erzurum bölge adliye mahkemesinin trafik kazası kaynaklı ticari kazanç kaybı tazminatı davasında görevsizlik uyuşmazlığına ilişkin merci tayini kararı.

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesinin trafik kazası kaynaklı ticari kazanç kaybı tazminatı davasında görevsizlik uyuşmazlığına ilişkin merci tayini kararı.

Özet: Trafik kazası sonrası ticari kazanç kaybı tazminatı talepli bir davada, Erzurum Asliye Hukuk Mahkemesinin davayı ticari dava olarak değerlendirip görevsizlik kararı vererek Asliye Ticaret Mahkemesine yollaması, akabinde Asliye Ticaret Mahkemesinin de davalının tacir olmaması nedeniyle ticari dava şartlarının oluşmadığını belirterek tekrar görevsizlik kararı verip Asliye Hukuk Mahkemesini görevli kılması sonucu doğan karşılıklı görev uyuşmazlığının çözülerek davanın esasına hangi mahkemenin bakacağına dair merci tayini isteyen bir hukuki belgenin içeriğidir.

T.C.

ERZURUM

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

1. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO

: 2026/1294

KARAR NO

: 2026/1541

KARAR TARİHİ

: 17/09/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: ERZURUM ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: 04/06/2026

NUMARASI

: 2026/130 Esas 2026/345 Karar

DAVA

: Trafik Kazası Sonucu Oluşan Ticari Kazanç Kaybından Kaynaklanan Tazminat İstemi

TALEP

: Merci Tayini

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının maliki olup sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç ile davalının sevk ve idaresindeki ve ... Aletleri Mobilya Eğitim İnş. San. Tic. Ltd. Şti. Şirketinin sahibi olduğu ... plakalı aracın, Erzurum - ... istikametinde çarpışması sonucunda maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı aracın tam kusurlu olduğunu, davacı müvekkiline ait aracın kaza nedeniyle belli bir süre kullanılamadığını ve bu nedenle maddi zararının olduğunu beyan ederek zararının davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde özetle; Meydana gelen kazada ... sevk ve idaresinde bulunan ... Aletleri Mobilya Eğitim İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait ... plaka sayılı aracın kırmızı ışıkta duran ...plaka sayılı araca çarpması neticesinde kaza meydana geldiği, kaza tespit tutanağında ... plaka sayılı araç sürücüsüne tam ve asli kusur atfedilmiş olup davacı tarafa herhangi bir kusur atfında bulunulmadığı, yapılan değerlendirme yalnızca kaza tespit tutanağı esas alınarak yapıldığı, Yüksek Mahkemenin içtihatlarına göre de; trafik kaza raporları bilirkişi raporu olmaması sebebiyle ancak aksi kanıtlanana kadar geçerli belge olduğu, dolayısıyla davaya konu olayda sadece kaza tespit tutanağına dayanılarak yapılan kusur değerlendirmesi son derece hatalı olduğu, davalı tarafa atfedilen kusur oranlarını kabul etmenin mümkün olmadığı, bu nedenle kaza tespit tutanağı ve eklerinde belirtilen davalı aleyhine olan kusur incelemelerinin hatalı olup bu hatanın düzeltilerek doğru kusur oranlarının bilirkişi raporları ile tespit edilmesini yapılacak yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMELERİNİN KARARLARININ ÖZETİ:

Erzurum...Asliye Hukuk Mahkemesi 2025/... Esas ve 2025/... Karar sayılı kararı ile;"Somut uyuşmazlıkta davacı, kendisine ait ... plakalı yolcu taşımacılığında kullanılan minübüs ile davalı ... Aletleri Ltd.Şti'ye ait ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası sonucu ticari işinde kullandığı araçta hasar meydana gelmesi nedeniyle kazanç kaybına uğradığını ileri sürmüştür. Gerek davacıya ait aracın, gerekse davalıya ait aracın ticari işte kullanıldığı konusunda uyuşmazlık bulunmamaktadır. Bu itibarla eldeki dava TTK'nin 4 ve devamı maddeleri kapsamında nispi ticari dava niteliği taşımakta olup TTK'nın 5. maddesi gereği ticari davalarda görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi olduğundan aşağıda yazılı olduğu şekilde Mahkememizin görevsizliğine karar verilmiştir. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ....Hukuk Dairesi

2024/.... Esas ve 2024/... Karar; Adana Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi

2025/...Esas ve 2025/... Karar sayılı ilamları)

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davanın 6100 sayılı HMK 114/1c ve 115.maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,

2-Görevli mahkemenin Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna,

3-HMK'nun 20/1. maddesi uyarınca iş bu karar süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşir ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulur ise başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki (2)hafta içinde taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi talep etmesi halinde dava dosyasının görevli Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine," şeklinde karar verilmiş olup, verilen karar 11.02.2026 tarihinde kesinleşmiştir.

Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 202/... Esas ve 2026/....Karar sayılı kararı ile;"Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tazminat davasında işbu uyuşmazlığın nispi ticari dava olarak kabul edilebilmesi için her iki tarafın tacir ve ticari işletmesi ile ilgili olmasının şart olduğu, mahkememizce davalının tacir olup olmadığı hakkında araştırma yapıldığı, davalının tacir olmadığının gönderilen cevabi yazılardan anlaşıldığı, bu haliyle nispi ticari dava şartlarının oluşmadığı, yine eldeki dava mutlak ticari dava olmadığı gibi üçüncü grup ticari davalar arasında da yer almadığı, bu haliyle davaya bakmaya genel mahkemelerin (Asliye Hukuk Mahkemesi) görevli olduğu anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR

: Yukarıda açıklanan gerekçelerle;

1-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin Erzurum... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna,

2-Mahkememiz'in görevsizlik kararı üzerine, karşılıklı görevsizlik kararı verildiği anlaşıldığından, Mahkememiz kararının kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi halinde görevli mahkemenin tayini için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesine gönderilmesine," şeklinde karar verilmiş olup, verilen karar 20.07.2026 tarihinde kesinleşmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, trafik kazası sonucu oluşan ticari kazanç kaybından kaynaklanan tazminat davasında merci tayini istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK.'nın 3. maddesinde

: "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir.” düzenlemesine yer verilmiştir. TTK'nın 4. maddesinde ise bu kanundan doğan hukuk davaları, tarafların sıfatına bakılmaksızın mutlak ticari dava; TTK'da düzenlenen bir hususa ilişkin olmamakla birlikte iki tarafın ticari işletmesini ilgilendiren davalar ise nispi ticari davadır. Ticari davalara bakma görevi ise, aksine kanuni bir düzenleme yoksa, asliye ticaret mahkemelerine aittir (TTK m.5).

Aynı Yasa'nın 4/1-a maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır.

6102 sayılı TTK.'nın 26.06.2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 2. maddesiyle değişik 5/3. maddesi uyarınca, asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır. Göreve ilişkin kurallar ise dava şartıdır (HMK. m. 114) ve mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır (HMK. m.115).

Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceği hususundaki değerlendirme Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinin 1 inci bendinin (a) alt bendi uyarınca bu Kanunda düzenlenen hukuk davaları mutlak ticari davalardır. Nispi ticari davalar ise konusu ne olursa olsun, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davalarıdır (TTK.m.4/1). Kanuni düzenleme uyarınca sadece mutlak ya da nispi ticari davalar asliye ticaret mahkemesinde görülürken, bunlar dışında kalan davalar (istisnalar saklı kalmak kaydıyla) asliye hukuk mahkemelerinde görülmelidir.

Somut olayda, davacı 14/01/2025 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle aracın çalışamadığı günler için ticari kazanç kaybının tahsilini talep ettiği, davacıya ait araç ile davalıya ait aracın karıştığı trafik kazası sonucunda, davacıya ait araçta hasar meydana geldiğini belirterek kazanç kaybının davalıdan tahsilini talep etttiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, araç kiralamadan veya ticari ilişkiden kaynaklanmadığı, davacının veya davalılardan ...'ın tacir olduğuna veya her iki tarafın ticari işletmeleriyle ilgili husustan kaynaklanan bir dava olduğuna dair dosyada delil bulunmadığı, bu haliyle uyuşmazlığın haksız fiile dayalı tazminat davası olduğu anlaşıldığından, davanın genel hükümlere göre, Erzurum .... Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

KARAR

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Erzurum ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,

2-Dosyanın yargı yeri olarak belirlenen mahkemeye gönderilmek üzere merci tayini talebinde bulunan mahkemeye iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 362/1-c maddesi, uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.17/09/2026