İstanbul 23. Asliye Ticaret Mahkemesi, şirket içi transferde kaybolan çeklerin iptali talebini meşru hamil sıfatı bulunmadığı gerekçesiyle reddetti.
Özet: Şirket içi transfer esnasında kaybolduğu iddia edilen ve toplamda 3.862.000,00 TL meblağındaki üç adet çekin ödemeden men yasağı konularak iptali yönündeki başvuru, mahkeme tarafından, başvurucunun çeklerin meşru hamili olduğunu kanıtlayıcı hiçbir belgeyi süresi içinde sunmaması ve bu nedenle kıymetli evrak iptali davası açma hakkını haiz olmaması gerekçesiyle, aktif husumet yokluğu nedeniyle reddedilmiştir.

T.C.

İSTANBUL
23. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: 2026/2469 Esas
KARAR NO
: 2026/119 Karar
İŞ
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
TALEP TARİHİ
: 31/08/2026
KARAR TARİHİ
: 23/09/2026
İlgili tarafından mahkememizde açılan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) çekişmesiz yargı işinin yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:
İlgili vekili talep dilekçesinde; Müvekkilinin ... şubesine ait keşidecisi ... İnş.Malz.Mimarlık San. Ve Tic.Ltd.Şti (VKN:...) ;H1-... çek seri numaralı ve 30/08/2026 keşide tarihli 700.000,00 TL meblağlı, ... şubesine ait keşidecisi ... İnş.Malz.Mimarlık San. Ve Tic.Ltd.Şti (VKN:...) ;H1-... çek seri numaralı ve 31/08/2026 keşide tarihli 1.250.000,00 TL meblağlı, ... şubesine ait keşidecisi ... İnş.Malz.Mimarlık San. Ve Tic.Ltd.Şti (VKN:...) ;H1-... çek seri numaralı ve 30/08/2026 keşide tarihli 1.912.000,00 TL meblağlı, üç adet çeki, hamil olarak elinde bulundurmaktayken, şirket içi transfer esnasında ortadan kaybolduğunu, Çekin ortadan kaybolma sebebinin ve sürecinin henüz müvekkili şirketçe anlaşılamaması sebebiyle savcılık şikayetinde bulunulmadığını, Çeklerin kaybı nedeniyle davacı müvekkilinin çek sahibinden olan alacağını tahsil edemediğini, bu nedenlerle üç adet çekin ödenmemesi amacıyla ödemeden men yasağı yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini dava sonunda söz konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin 31/08/2026 tarihli tensip tutanağının 9 nolu ara kararı ile; "Talep eden tarafa talebe konu çeklerin meşru hamili olduğunu gösterir tüm yazılı kayıtları, faturaları, çeklerin önlü arkalı suretleri, çek tahsilat makbuzları, belgeleri sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, kesin süre içerisinde istenilen bilgi ve belgelerin ibraz edilmemesi halinde tekrar bu hususta delil bildirme hakkından vazgeçmiş sayılacağının ve dosyanın mevcut haliyle karara çıkartılacağının ihtarına," karar verilmiş olup, ilgili talep eden tarafça meşru hamil olduğuna yönelik süresinde beyanda bulunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:
İstem; 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin atfı ile aynı kanunun 757/1 ve 759/1 maddeleri kapsamında düzenlenen zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin çekişmesiz yargı işidir.
Anılan yasa hükmü gereğince zayi nedeniyle çek iptali davası açma hakkı lehtar veya hamile tanınmış bir haktır. Keşidecinin ve meşru hamil olmayanın bu hakkı yoktur.
Çeklerde de kıyasen uygulanması gereken TTK.nın 759. maddesi uyarınca çeki eline geçiren bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve çekin suretini ibraz etmek veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.
Bu nitelikteki davanın mutlak olarak çek hamili tarafından açılması gerektiği gerek yasadaki düzenlemeler ve gerekse de Yargıtay kararları ile belirgindir. Davanın istemde bulunan sıfatı nedeniyle dinlenebilir (mesmu) olmaması halinde çekişmesiz yargı koluna dahil olan ve mutlak olarak reddi mucip bir istemin ele alınarak karar verilmesi Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olduğu gibi 6100 sayılı HMK'nun 320.maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında somut olayın belirginliğine bağlı olarak hakim duruşma açmama yönündeki takdir hakkını kullanabilecektir.
Her ne kadar ilgili talep eden mahkememize açmış olduğu talep dilekçesinde belirttiği çeklerin iptalini talep etmiş ise de; ilgilinin iptali talep edilen çeklerin meşru hamil ( alacaklı ) sıfatına ilişkin kayıtların talep dilekçesinde sunulmadığı ve mahkememizce ilgili taraf vekiline çıkarılan tebligata rağmen verilen kesin süreye rağmen süresinde beyanda da bulunulmadığı, kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu, ilgili talep edenin meşru hamil (alacaklı) sıfatı olmadığından talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-İlgili talep edenin meşru hamil olmaması sebebiyle talebinin aktif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2-Harç peşin alınmış olduğundan ayrıca harç alınmasına YER OLMADIĞINA,
3-İlgili talep eden tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra ilgili talep edene İADESİNE,
5-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince talep halinde gerekçeli kararın ilgili tarafa tebliğine,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere ilgili tarafın yokluğunda dosya üzerinden oy birliği ile karar verildi. 24/09/2026
Başkan ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Üye ...
¸e-imzalı
Katip ...
¸e-imzalı