antalya bölge adliye mahkemesi, ticari şirketler arası sözlü anlaşma ile ödenen ancak teslim edilmeyen iş makinesi bedelinin iadesi talepli itirazın iptali davasında ilk derece mahkemesi kararının istinafını değerlendirdi.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi, ticari şirketler arası sözlü anlaşma ile ödenen ancak teslim edilmeyen iş makinesi bedelinin iadesi talepli itirazın iptali davasında ilk derece mahkemesi kararının istinafını değerlendirdi.

Özet: Bu hukuki evrak, davacının sözlü anlaşma ile bedelini ödediği ancak teslim edilmeyen iş makinesi için başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasıyla ilgilidir. İlk derece mahkemesi, davacının ödemelerin makine bedeli olduğuna dair banka kayıtları, vergi dökümleri veya ticari defterlerde kanıt sunamadığını, havalenin aksi ispatlanmadıkça borcun ifasına yönelik kabul edildiğini ve fatura eksikliği nedeniyle davayı reddetmiştir. Davacı istinafta, bilirkişi raporu ve davalının tacir olarak fatura kesme yükümlülüğünü yerine getirmemesinin alacağını ispatladığını, bu durumun davalının mal satmadığını gösterdiğini ve ödemelerin sebepsiz zenginleşme kapsamında iadesi gerektiğini savunarak ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ

:29/12/2025

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

:DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ

:14/04/2023

DAVANIN KONUSU

:İtirazın İptali

GEREKÇELİ KARAR

YAZIM TARİHİ

:29/12/2025

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin Denizli ilinde mobilya dekorasyon tasarım, inşaat gibi işlerle meşgul olduğunu, müvekkilinin faaliyet alanı gereği çeşitli iş makinelerine ihtiyacı olduğunu, işbu makineleri davalı-borçlu şirket gibi şirketlerden satış sözleşmesi kurarak temin ettiğini, müvekkili şirket ile davalı-borçlu şirketin kendi aralarında makine alımı konusunda telefonda sözlü olarak anlaştıklarını, işbu anlaşma ile müvekkili şirketin söz konusu iş makinesinin bedelini banka aracılığıyla davalı-borçlu tarafa ödediğini, müvekkili şirket sözleşme edimini yerine getirmiş olmasına rağmen davalı-borçlu şirketin işbu iş makineleri teslim etmeyerek malı teslim etme borcunu yerine getirmediğini, müvekkili şirket tarafından davalı/borçlu defalarca aranmak ve görüşülmek üzere malın teslimi istenmesine rağmen davalı/borçlu tarafından hiçbir teslimatın gerçekleşmediğini, bunun üzerine davalı/borçluya teslim edilmeyen makine için müvekkili tarafından ödenmiş olan bedelin iadesinin istemi için Denizli 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiğini, davalı tarafından borca itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, davalı tarafından yapılan itirazın haksız ve kötüniyetli olduğunu, davalının söz konusu malı teslim etmediğini, davalı söz konusu sözleşmeye ve imzaya itiraz etmekte ise de ortada davalı şirketin hesap numarasına gönderilmiş açıklama kısmında ise iş makinesi bedeli olduğu belli olan ödemelerin gerçekleştiğini, işbu durumun ödeme dekontları ile de sabit olduğunu, davalı her ne kadar faiz oranına da itiraz etmiş ise de takipte işletilen faiz oranı yasal faiz oranı olup, usule ve kanuna aykırı bir durumun söz konusu olmadığını beyan ederek, davalının itirazının iptali ile takibin devamına, davalının icra takibine haksız ve kötü niyetli olarak, zaman kazanmak amacıyla itiraz etmiş olması göz önüne alınarak %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalıya yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermedikleri anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda;"... davacı taraf resmi defter ve kayıtlarında yalnızca davalıya yapılan ödemelerin kayıtlı olduğu, tarafların vergi daireleri tarafından sunulu

2021 yılı BA (Alış) - BS (Satış) dökümlerinin incelenmesi neticesinde; taraflar arasında düzenlenmiş

herhangi satış ve alışa ait beyan edilen fatura olmadığı, dosyada mevcut dekont suretinde de ödemeye ilişkin açıklamanın yer almadığı, hukukumuzda havalenin aksi ispat edilmediği sürece bir borcun ifasına yönelik olduğunun kabulü gerektiği, buna göre davacı tarafın davalıya yaptığı ödemenin makine bedeline ilişkin olduğu yönünde gerek banka kayıtlarında gerek vergi dairesi yazılarında gerekse de ticari defter ve kayıtlarda kanuni karinenin aksini kanıtlar şekilde ispatlanamadığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmeler ile müvekkilinin alacağının ispatlandığını, davalı tacir olup, bu bağlamda aldığı paraların karşılığında verdiği mal ve hizmete ilişkin olarak fatura kesmesinin zorunda olduğunu, ancak BA-BS formları incelendiğinde, davalı tarafından müvekkiline kesilmiş herhangi bir faturanın bulunmadığını, işbu durumun da davalının müvekkiline hiçbir hizmet veya mal satmadığını gösterdiğini, müvekkilinin yaptığı ödemelerin sebepsiz zenginleşme kapsamında iadesinin gerektiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Mahkemece, yukarıda yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 7251 S.K./23. maddesi ile değişik 222. maddesine göre;

(1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.

(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.

(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz (Ek cümle: 22/07/2020 - 7251 S.K./23. md). Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.

Dosyanın incelenmesinde; mahkemece taraf defterlerinin incelenmesine karar verildiği, buna ilişkin davalıya usulüne uygun yapılan ihtaratlı davetiye tebliğine rağmen, davalının defterlerini sunmadığı, incelemenin sadece davacı defterleri üzerinde yapıldığı, davacının sunmuş olduğu ticari defter ve kayıtlarında davacının davalıdan 59.500,00 TL cari alacağı bulunduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

Mahkemece, yukarıda yazılı yeni değişiklikle getirilen HMK'nın 222/3. maddesi dikkate alınıp, davalının meşruhatlı davetiyeye rağmen defterlerini sunmayarak, davacının usulüne uygun tuttuğu defterlerdeki kayıtları kabul etmiş sayıldığından hareketle, bilirkişi raporuna göre, takip tarihi itibariyle davacının 59.500,00 TL asıl alacağı bulunduğundan davacının davasının kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi hatalı bulunmuş, davacı vekilinin istinaf başvurusu kabul edilmiştir.

Ancak bu husus HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, Dairemiz'ce ilk derece mahkemesinin kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmuştur. Buna göre yukarıda ayrıntısı açıklandığı üzere HMK'nın 222/3. maddesi uyarınca davalının icra dosyasında 59.500,00 TL tutarında asıl alacağa yaptığı itirazın iptaline karar verilmiştir. Yine takibe konu alacak likit, davalı icra takibine itirazında haksız olduğundan davacı lehine, hüküm altına alınan tutarın %20'si oranında icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiştir.

Sonuç olarak, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜYLE; yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince düzelterek esas hakkında yeniden karar verilmek üzere Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/04/2023 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı KARARININ KALDIRILMASINA,

2-Davanın KABULÜNE, buna göre;

a-Davalının Denizli 8. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasındaki asıl alacağa itirazının İPTALİ İLE, takibin 59.500,00 TL asıl alacak üzerinden aynen DEVAMINA,

b-Hükmolunan alacağın %20'si tutarındaki 11.900,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

c-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 4.064,45 TL harçtan peşin olarak yatırılan 693,55 TL harcın mahsubuyla bakiye 3.370,90 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA,

d-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvurma harcı ile 693,55 TL peşin harç toplamı 774,25 TL'nin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

e-Davacı tarafından ilk derece mahkemesinde yapılan davetiye gideri, posta masrafı, bilirkişi masrafından oluşan toplam 974,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

f-Arabuluculuk aşamasında sarf edilen 1.560,00 TL'nin yargılama gideri olarak 6183 sayılı Kanun'a göre tahsil edilmek üzere davalıdan alınarak Hazine'ye GELİR KAYDINA,

g-Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/07/2023 tarih ve ... Esas - ... Karar, ... Harç sayılı harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince İPTALİNE,

h-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

ı-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince ilk derece mahkemesince karar kesinleştiğinde ilgiliye İADESİNE,

3-İstinaf incelemesi yönünden;

a-Davacının istinaf başvurusu kabul edildiğinden 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 179,90 TL maktu istinaf karar harcının talebi halinde davacıya İADESİNE,

b-Davacı tarafından istinaf incelemesi için yapılan 492,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 129,00 TL posta masrafı, 184,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 805,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

c-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

d-İstinaf gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,

4-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle, 6100 sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince dava değerinin temyiz kesinlik sınırının altında olması nedeniyle kesin olarak karar verildi.

...