Davacı idarenin kamulaştırdığı taşınmazın bedelinin tespiti ve tescili davasında, tarafların metrekare birim fiyatı, kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artışına yönelik itirazlarının Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddi sonrasında temyiz incelemesi.
Özet: Davacı idarenin kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tescili istemiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesince belirlenen bedelin kabulüne karar verilmiş, bu karara karşı hem kamulaştıran idarenin bedelin yüksek olduğu, hem de taşınmaz malikinin bedelin düşük olduğu gerekçesiyle yaptığı istinaf başvuruları, bölge adliye mahkemesince taşınmazın arazi niteliği ve konumuna göre gelir metoduyla tespit edilen 344,67 TL/m² birim fiyatının adil ve hakkaniyete uygun bulunduğu gerekçesiyle esastan reddedilerek ilk derece kararının onanması üzerine, her iki tarafça temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ
: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk DairesiSAYISI
: 2024/2775 Esas, 2025/1961 KararKARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: ... 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: 2022/543 Esas, 2023/606 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkin davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Düzce ili, ... ilçesi, ... köyü 1 23... (eski 1022) parsel sayılı taşınmazın bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın metrekare birim fiyatının çok yüksek olduğunu, ürün bedellerinin de fahiş hesaplandığını, üretim giderlerinin düşük gösterildiğini, kapitalizasyon faizi oranını kabul etmediklerini, objektif değer artış oranının yüksek belirlendiğini ileri sürerek davanın kabulüne ilişkin kamulaştırma kararına itirazları olmamak kaydı ile yalnızca bedel yönünden kurum lehine kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın konumu ve özellikleri itibariyle arsa vasfında olduğunu, bedelinin çok düşük belirlendiğini, bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, rapora karşı yaptıkları itirazlarının değerlendirilmediğini, bilirkişilerin Organize Sanayi Bölgesi içerisinde yer alan bir taşınmazı emsal olarak almaları gerektiğini, bilirkişilerin taşınmazın vasfına yönelik değerlendirmesine itirazları olmadığını, ancak belirledikleri bedele itiraz ettiklerini ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre %4 kapitalizasyon faiz oranı ve %135 objektif değer artış oranının yerinde olduğu, dava tarihi olan 05.10.2022 tarihi itibariyle belirlenen 344,67 TL/m² birim fiyatının adil ve hakkaniyete uygun olduğu, objektif değer artışının uygun olduğu, bilirkişi kurulunun yasaya uygun olarak oluşturulduğu, bu suretle kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalılara ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, her ne kadar İlk Derece Mahkemesince dava tarihinden 4 ay sonrasından itibaren karar tarihine kadar faiz işletilmesi gerekirken, dava tarihinden karar tarihine kadar faiz işletilmesi hatalı ise de bu konuda davacı idare vekilinin açık istinafı olmadığından eleştirilmekle yetinildiği belirtilerek taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,12.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.