6. Asliye Ticaret Mahkemesinin Otoyol Geçiş Ücreti ve İhlalli Geçiş Cezasına Yönelik İlamsız İcra Takibine Yapılan İtirazın İptali Konulu Gerekçeli Kararı
Özet: Bu dava, davacının, davalının HGS etiketinin sisteme tanımlı olmaması nedeniyle ödenmeyen 44 TL otoyol geçiş ücreti için başlattığı ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. Davalı taraf, söz konusu geçişi ve borcu reddederken, yapılan bilirkişi incelemesi sonucu aracın belirtilen tarihte otoyolu kullandığı, 44 TL geçiş ücretinin ödenmediği ve kanunen uygulanan dört katı ceza ile birlikte toplam 220 TLlik bir borcun oluştuğu tespit edilmiş olup, mahkeme bu raporu hükme esas almıştır.
T.C. ... 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/782 Esas - 2026/385
T.C.... TÜRK MİLLETİ ADINA6.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARARESAS NO
: 2024/782 EsasKARAR NO
: 2026/385HAKİM
: ...KATİP
: ....DAVACI
: ....VEKİLİ
: Av. ....DAVALI
: ...VEKİLİ
: Av. ......DAVA
: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: 14/11/2024KARAR TARİHİ
: 05/05/2026KARAR YAZIM TARİHİ
: 01/06/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: Borçlunun mülkiyetindeki ... plakalı aracın 01/07/2023 tarihinde Acıkuyugişesinden giriş ve Ortaköy gişesinden çıkış yapmak suretiyle Otoyol'u kullanmışolduğunu, geçiş yapılan gişenin serbest geçişin geçerli olduğu yani bariyerin açık olduğugişe olup HGS etiketinden herhangi bir tahsilat yapılamadığını, Otoyol kullanım ücretiolan 44.00 TL geçiş esnasında borçlunun sisteme tanımlı bir HGS etiketi bulunmamasısebebiyle tahsil edilemediği gibi son ödeme tarihine kadar yapılan provizyon sorgularda daaynı gerekçe ile etiket hesabından tahsilat yapılamadığını, borçlu tarafa ... 7. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2024/13551 E. Sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığınıancak borçlu tarafça yapılan itiraz üzerine işbu davanın açılabilmesi amacıyla arabuluculukbaşvurusu yapıldığını ve 2024/100351 dosya numaralı ekli son tutanaktan da anlaşılacağıüzere süreç anlaşmama ile sonuçlandığını ve huzurdaki davayı açmanın zaruri halegeldiğini beyanla, ... 7. Genel İcra Müdürlüğü 2024/13551 Esas sayılı dosyakapsamında borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, alacağın likitolması sebebiyle %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talepve dava etmiştir.Davalı vekili Cevap Dilekçesinde Özetle;Söz konusu dava konusu ihlalli geçişi kabul etmediklerini, davalı şirkete ait olarak 01/07/2023tarihinde Acıkuyu gişesinden giriş ve Ortaköy gişesinden çıkış yapmak suretiyle otoyolkullanımı bulunmadığını, ... plakalı aracın 01/07/2023 tarihi itibariyle müvekkilişirket mülkiyetinde bulunmadığını, işbu kapsamda ... 7. Genel İcra Müdürlüğü'nün2024/13551 E. Sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine itiraz edildiğini ve takipdurdurulduğunu, itirazın iptali ve takibin devamına yönelik olarak Arabuluculuk başvurusundadavacıya ilgili durumun her ne kadar izah edilmiş ise de akabinde işbu davanın açılmışolmasının tamamen kötü niyetli olduğunu, bununla birlikte davacı tarafın talep ettiği alacakmiktarının da fahiş olup bu tutarın taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, davacı tarafıntalep etmiş olduğu icra inkar tazminatı bakımından kanunun aradığı şartlar gerçekleşmemişolduğundan davacı tarafın mahkemeden talep etmiş olduğu en az %20 tutarındaki icra inkartazminatına ilişkin talebin reddine karar verilmesini, davanın reddini, davacı tarafca aleyhlerinekötüniyetli olarak icra takibi başlatmış olmaları sebebi ile %20'den az olmamak üzerekötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafüzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER-İcra takip dosyası,-İhlalli geçişe ait kayıtlar ,-Trafik Tescil Kayıtları ,-Provizyon Dökümü-Bilirkişi Raporu,DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava; otoyol geçiş ücretine dayalı alacağın tahsili istemiyle başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkememizce deliller toplanmış ve bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.10/02/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ".... plakalı aracın 01.07.2023 saat 19:32:59’de “6- Acıkuyu (G16)” girişistasyonundan giriş yaptığı, 01.07.2023 saat 20:14:27’de “10- Ortaköy (G23)” çıkışistasyonundan çıkış yaptığı, 1. Sınıf araç olduğu, 1. Sınıf araçlar için Geçiş ücretlerinin 44TL olduğu,Geçiş için toplam 18 adet provizyon sorgusu bulunup provizyon sorgu cevabı olarak “ÜrünSisteme Tanımlı Değil” cevapları alındığı DAVAYA KONU GEÇİŞ ÖDEMESİNİNTAHSİL OLUNMADIĞI,Davacının sunmuş olduğu davaya konu plakalar ve geçişler için dosya içerisinde geçişücretlerinin ödendiğine dair bir bulguya rastlanmamış olup,... PLAKALI ARACIN GEÇİŞ ÜCRETİNİN 44 TL OLDUĞU VEGECİKME CEZASI (4 KATI TUTARI) 176 TL OLDUĞU, CEZALI GEÇİŞTOPLAMININ 220 TL OLARAK HESAPLANDIĞI " hususları belirtilmiştir.Raporun dosya kapsamına uygun düştüğü, denetime elverişli olduğu, hesaplamaların ilgili yasal düzenlemelere uygun yapıldığı görülmekle rapor hükme esas alınmıştır.6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30.maddesinin 5.bendinde; "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir." düzenlemesi mevcut ise de, sonradan yürürlüğe giren, 7144 sayılı yasanın 18. maddesi ile 6001 sayılı kanunun 30.maddesinin 5.fıkrasında yapılan değişiklik neticesinde, ceza tutarının 10 kat yerine 4 kat olarak uygulanması gerektiği yine 6001 sayılı kanuna, 7144 sayılı 19. maddesi ile eklenen geçici 3.maddesi ile de bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında da bu kanunun 30'uncu maddesinde yer alan oranların uygulanacağının belirtilmiş olduğu anlaşılmaktadır.Eldeki uyuşmazlıkta davalı esasa ilişkin savunmalarının yanında ayrıca, ihlalli geçişe konu aracın Antalya 14. Noterliği 05.11.2007 tarih ve .... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesiyle davalı şirket tarafından devredildiğini, yeni araç sahibi tarafından yapılan ihlalden davalının sorumlu tutulamayacağını beyanla pasif husumet itirazında bulunmuştur.Bilindiği üzere dava konusu sübjektif hak(dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkinin varlığı medeni usul hukukumuzda "sıfat" olarak tanımlanmaktadır ve bir davada taraf olarak gösterilen kişilerin o dava ile ilgili kimseler olması zorunludur. Taraf sıfatı(husumet) ve sıfat yokluğu, davada taraf olarak görünen kişiler arasında dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itiraz niteliğindedir ve yargılamanın her aşamasında, isteme gerek kalmaksızın mahkemece kendiliğinden gözetilmesi zorunludur. Aynı yönde Yargıtay HGK'nın 27.11.2013 gün, 2013/439 Esas ve 2013/1595 Karar sayılı kararında da vurgulandığı üzere; bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyetine ve davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, bu kişilerden birinin o davada gerçekten davacı veya davalı sıfatı yoksa, dava konusu hakkın esasına ilişkin bir karar verilemez. Dava sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir.Somut olayda, davalı yan özetle ihalli geçişe konu aracın taraflarınca 16 yıl önce satıldığı, hukuki/fiili hakimiyetin devredildiği savunmasıyla Antalya 14. Noterliği 05/11/2007 Tarih ve .... yevmiye numaralı satış sözleşmesine dayanmış ise de; Mahkememizce yapılan araştırma kapsamında, Noterler Birliği'nin 29/11/2025 tarihli cevabi yazısı doğrultusunda, tescil işleminin tamamlanmadığının bildirildiği görülmüştür. Yine dosya kapsamında gerek EGM kayıtlarında gerekse uyap entegrasyon ekranları üzerinden mahkememizce yapılan tescil ve araç sahiplik sorgulamalarında aracın trafik tescil kaydında ve aktif sahiplik kaydında malik olarak davalı şirketin kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.2918 Sayılı KTK'nın 20. Maddesi uyarınca tescile tabi araçların her çeşit satış ve devri resmi şekil şartına tabi olup noterler tarafından yapılmayan devir ve satışlar geçersizdir. Satış ve devir işlemi, sicile işlenmek üzere üç gün içinde ilgili trafik tescil kuruluşu ve vergi dairesine bildirilir. Bu bildirimler birlikte alıcı adına trafik tescil işlemi gerçekleşmiş sayılır. Araç sahipleri, tescilin yapılması veya silinmesi için için ilgili trafik tescil kuruluşuna veya Emniyet Genel Müdürlüğünün belirleyeceği kamu kurum veya kuruluşları ile gerçek veya özel hukuk tüzel kişilerine başvurmak, ve yine tescilin yapılması veya silinmesi için vergi kimlik numarası ile yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeleri sağlamak zorundadır. Yine KTK 20/1-d bendi uyarınca, Satış ve devir işlemlerinin bildiriminden itibaren bir aylık süre içerisinde ilgili trafik tescil kuruluşu veya Emniyet Genel Müdürlüğünün uygun gördüğü kamu kurum veya kuruluşları tarafından yeni malik adına tescil belgesi düzenlenerek elden veya posta aracılığıyla teslim edilir. Tescil belgesinin bir ay içerisinde teslim edilememesi halinde yeni malike sorumluluk yüklenemez.Diğer yandan Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliğin;"Satış veya devir işlemi yapılan araçların noterler tarafından tescili" başlıklı 18'inci maddesi on beşinci fıkrasında; "(15) 1/5/2010 tarihinden önce noterler tarafından satış veya devri yapılan araçlarıntescil edilmemiş olması halinde, satıcının noter satış sözleşmesi ile birlikte herhangi bir noterliğebaşvurusu üzerine bu araçlar aracın re'sen tescil edildiğine dair şerh verilmek suretiyle alıcıları adınare'sen tescil edilir."hükümleri yer almaktadır.Değinilen yasal düzenlemeler ışığında, somut olayda davalı şirket ayrıca basiretli tacir konumunda olup, kendi adına kayıtlı iken 3. Kişiye sattığı ve devrettiğini belirttiği aracın tescilinin de sağlanması gerektiğini, ancak tescilin halen kendi adına kayıtlı olduğunu, oysa Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmeliğin 18'inci maddesi uyarınca, 1/5/2010 tarihinden önce noterler tarafından satış veya devri yapılan araçlarıntescil edilmemiş olması halinde, satıcının noter satış sözleşmesi ile birlikte herhangi bir noterliğebaşvurusu üzerine aracın alıcı adına re'sen tescilinin sağlanabileceğini, bilmesi gerekmektedir.Somut olayda, ihlalli geçiş tarihinde araç, davalı tacir adına kayıtlı olup, davalının araç sahibi sıfatıyla 6001 Sayılı Yasa ve 2918 Sayılı Yasa çerçevesinde hukuki sorumluluğunun devam ettiği kanaat edilmiştir. Hal böyle olunca, tüm dosya kapsamına göre; davalıya ait aracın, davacının işletmekte olduğu otoyoldan ücretsiz geçiş yaptığı, bu nedenle davalının işleten sıfatıyla 6001 sayılı yasanın 30/5 maddesi gereğince geçiş ücreti ve 4 katı tutarında cezayı ödemek durumunda olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki hesaplama doğrultusunda ihlalli geçiş nedeniyle takip tarihi itibariyle 44 TL geçiş ücreti ve 176-TL ceza tutarı olmakla toplam 220,00-TL asıl alacak isteminin yerinde olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne karar verilmiş ve alacağın likit olduğu nazara alınarak davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;1-Davanın KABULÜ ile; ... 7. Genel İcra Dairesi'nin 2024/13551 Esas sayılı takibine, davalı tarafından yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin aynı koşullarla devamına,2-Kabul edilen alacağın (220-TL'nin), %20'si oranında hesaplanan 44 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,3-Alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 304,40 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç olmak üzere toplam 855,20 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacının karşıladığı 100,00 TL tebligat gideri, 4.191,76 TL noterlik yazışma gideri, 3.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.791,76 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 220,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18A/13. Maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan ve suç üstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00-TL dava şartı arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,8-Gider avansından sarf edilmeyen miktarın 6100 Sayılı HMK'nın 333. Maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde iadesine,Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, diğerlerinin yokluğunda 6100 Sayılı HMK'nın 341/2. Maddesi uyarınca miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/05/2026Katip ... Hakim ....BU BELGE GÜVENLİ ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞTIR