... iade etmiş olması) halinde alacaklının (hizmet vermiş olsun ya da olmasın) HMK'nın 222. maddesi uyarınca alacağını ispatladığının kabul edilmesi gerektiği gözetilmelidir. (Aynı yönde açıklamalar için bkz. Y. 23 HD. 2015/4576 E., 2016/621 K., 10.02.2016 T.)Anlatılanlar ışığında somut olay ele alındığında; hükme esas alınan bilirkişi raporu ile dosyadaki tüm deliller doğrultusunda, davacı tarafın ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, takip konusu faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı yan defter ibrazından kaçındığından davalı defterlerinin incelenemediği, bununla birlikte tarafların ba/bs bildirimlerinin alış/satış analiz formuna göre mutabık olduğu, yine davalı taraf defter ibrazından kaçınmakla, davacı yanın usulüne uygun tutulmuş defterlerinin sahibi lehine delil niteliğinde olduğu, faturalara davalı tarafından TTK'nın 21/2. Maddesi kapsamında itiraz edildiğine dair bir kayda rastlanılmadığı hususları hep birlikte gözetildiğinde teslim olgusu bakımından davalı tarafından davacı lehine olan karinenin çürütülemediği ... davalının fatura içeriğini kabul etmiş sayılacağı bu doğrultuda davacının alacağının varlığını ispatladığı hususunun kabulü gerektiği kanaat edilmiştir. (bkz. Y. 19. HD. 2018/1358E., 2020/878 K., 08/06/2020 T; Y. 23 HD. 2015/1418 E., 2015/8313 K., 21/12/2015 T.)Yapılan açıklamalar kapsamında davacının takibe dayanak fatura içeriğinin teslim olgusunu ... bu suretle faturaya dayalı alacağının varlığını ispatladığı kanaat edilmiştir. Bununla birlikte işlemiş faiz talebi yönünden, somut olayda taraflar arasında yazılı sözleşme bulunmadığı ... fatura içeriğine göre olayda TTK'nın 1530. Maddesinin uygulanma imkanı bulunmadığı değerlendirilmiş, TBK'nın 117. ... TTK'nın 18/3. Maddeleri uyarınca yapılan değerlendirmede ise davalının takipten önce usulünce temerrüde düşürüldüğü ispat edilmediğinden işlemiş faiz talebi yerinde görülmemiştir. Bu itibarla davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. Yine alacağın likit olduğu gözetilerek icra inkar tazminatına da hükmedilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan gerekçelerle1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... 3. Genel İcra Dairesi'nin 2025/39509 Esas sayılı takibine davalı tarafından yapılan İTİRAZIN KISMEN İPTALİ ile, takibin 460.872,00-TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin istemin reddine,2-Kabul edilen alacağın (460.872,00-TL'nin), %20'si oranında hesaplanan 92.174,40 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Alınması gereken 31.482,17 TL karar ... ilam harcından 5.833,06 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 25.649,11 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 5.833,06 TL peşin harç olmak üzere toplam 6.448,46 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacının karşıladığı 115,00 TL tebligat gideri, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.115,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 7.743,72 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 371,28 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 73.739,52 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 22.097,18 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,8-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca .. .... bütçesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 210,46 TL'sinin davacıdan, 4.389,54 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,9-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.16/06/2026Katip ...Hakim ...BU BELGE GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR