Kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili davasında, davacı idarenin temyiz isteminin reddedilerek bölge adliye mahkemesi kararının onanması.
Özet: Davacı idare tarafından irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili istemiyle açılan kamulaştırma davasında, ilk derece mahkemesinin bedel tespiti ile davanın kabulüne karar vermesi üzerine, davacı idarenin kamulaştırma bedelinin hesaplanmasına ilişkin çeşitli itirazlarla yaptığı istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiş; davacı idarenin temyiz istemi ise, bölge adliye mahkemesinin kararının usul ve kanuna uygun bulunması nedeniyle Yargıtay tarafından da reddedilerek, belirlenen kamulaştırma bedeline ilişkin hüküm kesinleşmiştir.
MAHKEMESİ
: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk DairesiSAYISI
: 2025/947 Esas, 2025/1808 KararKARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: ... 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: 2024/675 Esas, 2025/136 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 16... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedeline işleyecek faizin kamu zararına neden olacağını bu açıdan hesaplamaya itiraz ettiklerini, net gelir hesabında ortalama verilerin kullanılmamasına itiraz ettiklerini, varsayımsal düşüncelerle yapılan bedel tespitini kabul etmediklerini, taşınmaza %75 objektif değer artışı uygulanmasına itiraz ettiklerini, arazi olarak değerlendirilen her taşınmazda %35 değer azalışına neden olacağı iddiasının bilimsel yönü bulunmadığını, değer azalış oranının doğrudan %35 olarak alınmasına itiraz ettiklerini, kurumun lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden değerinin tespit edilmesinde, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünce mutat ürün olduğu bildirilen enginarın münavebeye esas alınmasında, kapitalizasyon faizinin %4,5 oranında belirlenmesinde, dava tarihi olan 2022 yılı ilçe tarım verilerinin hükme esas alınmasında, daimi irtifak hattının geçtiği güzergah dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, davaya konu olan taşınmaz bakımından takdir edilen %75 objektif değer artırıcı unsur oranının uygun olduğu, dava konusu taşınmaz için neticeten takdir edilen metrekare birim fiyatının makul olduğu, taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, İlk Derece Mahkemesi kararı usul ve esas yönünden kanuna aykırı görülmediği gerekçesi ile davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,12.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.