2942 sayılı kanun uyarınca kamulaştırma bedeli tespiti ve taşınmazın terkini davasında idarenin bedeli süresinde depo etmemesi sonucu reddedilen davanın yargıtayca temyiz incelemesi.

2942 sayılı Kanun uyarınca kamulaştırma bedeli tespiti ve taşınmazın terkini davasında idarenin bedeli süresinde depo etmemesi sonucu reddedilen davanın Yargıtayca temyiz incelemesi.

Özet: Davacı idarenin bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve tapudan terkinini talep ettiği davada, ilk derece mahkemesinin kamulaştırma bedelinin kesin süre içinde depo edilmemesi gerekçesiyle davayı reddetmesi üzerine, davacı idarenin istinaf başvurusu; bedelin karar sonrası yatırılmasına rağmen kesin sürelerin ihlali ve aynı taşınmaz için davalı lehine açılan kamulaştırmasız el atma davasının kesinleşmiş olması nedeniyle bölge adliye mahkemesince esastan reddedilerek uyuşmazlığın temyiz aşamasına gelmesiyle süreç devam etmiştir.

5. Hukuk Dairesi 2025/15622 E. , 2026/2247 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ

: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI

: 2024/1534 Esas, 2025/1701 Karar

KARAR

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: 2022/664 Esas, 2023/255 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince kamulaştırma bedelinin verilen süreler içerisinde depo edilmemesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 494 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza ilişkin davacı idare tarafından uzun süre kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davası açılmadığı için Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/311 Esas sayılı dosyasında müvekkili adına kamulaştırmasız el atma davası açtıklarını, bu davanın halen derdest olup istinaf aşamasında olduğunu, bu nedenle eldeki davanın derdestlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırma bedelinin verilen süreler içerisinde depo edilmemesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin depo edilmesi için verilen sürelerin usulünce ihtar edilmediğini, kamulaştırma bedelinin depo edildiğine ilişkin dekont suretlerini dosyaya sunduklarını, kararın bozularak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince kamulaştırma fark bedelini depo etmesi için 03.03.2023 tarihli celsede süre verildiği, davacı idarenin kamulaştırma fark bedelini depo etmemesi üzerine bir sonraki celse olan 31.03.2023 tarihli celsede kamulaştırma bedelini depo etmek ve dekontunu sunmak üzere davacı idare vekiline ikinci kez 15 günlük süre verildiği ve kesin süre sonuçlarının hatırlatıldığı, 27.04.2023 tarihli celsede ise kamulaştırma bedelinin depo edilmediği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verildiği, karar tarihinden sonra 30.05.2023 tarihinde dosyaya sunulan dilekçe ekindeki banka dekontuna göre davacı idarenin kamulaştırma fark bedelini depo ettiğinin anlaşıldığı, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2022/5-1023 Esas, 2024/308 Karar sayılı kararındaki açıklamalar ile davalının istinafa cevap dilekçesi sunmadığı, dolayısıyla işin esasına göre karar verilmesi yönünde bir beyanının bulunmadığı gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesinin kanun gereği kesin olan süre içinde kamulaştırma bedelinin yatırılmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan vermiş olduğu ret kararının yerinde olduğu, kaldı ki işbu dava davalısı tarafından aynı taşınmaza ilişkin Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/331 Esas sayılı dosyası ile açılan kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının kabulüne karar verildiği, kararın istinafı üzerine işbu dosyanın karar tarihinden sonra Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 07.11.2023 tarihli ve 2022/1230 Esas, 2023/1763 Karar sayılı kararı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verildiği, bu kararın da Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2023/12744 Esas, 2024/4189 Karar sayılı kararı ile düzeltilerek onanması sonucu kesinleştiği gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza ilişkin tespit edilen kamulaştırma bedelinin depo edilmesi için davacı idareye 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası uyarınca usulüne uygun süreler verildiği halde, davacı idarece bedel bloke edilmediğinden bahisle davanın reddine karar verilmesi isabetli olup, her ne kadar davacı idare tarafından karar tarihinden sonra depo kararının gereği yerine getirilmişse de davalı tarafın işin esasına girilerek karar verilmesi yönünde bir beyanının bulunmadığı gözetildiğinde verilen karar yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

12.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.