Kamulaştırılan muhdesatın bedel tespiti davasında idarenin istinaf ve temyiz itirazlarının Bölge Adliye ve Yargıtay tarafından reddedilerek kesinleşmesi.
Özet: Davacı idarenin açtığı muhdesat kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, ilk derece mahkemesi tarafından belirlenen bedelin davalıya ödenmesine karar verilmesi üzerine, davacı idarece bedel tespitinde hata olduğu ve bilirkişi raporunun eksik olduğu gerekçeleriyle yapılan istinaf başvurusu, Bölge Adliye Mahkemesince taşınmazın sulu kapama meyve bahçesi niteliği ile uygulanan değerleme yöntemlerinin usul ve kanuna uygun bulunması nedeniyle esastan reddedilmiş; davacı idarenin istinaf itirazlarını tekrarlayarak yaptığı temyiz başvurusu ise kararın bozulmasını gerektiren bir neden görülmediği ve diğer itirazların yerinde olmadığı gerekçeleriyle reddedilmiştir.
MAHKEMESİ
: Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk DairesiSAYISI
: 2022/3253 Esas, 2025/1401 KararKARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: ... 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: 2021/315 Esas, 2022/99 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan muhdesat kamulaştırma bedelinin tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Mersin ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 01... parsel sayılı taşınmaz bulunan muhdesatın kamulaştırma bedelinin tespitini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın 2B niteliğindeki taşınmaz olduğunu ve müvekkilinin taşınmazı satın almak için Milli Emlak Müdürlüğüne başvuruda bulunduğunu, taşınmazın tamamının kamulaştırılması gerektiğini ileri sürerek taşınmazın tamamı için kamulaştırma bedelinin tespit edilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne muhdesat bedelinin tespiti ile bedelin davalıya ödenmesine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedeli kabul etmediklerini, söz konusu bilirkişi raporu eksik ve hatalı olup hüküm kurmaya elverişli olmadığını, bedel tespit edilirken yerel mahkemece yeterince araştırma yapılmamış olduğunu, değerlendirme tarihi 2021 yılı olduğunu, kamulaştırma bedeline faiz işletilmesi doğru olmamakla birlikte müvekkil idare aleyhine olacak şekilde geriye yürütülmüş olduğunu, müvekkil idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemiş olmasının da usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürerek yerel mahkeme kararının itirazları doğrultusunda kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın Hazine adına kayıtlı olduğu taşınmaz olup üzerinde kapama karışık meyve bahçesi bulunduğu taşınmazın sulu arazi vasfında olması sebebiyle kapitalizasyon faiz oranı %4 uygulanarak kaim değer yöntemine göre münavebeye buğday saman domates fasülye ürünlerinin alındığı, 2942 sayılı Kanun'un 5177 sayılı ile değişik 19 uncu maddesi gereğince taşınmazın kapama meyve bahçesi niteliğinde kabulü ile meyve geliri esas alınarak değeri biçildikten ve zemine ekilebilecek münavebe ürünlerinin net gelirine göre belirlenen değer düşüldükten sonra muhtesat bedeli hesaplanmasında hata olmadığı, istinaf edenin sıfatına göre bilirkişi kurulunca belirlenen metrekare birim fiyatının uygun olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun yasal niteliklere haiz ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğu, sulu kapama meyve bahçesi niteliğindeki dava konusu taşınmazdaki muhdesatlara 2942 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi uyarınca kamulaştırma bedelinin tespiti ile davanın kabulüne dair verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı arasındaki muhdesat kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.3.Mahkemece kurulan hükümde; dava konusu taşınmazın üzerinde bulunan ağaçların davacı idareye aidiyetine karar verilmemesi eksik ve hatalı olup bozmayı gerektirir.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1.Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,3. İlk Derece Mahkemesinin gerekçeli kararının hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak ''parsel üzerinde bulunan ağaçların davacı idareye aidiyetine'' cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,12.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.