kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol olarak terkin davasında, davacı idarenin bilirkişi raporu ve usul hatalarına dair temyiz itirazları ile bölge adliye mahkemesi kararının incelenmesi.

Kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol olarak terkin davasında, davacı idarenin bilirkişi raporu ve usul hatalarına dair temyiz itirazları ile bölge adliye mahkemesi kararının incelenmesi.

Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararının davacı idarece istinaf edilmesi üzerine, bölge adliye mahkemesince emsal değerleme yönünden davacı itirazları reddedilerek metrekare birim fiyatı uygun bulunmuş, ancak dava dışı belediye payı, mirasçılara atanan kayyım bedeli ve hatalı parsel kaydı gibi usuli eksiklikler tespit edilerek ilk derece hükmü kaldırılıp bu düzeltmelerle birlikte davanın yeniden kabulüne karar verilmiş olup, davacı idare bu kararı temyiz etmiştir.

5. Hukuk Dairesi 2025/11834 E. , 2026/2440 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ

: Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI

: 2024/2778 Esas, 2025/1577 Karar

KARAR

: Yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ

: ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: 2022/691 Esas, 2024/183 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 05... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; idarece tespit edilen kamulaştırma bedelinin düşük olduğunu, taşınmazın vasfının tarla değil arsa olduğunu, dava konusu taşınmazın kamulaştırılan kısmı göz önüne alındığında arta kalan kısımlarda değer düşüklüğü hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Bir kısım davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; idarece tespit edilen kamulaştırma bedelinin düşük olduğunu, taşınmazın gerçek değerinin tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaza emsal olarak alınan taşınmazın satışı gerçekleştiğini bu nedenle emsal olarak kullanılmasının uygun olmadığını, emsal taşınmaz üzerinde yapı olduğunu ve yapı bedeli düşülmeden dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatı hatalı tespit edildiğini, vekâlet yönünden itirazlarının olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu taşınmaz ve emsale ilişkin kayıtların yerel mahkemece toplandığı, bu bilgi ve belgeler doğrultusunda bilirkişi kurulu raporu üzerinde yapılan denetim sonucunda; değerlendirmeye esas alınan Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 99... parsel sayılı emsal taşınmazın satış tarihinin dava tarihinden önce ve tapuda yapıldığı, bu satışın özel nitelikte olmadığı ve emsal kıyaslamasına esas alınabileceği, emsal ile dava konusu Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 05... parsel sayılı taşınmazın mevkii, konum, nitelik, yüzölçümleri, vergi beyan değerleri bakımından kıyaslaması yapılarak ve benzer özellikleri ile üstün ve eksik yanları gözetilerek dava konusu taşınmazın metrekare birim fiyatının 511,24 TL olarak hesaplanmasında isabetsizlik bulunmadığını ancak davacı kurum tarafından ... Belediyesine dava yöneltilmediği anlaşılmasına rağmen belediyeyi de kapsar şekilde kamulaştırma bedelinin tespitine ve belediyenin payını da kapsayacak şekilde depo ettirilen bedelin davalılara derhal ödenmesine karar verilmesi, doğru olmadığından ve "... mirasçıları" yönünden dosyanın tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedilmesine dair hüküm kurulmasına rağmen, tefrik edilen dosyanın ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/206 Esasına kaydedilerek"... mirasçıları"na kayyım atandığı, dosyanın istinaf incelemesi için Daireye gönderildiği ve 2025/1019 Esası aldığı, kayyımın payına düşen bedelin kayyımın talebi üzerine kayyımın hesabına aktarıldığı anlaşılmakla kayyımın payına düşen bedelin davacı kuruma iadesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği, belirtilerek hükümde sehven dava konusu edilmeyen Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 65... parsel sayılı taşınmaz yönünden tapu iptal hükmü kurulmak suretiyle infazda tereddüte sebep olunması hatalı olduğundan davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal kıyaslaması yapılarak bedel belirlenmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

4. Mahkemece dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile yol olarak terkini yönünden hüküm tesis edilmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1.Davacı idare vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine,

2. Kamu düzeni gereği temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak "Dava konusu Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 05... parsel sayılı taşınmazın davalılar adına kayıtlı olan tapu kaydının davalıların hisseleri oranında iptaline, ... adına tapuya kayıt ve tesciline, yol olarak terkinine, 17.04.2023 havale tarihli fen bilirkişi raporu ve krokisinin kararın eki sayılmasına" cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

16.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.