Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında sulu badem bahçesi değerlemesi, kapitalizasyon faiz oranı ihtilafı ve yargısal süreçteki temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, Balıkesirdeki sulu kapama badem bahçesi niteliğindeki bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili davasında, ilk derece mahkemesinin kararının ardından bölge adliye mahkemesinin, önceki kararlarda belirtilen %4 yerine %5 kapitalizasyon faiz oranı kullanılması hatası nedeniyle ilk derece mahkemesi hükmünü kaldırarak yeniden esas hakkında karar verip davanın kabulüne karar vermesi üzerine, hem kamulaştırmayı yapan idarenin bedelin yüksekliğini hem de malikin bedelin düşüklüğünü ve hesaplama yöntemlerini temyiz yoluyla yeniden incelemeye sunduğu, yüksek mahkemenin ise taşınmaza net geliri esas alarak değer biçilmesini yerinde bulduğu bir yargı sürecini özetlemektedir.
MAHKEMESİ
: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk DairesiSAYISI
: 2023/2126 Esas, 2025/1378 KararKARAR
: Yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ
: Balıkesir 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: 2022/459 Esas, 2023/175 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Balıkesir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 25 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı taraf cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın gerçek kamulaştırma bedelinin tespitine talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin yüksek belirlendiğini, taşınmazın gerçek karşılığının tespit edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasına talep etmiştir.2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; objektif değer artışı oranının düşük olduğunu, arazinin kıymetli bir bölgede olduğunu, belirlenen bedelin düşük olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının % 4 alınması gerektiğini, üretim masraflarının yüksek olduğunu, 2019 yılı verilerine göre değerlendirme yapılması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, sulu kapama badem bahçesi niteliğindeki dava konusu taşınmaza, 2942 sayılı Kanun’un 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi, değer biçilirken de taşınmazın bulunduğu yer İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinde belirtilen masraflarla ekonomik tarım yapılamayacağının değerlendirilip üretim masraflarının brüt gelirin 1/3'ü oranında alınmasının yerinde olup, İlk Derece Mahkemesinin kararında bu hususlarda bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak İlk Derece Mahkemesince verilen ilk karara karşı yapılan istinaf başvurusu sonucu Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 2020/6 37... /1427 Karar sayılı kararı ile dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi olduğu, bu nedenle kapitalizasyon faizinin % 4 olarak alınması gerektiği belirtildiği halde hükme esas alınan bilirkişi raporunda kapitalizasyon faizinin % 5 alınması hatalı olduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kamu düzeni gereği yapılan inceleme ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf isteminde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf isteminde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,16.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.