Trafik sigortası bulunmayan aracın karıştığı kazada yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin, illiyet bağı, müterafik kusur ve tazminat hesabının bilirkişi incelemesiyle değerlendirilmesi.
Özet: Sigortasız bir aracın karıştığı tek taraflı trafik kazasında yaralanan yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkin itiraz hakem heyeti kararının davalı vekili tarafından temyiz edildiği bu dosyada, davalı vekili kazanın park halindeki aracın aniden hareket etmesiyle meydana geldiğini, illiyet bağının olmadığını, zararın teminat kapsamında bulunmadığını, davacının müterafik kusurunun (emniyet kemeri takmama, hatır taşıması) göz ardı edildiğini ve maluliyet raporunun hükme elverişli olmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiş; Yüksek Mahkeme, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi, ispat kuralları ve özellikle kaza anındaki araç hareketliliği ile kusur değerlendirmesi açısından bilirkişi incelemesi gerekliliğini vurgulayarak davalının diğer itirazlarını yerinde görmemiştir.
4. Hukuk Dairesi         2024/11665 E.  ,  2026/5415 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI
: 2024/575 E., 2024/575 K.
İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; trafik sigortası bulunmayan aracın 22.09.2021 tarihinde karıştığı tek taraflı kazada yolcu konumunda bulunan davacının yaralanarak malul kaldığını, bu nedenle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiş, ıslah ile talep miktarını 409.063,20 TL olarak belirlemiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuru sahibinin kaza nedeniyle maluliyetinin bulunmadığını, başvuranın yeniden maluliyet raporu alması gerektiğini, tarafların kusur oranlarının netleştirilmesi gerektiğini, başvuranın avans faiz talep edemeyeceğini, geçici iş göremezlik tazminatının ve bakıcı giderinin teminat dışı olduğunu, başvuran tarafa ödenecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini beyanla başvurunun reddine, yargılama giderlerinin başvuran üzerinde bırakılmasına karar verilmesini savunmuştur.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile talebin kabulüne, 409.063,20 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 15.06.2023 tarihinden itibaren işleyen yasal faizi ile tahsiline karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile itirazın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının aynı konuda bir başka başvurusu daha bulunduğunu, derdestlik yönünden başvurunun reddine karar verilmesi gerektiğini, başvurunun usule uygun olmadığından usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, belirsiz alacak davası açılamayacağını, davacının park halindeki aracın hareket etmesi neticesinde araçtan atlayarak yaralandığını, bu nedenle zararla kaza arasında illiyet bağı olmadığını, araç park halinde olduğundan işletilme halinde bulunmadığını, zarar teminat kapsamında olmadığından talebin reddi gerektiğini, davacının iddiasını ispat etmekle mükellef olduğunu, cd izleme tutanağı ve kaza tespit tutanağına göre karar verilmesinin doğru olmadığını, emniyet kemeri takılı olmadığı için müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, rapor ücretinin teminat kapsamında olmadığını, SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, tazminat hesabının 1,65 teknik faiz esas alınarak yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin 1/5 olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi bulunmayan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.
1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir.
Dosyanın incelenmesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu araç ... sevk ve idaresinde iken arıza yapması neticesinde durdurularak park haline geçtiği, şoförün araçtan indiği ve aracı kontrol ettiği, şoför mahalline diğer yolcu ...'ın geçtiği bu esnada aracın aniden hareketlenerek korkuluklara çarptığı ve karşı şeride geçerek durduğu, davacı ile başka bir yolcu olan ...'in araçtan atlayarak yaralandıkları, olay sonrası görevli polis memurlarınca düzenlenen kaza tespit tutanağında araç sürüsünün kusurlu olduğunun belirlendiği, hakem heyetince davacı yolcunun olayda kusuru bulunmadığı kabul edilerek hesaplanan tazminata karar verildiği anlaşılmaktadır.
Türk Borçlar Kanunu 51. maddesine göre hakim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyecektir. Bu madde uyarınca hakim, öncelikle zarar gören kişinin/kişilerin maluliyet oranına, yaşına, bakiye ömrüne ve gelirine göre zararını tespit edecek ve bundan birlikte kusuruna isabet eden kısmı çıkaracaktır.
Uyuşmazlık Hakem Heyetince davalı sigorta şirketinin itirazı değerlendirilerek olay sonrası görevli memurlar tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağı ile taraf beyanları ve dosya kapsamı incelenerek kusur oranlarının belirlenmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamıştır.
O halde, HMK 266 madde hükümlerine göre İtiraz Hakem Heyetince, kazaya ilişkin varsa Savcılık dosyası da celp edilerek İstanbul Teknik Üniversitesi veya Karayolları Genel Müdürlüğü Trafik Fen Heyeti gibi kurumlardan seçilecek uzman bilirkişiden dosyadaki tüm deliller ve Savcılık dosyasındaki ifadeler birlikte değerlendirilerek davacının yaralanmasında kendisine atfı kabil bir kusur bulunup bulunmadığı yönünden ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli biçimde rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiş bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Yukarıdan (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
06.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.