ABU Üniversitesi marka başvurusunun, "... ve ..." markaları ile benzerlik, karıştırma ihtimali ve zayıf marka iddiaları üzerine hukuki değerlendirme.
Özet: Davacı tarafın "... üniversitesi" ibareli marka başvurusuna, kendi tescilli "... " ve "..." markaları ile benzerlik ve karıştırılma ihtimali bulunduğu gerekçesiyle yaptığı itirazın YIDK tarafından reddedilmesi üzerine açtığı davada; ilk derece mahkemesi belirli hizmet sınıflarında emtia benzerliği tespit etse de davacı markalarının zayıf ibareler olduğunu, davalı markasının esas unsurunun ayırt edici bir nitelik taşıdığını ve eğitim gibi alanlarda tüketicilerin bilinç düzeyinin yüksek olması nedeniyle karıştırılma ihtimalinin düşük olduğunu belirterek markalar arasında yeterli uzaklığın sağlandığını ifade etse de, Bölge Adliye Mahkemesi, davayı yeniden değerlendirerek kısmen kabul kararı vermiştir.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi
SAYISI
: 2023/1279 Esas, 2025/1417 KararHÜKÜM
: Yeniden hüküm kurmak suretiyle davanın kısmen kabulüİLK DERECE MAHKEMESİ
: Ankara 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk MahkemesiSAYISI
: 2021/95 E., 2022/245 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:KARARI. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davalının ... numaralı "... Üniversitesi" ibareli 35, 38... .sınıf hizmetlere ilişkin marka başvurusuna müvekkilinin 2019/107 55... /... sayılı 9,16, 35... .sınıflarda tescilli "... " ve "..." ibareli markalarını gerekçe göstererek gerçekleştirdiği itirazın dava konusu Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararı ile nihai olarak reddedildiğini, oysa marka başvurusunun ayırt edici unsurunun "..." ibaresi olduğunu, müvekkilinin markalarının da ayırt edici unsurunun "..." ve "..." ibareleri olduğunu, ihtiva ettikleri ortak ya da benzer unsurlar nedeniyle markaların 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (SMK) 5/1-ç ve 6/1 maddeleri kapsamında benzerlik taşıdığını, üniversitelerin kolej de açtığı değerlendirildiğinde tüketicilerin markaları karıştırılma ya da ilişkilendirme ihtimalinin kaçınılmaz olduğunu ileri sürerek YİDK’in 2021-M-1638 sayılı kararının iptaline, tescili halinde ... numaralı markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAP1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, Kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.2.Diğer davalı Şirket vekili cevap dilekçesinde, markalar arasında benzerlik karıştırılma ihtimalinin bulunmadığını, başvuru markasının esas unsurunun "ABU" ibaresi olduğunu, davacı markalarının ilgili sınıflar yönünden zayıf marka niteliğinde olduğunu, itiraza mesnet markaların 38. sınıftaki hizmetleri kapsamadığını, davalı Kurum tarafından verilen kararda bir çelişki bulunmadığını, markaların genel intibanın farklı olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu marka başvuru kapsamında yer alan "35.sınıf: Reklamcılık, pazarlama ve halkla ilişkiler ile ilgili hizmetler, ticari ve reklam amaçlı sergi ve fuarların organizasyonu hizmetleri, reklam amaçlı tasarım hizmetleri; alıcı ve satıcılar için online pazaryeri (internet sitesi) sağlama hizmetleri. Büro hizmetleri; sekreterlik hizmetleri, gazete aboneliği düzenleme hizmetleri, istatistiklerin derlenmesi, büro makinelerinin kiralanması hizmetleri, bilgisayar veri tabanlarındaki bilginin sistematik hale getirilmesi, telefon cevaplama hizmetleri. İş yönetimi, idaresi ve bu konular ile ilgili danışmanlık, muhasebe ve mali müşavirlik hizmetleri, personel işe yerleştirme, işe alma, personel seçimi, personel temini hizmetleri, ithalat-ihracat acente hizmetleri, geçici personel görevlendirme (başkası adına fatura yatırma, vergi yatırma, trafik işlemleri gibi iş takibi) hizmetleri. Açık artırmaların düzenlenmesi ve gerçekleştirilmesi hizmetleri. 41. Sınıf: Eğitim ve öğretim hizmetleri. Sempozyum, konferans, kongre ve seminer düzenleme, idare hizmetleri. Spor, kültür ve eğlence hizmetleri (sinema, spor karşılaşmaları, tiyatro, müze, konser gibi kültür ve eğlence etkinlikleri için bilet sağlama hizmetleri dahil). Dergi, kitap, gazete v.b.gibi yayınların basıma hazır hale getirilmesi, okuyucuya ulaştırılmasına ilişkin hizmetler (global iletişim ağları vasıtasıyla anılan hizmetlerin sağlanması da dahil). Film, televizyon ve radyo programları yapım hizmetleri. Haber muhabirliği hizmetleri, foto-muhabirliği hizmetleri. Fotoğrafçılık hizmetleri. Tercüme hizmetleri" yönünden SMK'nın 6/1 maddesi anlamında emtia ayniyeti/benzerliği şartının gerçekleştiği, başvuru markasının esaslı unsurunun daha belirgin ve stilize harflerle kullanılan “ABU” ibaresi olduğu, kalan unsurların coğrafi kaynak ve faaliyet konusu ile ilgili jenerik ibareler olduğu, davacı markalarının esas unsurunun şekil unsuru ile birlikte markaların bütünü olduğu, davacının marka olarak ..., ...ve .... ibarelerini seçtiği, bu ibarelerin her birinin davacının emtia listesi gereğince zayıf ibareler oldukları, zayıf ibareleri marka olarak tescil ettiren tacirin kural olarak bu ibarelerin basit değişiklikler ile başka başvuru sahiplerince kullanılmasına katlanması yükümlülüğü bulunduğu, davalının markasının tertip tarzı gereğince "..." ibaresinin ön palında olduğu ve davalı tarafından davacı markalarından yeterli uzaklaşmanın sağlandığı, özellikle 41. sınıf gibi hizmet alanlarında bilinç düzeyi yüksek tüketici nezdinde markaların karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı, bununla birlikte ortalama düzeydeki alıcı kitlesinin da markaları karıştırmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı vekilince istinaf edilmiştir.IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARIBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraf markaları arasında, başvuru kapsamındaki 35... .sınıf hizmetler yönünden SMK'nın 6/1.maddesi anlamında karıştırılma ihtimalinin bulunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar davalılar vekillerince temyiz edilmiştir.V. TEMYİZA. Dava ve Hukuki NitelendirmeDava,YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir.B. Değerlendirme ve Gerekçeİlk Derece Mahkemesince verilen karara yönelik olarak yapılan istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. vd. maddeleri kapsamında yöntemince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen nihai kararda, dosya kapsamına göre saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kurallarına aykırı bir yön olmadığı gibi aynı Kanun'un 369/1 hükmü ve 371. maddesinin uygulanmasını gerektirici nedenlerin de bulunmamasına göre usul ve yasaya uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir.VI.SONUÇ
: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372. maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı harcın istekleri halinde davalılara iadesine, 28.04.2026 tarihinde kesin olarak oy birliğiyle karar verildi.