Kamulaştırma Kanununa dayalı irtifak hakkı bedeli tespitinde faiz, bilirkişi raporu, kapitalizasyon oranı ve objektif değer artışı hesaplamalarına ilişkin itirazların temyizen incelenmesi.
Özet: Davacı idarenin, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesince davanın kabul edilerek belirlenen bedel ve faiz oranları ile bilirkişi raporundaki ürün münavebesi, verim, üretim giderleri, kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artırıcı unsurların hukuka aykırı olduğu, irtifak hakkı nedeniyle belirlenen değer azalışının fahiş olduğu iddiasıyla yaptığı istinaf başvurusunun bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmesi üzerine, davacı idarenin aynı gerekçelerle temyiz yoluna başvurarak Yargıtayın önüne gelen hukuki uyuşmazlık, esas olarak kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin doğru tespiti ve ilgili faiz ile diğer değerlendirme unsurlarının mevzuata uygunluğuna ilişkindir.
MAHKEMESİ
: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk DairesiSAYISI
: 2025/1426 Esas, 2025/1813 KararKARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: ... 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: 2024/698 Esas, 2025/284 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 63... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedeline işletilen faiz oranı ve faiz başlangıç tarihinin hukuka aykırı olduğunu, ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri ile bilirkişi heyetinin kullanmış olduğu münavebe sistemi ve münavebede kullanılan verimlerin aynı olmadığını, herhangi bir sulama sisteminden bahsedilmemiş olup 3 yılda 5 ürünlü münavebe uygulandığını, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü yazısında yörede arpa-buğday- ayçiçeği-yulaf/fiğ ürünlerinin girdiği belirtildiği hâlde, bilirkişi heyetinin daha yüksek net gelire sahip fasulye-biber gibi ürün kullanarak yüksek bedel çıkmasına neden olduğunu, idarenin kıymet takdir komisyonu raporunda belirlenen kıymet bedeli ile bilirkişi raporunun belirlediği kıymet bedeli arasında önemli bir orantısızlık olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının ise taşınmazın özelliklerine göre düşük tutulduğunu, yaklaşık %3-4 eğimli taşınmaza yalnızca yörenin aldığı yıllık yağış oranlarından bahsederek %4,5 kapitalizasyon faiz oranı üzerine bir de %65 objektif değer artışı uygulanmasına itiraz ettiğini, taşınmazın çok küçük bir kısmında irtifak kamulaştırması yapılmış olmasına rağmen fahiş bir değer azalma bedeli belirlenerek kamulaştırma bedelinin misliyle daimi irtifak hakkı bedeli hesaplandığını, irtifak hakkı hesaplamasında belirlenen değer azalışının yüksek olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi vasfındaki taşınmaza net gelir esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, %4,5 kapitalizasyon faiz oranının Yargıtay içtihatları ve bilimsel verilere göre taşınmazın özelliklerine uygun şekilde belirlendiği, taşınmazda yetiştirilen ürünlerin münavebe durumları ile verim, satış fiyatı ve üretim giderlerinin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri ile örtüşür şekilde uygulandığı, bilirkişi kurulunun yasaya uygun olarak oluşturulduğu, dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre uygulanan %65 objektif değer artırıcı unsur oranının yerinde olduğu, daimi irtifak hattının geçtiği güzergah dikkate alınarak %35 değer azalışı katsayısı uygulanmasında isabetsizlik bulunmadığı, davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faiz uygulanmasının yerinde görüldüğü, İlk Derece Mahkemesi tarafından kurulan hükmün ve yapılan yargılamanın usul ve kanuna, Yargıtay yerleşik içtihatlarına uygun olduğu gerekçesi ile davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,12.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.