kamulaştırma kanununun 10 ve 11. maddeleri uyarınca irtifak hakkı bedelinin tespiti, tescili, değer düşüklüğü oranı ve faiz uygulamasına ilişkin temyiz incelemesi.

Kamulaştırma Kanununun 10 ve 11. maddeleri uyarınca irtifak hakkı bedelinin tespiti, tescili, değer düşüklüğü oranı ve faiz uygulamasına ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: Kamulaştırılan irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermiş; Bölge Adliye Mahkemesi ise davalı tarafın istinafını reddederken, davacı idarenin başvurusunu kısmen kabul ederek, özellikle yasal faiz başlangıç tarihini düzelterek ve arazi niteliğindeki taşınmazın net gelir esasına göre değerlemesi ile enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak belirlenen değer düşüklüğü oranının yerinde olduğuna hükmederek kararı düzeltilerek yeniden kurmuş; yapılan temyiz incelemesinde de Bölge Adliye Mahkemesinin kamulaştırma bedelinin belirlenmesinde uyguladığı değerleme yönteminin usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilmiştir.

5. Hukuk Dairesi 2025/17770 E. , 2026/2289 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ

: Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI

: 2024/1713 Esas, 2025/2476 Karar

KARAR

: Esastan ret / Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ

: ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: 2022/522 Esas, 2023/881 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ile davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ile davalı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Hakkari ili, ... ilçesi, ... köyü 2 01... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ile davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda fahiş bir bedel tespit edildiğini, objektif değer artışının oranının yüksek belirlendiğini, irtifak değer düşüklüğü oranının yüksek belirlendiğini, faizin hatalı uygulandığını, müvekkili idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmesini kabul etmemekle birlikte açılan davanın seri dava niteliğinde olduğu gözetilerek vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken davalı lehine fazla vekâlet ücretine hükmedildiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğinin ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının ( f ) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir yöntemine göre değer biçilmesinde, taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde ve davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücreti verilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığı ancak eldeki davanın 01.08.2023 tarihinden önce açıldığı anlaşıldığından davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere karar tarihine kadar yasal faiz uygulanması gerekirken dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi doğru görülmediğinden davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ile davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergâhı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirlenmek suretiyle irtifak bedelinin tespit edilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekili ile davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare ve davalı ...'dan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.