Adli yardım kabulüyle temyize gelen, trafik kazası sonucu malul kalan davacının ZMSS kapsamında sürekli bakıcı gideri tazminatı talebinin, sağlık kurulu raporu eksikliği yönünden incelenmesi.
Özet: Trafik kazasında ağır yaralanan davacının zorunlu trafik sigortalı araca karşı sürekli bakıcı gideri tazminatı talebiyle açtığı davada, yoksulluğu nedeniyle adli yardım başvurusu kabul edildikten sonra, uyuşmazlık hakem heyetince maluliyet raporundaki "sürekli bakıcı" ibaresi eksikliği ve raporun 5 yıl süreli olması gerekçesiyle usulden reddedilen dosyanın temyiz incelemesinde, zararın kapsamının ve sürekli iş göremezlik oranının belirlenmesi için kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata uygun, yetkili sağlık kuruluşlarınca düzenlenecek uzman doktor heyeti raporunun esas alınması gerektiği belirtilmiştir.
4. Hukuk Dairesi         2026/4916 E.  ,  2026/5335 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI
: 2024/33 E., 2024/33 K.
Davacı vekili tarafından adli yardım, temyiz yoluna başvuru sırasında talep edilmekle; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 336. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtay'a aittir.
Adli yardım 6100 sayılı Kanun'un 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre adli yardımın şartları, ödeme gücünden yoksun olma ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Adli yardım talebinde bulunan kişinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgelerin de mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir.
Bu açıklamalar ışığında adli yardım talebinde bulunan davacının, 20.08.2020 tarihli davaya konu kazada ağır derece yaralanarak malul kaldığı, kendisi ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu anlaşıldığından, adli yardım talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcusu olduğu, davalıya zorunlu trafik sigortalı aracın direksiyon hakimiyetini kaybetmesiyle oluşan 28.08.2020 tarihli trafik kazası sonucunda davacının yaralanarak malul kaldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 108.000,00 TL tazminatın avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının başvuru yapabilmesi için vesayet makamının izni gerektiğini, maluliyet raporunda sürekli bakıcı ibaresine yer verilmediğini, kendilerine usulüne uygun şekilde başvuru yapılmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının meydana gelen kaza nedeni ile sürekli bakıcı ihtiyacı olduğu iddia edilmişse de dosya içerisinde yer alan maluliyet raporunda sürekli ibaresinin olmadığı, raporun 5 yıl süre ile verildiği, bu hali ile yaşam boyu bakıcı gideri hesabı yapılmasının mümkün olmadığı gerekçeleri ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile itirazın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davacının meydana gelen kazada ağır bir şekilde yaralandığını, davalı şirket tarafından tedavi gideri ve bakıcı gideri klozundan ödeme yapılmadığını, davacının geçirdiği kaza nedeni ile %97 oranında sürekli iş göremezliğinin bulunduğunu, raporun 5 yıl süre ile düzenlenmiş olmasının bakıma muhtaç olduğu gerçeğini ortadan kaldırmadığını, kaldı ki bu eksikliğin giderilmesinin tamamlanabilir dava şartı olduğunu
ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanarak malul kalan davacı yolcunun sürekli bakıcı gideri tazminatı talebine ilişkindir.
Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından varsa geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastanelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıkları ve benzeri kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.
11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir.
Somut olayda, başvuruya eklenen ... Şehir Hastanesi tarafından düzenlenen 04.08.2022 tarihli maluliyet raporunda hangi yönetmeliğin esas alındığı belirtilmeksizin % 97 sürekli iş göremezlik oranı belirlenmiş ve raporun 5 yıl geçerli olduğu belirtilmiştir. Uyuşmazlık Hakem Heyetince maluliyetin süreli olarak tespit edilmesi nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyetince itirazların reddine karar verilmiştir.
Dosya kapsamına göre, davacının maluliyetinin belirlenmesi için 5 yıllık sürenin dolduğu da dikkate alınarak İtiraz Hakem Heyetince; davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle; davacının yaralanmasının niteliği de gözetildiğinde içerisinde ortopedi uzmanının da bulunduğu heyetten, kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde en yakın yetkili sağlık kurulundan davacının maluliyeti hususunda yeni bir rapor alınıp usuli kazanılmış haklar da gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.
VI. KARAR
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
06.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.