İzmir Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf kararı, ihtiyati haciz talebinin reddi üzerine çekin yetkili hamil sıfatının ispatı ve ciro/temlik şartlarının yaklaşık ispat kapsamında değerlendirilmesi.
Özet: Bu hukuki evrak, İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından, ibraz süresi sonrası temlik edildiği iddia edilen çekin yetkili hamilinin yaklaşık ispat koşulunu sağlamadığı gerekçesiyle reddedilen bir ihtiyati haciz talebine ilişkin olarak, talep eden vekilinin çekin fiziki elde bulundurulmasının alacaklı sıfatını ispat için yeterli olduğu, taraflar arasında geçmişe dayalı alacak ilişkisi bulunduğu ve yüksek mahkeme içtihatlarının da bu yönde olduğu iddialarıyla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ettiği istinaf başvurusunun gerekçelerini ve ilk derece mahkemesinin ret kararının detaylarını içermektedir.

ESAS NO
: 2026/1148KARAR NO
: 2026/1712T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: İZMİR 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: 10/12/2025NUMARASI
: 2025/360 Esas 2025/360 KararDAVA
: İHTİYATİ HACİZKARAR TARİHİ
: 08/07/2026KARAR YAZIM TARİH
: 08/07/2026İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/360 Esas 2025/360 Karar sayılı dava dosyasından yapılan yargılama sonucunda İhtiyati Haczin reddine dair verilen karara karşı ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya, Dairemize gönderilmiş olmakla HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya üzerinden inceleme yapıldı.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Borçlu ...'nin 16.10.2025 tarihli, keşide yeri ...bank ....Şubesi, 3872459 seri numaralı çeki diğer borçlu olan ...'e verdiğini, çekin 16.10.2025 tarihinde ....Bankası....Ticari Şubesine sunulduğunu fakat ödeme yapılmayıp bankanın mührü bulunduğunu, akabinde çekin keşide yeri olan Bayındır İcra Dairesi'nde 08.12.2025 tarihinde 2025/681 esas numaralı icra takibi açıldığını, borçluların mallarını kaçırma ihtimali bulunduğunu, alacaklarının rehin yada başka bir şekilde teminat altında da olmadığından tahsilinin tehlikeye düştüğünü beyanla alacaklarına yeter miktarda, borçlunun menkul, gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.MAHKEMECE
: "... Türk Ticaret Kanunu'nun 788/1. maddesine göre, açıkça “emre yazılı” kaydıyla veya bu kayıt olmadan belirli bir kişi lehine ödenmesi şart kılınan bir çek, ciro ve zilyetliğin geçirilmesiyle devredilebilir.Türk Ticaret Kanunu'nun 790. maddesine göre, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır.Türk Ticaret Kanunu'nun 793/1. maddesine göre, protestonun düzenlenmesinden veya aynı nitelikte bir belirlemeden veya ibraz süresinin geçmesinden sonra yapılan ciro, ancak alacağın temlikinin sonuçlarını doğurur.İhtiyati haciz talebi ve talebe ekli dayanak ....bank ... İzmir Şubesi'ne ait, 16/10/2025 keşide tarihli, keşidecisi ... olan, 3872459 seri numaralı, 488.000,00 TL bedelli çekin ihtiyati haciz talebinde bulunana devir veya temlik edildiğine dair çek üzerinde yazılı herhangi bir cironun bulunmadığı gibi, dayanak çekin bankaya ibrazından sonra ihtiyati haciz talebinde bulunana temlik edildiğine dair yazılı bir temlik sözleşmesi de olmadığı, ihtiyati haciz talep edenin talebine ekli olarak sunduğu çekin yetkili hamili olduğunu ispat edemediği, ihtiyati haciz talebinde bulunanın İcra ve İflas Kanunu'nun 258/1 maddesi uyarınca, alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeye mecbur olduğu ancak talep sahibinin alacağı yaklaşık olarak ispata yarar kanıt sunamadığından, şartları bulunmayan ihtiyati haciz talebinin reddi ile aşağıda yazılı karar oluşturulmuştur. ' gerekçesi ile;KARAR
: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;1-İhtiyati haciz talebinin REDDİNE, " şeklinde karar verilmiştir.İSTİNAF BAŞVURU SEBEPLERİ
:İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle; İhtiyati haciz talep edebilmek için çekin fiziki olarak elde bulundurulmasını, ciro zinciri tam olmasa dahi, alacaklı sıfatının varlığına karine teşkil edebilir olduğunu, müvekkili çekte cirosu yoksa çeki elinde bulunduran kişi olarak ihtiyati haczi talep ettiğini, müvekkili ile borçlular arasında ticaret olduğunu ve daha önceden borçlu ...ne Bayındır icra dairesinde icra takibi açılmış ve akabinde de İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinden ihtiyati haciz kararı alındığını, Bayındır İcra Dairesinin esas numarası 2025/593, İzmir 4. Asliye Ticaret mahkemesinin esas ve karar numarası ise, 2025/305 D.İş, 2025/307 karar numarası olduğunu, Müvekkili ve borçlu arasında önceden alınan karar ve icra takibi mevcut olup taraflar arasında alacak verecek olduğunu, Yargıtay ve BAM'ın birçok kararında çekin fiziki olarak elde bulundurulmasının ihtiyati haciz kararı verilmesi için yeterli olduğunda yönünde kararların mevcut olduğunu, Yargıtay ve BAM kararlarında, ihtiyati haciz için kesin ispat aranmadığını, yaklaşık ispatın yeterli olduğu ve çekin fiziki olarak elde bulundurulmasının alacaklı sıfatının varlığına karine teşkil ettiği vurgulandığını, İstanbul BAM 14. Hukuk Dairesi’nin 2021/1069 E., 2021/938 K. sayılı kararında, “çekin fiziki olarak elde bulundurulması, alacaklı sıfatının ispatı için yeterlidir” ifadesiyle bu yaklaşım açıkça ortaya konduğunu,açıkladığı nedenlerden dolayı taraflarına verilen red kararının tekrar gözden geçirilerek lehlerine bozulmasını talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir.İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.İhtiyati haciz İ.İ.K.’nun 257-268. maddelerinde düzenlenmiştir. 2004 sayılı İİK'nın 257/1.maddesinde; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir" düzenlemesi muaccel bir başka deyişle vadesi gelmiş alacaklar yönünden ihtiyati haciz koşulları düzenlemiş olup, muaccel olmayan/vadesi gelmemiş alacak yönünden ise ihtiyati haciz koşulları aynı yasanın 257/2.maddesinde ise;" Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksatıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder." şeklinde düzenlemesi bulunmaktadır.6102 sayılı TTK'nın 'Deniz Ticareti' başlıklı beşinci kitabında da gemilere ilişkin ihtiyati haciz düzenlenmiştir Anılan Kanunu'n 1362. maddesi gereğince alacaklının, alacağının 1352. maddeden sayılan deniz alacaklarından olduğu ve parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri sunması gerekmektedir. Buna göre, HMK'nın 389. ve İİK'nın 257.maddesinde olduğu gibi talep konusunda yaklaşık ispat gerekli ve yeterlidir.İİK.'nın 258.maddesinde ise; "İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./60. Md.; Değişik fıkra: 02/03/2005-5311 S.K./16.mad) İhtiyatî haciz talebinin reddi halinde alacaklı istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir."İhtiyati haciz kararına itirazı düzenleyen İİK.'nın 265.maddesinde de ise; "(Değişik fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./63. md.) Borçlu kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzuriyle yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edebilir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./63. md.) Menfaati ihlal edilen üçüncü kişiler de ihtiyati haczi öğrendiği tarihten itibaren yedi gün içinde ihtiyati haczin dayandığı sebeplere veya teminata itiraz edebilir.Mahkeme, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddeder.İtiraz eden, dilekçesine istinat ettiği bütün belgeleri bağlamaya mecburdur. Mahkeme, itiraz üzerine iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra, itirazı varit görürse kararını değiştirebilir veya kaldırabilir. Şu kadar ki, iki taraf da gelmezse evrak üzerinde inceleme yapılarak karar verilir. (Ek fıkra: 17/07/2003 - 4949 S.K./63. md.; Değişik fıkra: 02/03/2005-5311 S.K./17.mad) İtiraz üzerine verilen karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruyu öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir. İstinaf yoluna başvuru, ihtiyatî haciz kararının icrasını durdurmaz." hükümleri mevcuttur.Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle ihtiyati haciz kararı verilmesi için mutlak ispat şartlarının oluşmasına gerek bulunmayıp, yaklaşık ispat ölçülerinde ispat yeterli olacağından, dosya kapsamına göre mevcut ve muaccel bir alacağın varlığı ile bu hususta yaklaşık ispattan söz edilememesine, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına göre, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, inceleme konusu değişik iş kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, ihtiyati haciz talep eden vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-İzmir 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/12/2025 tarih ve 2025/360 Esas 2025/360 Karar sayılı dosyasında ihtiyati hacze itiraz üzerine verilen 08.04.2021 tarihli D.İŞ KARARI usul ve esas yönünden hukuka uygun bulunduğundan ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf kanu yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-İstinaf başvurusu sırasında alınması gereken 732,00.TL maktu karar harcından peşin olarak alınan 615,40.TL harcın tenzili ile bakiye 116,60.TL harcın ihtiyati haciz talep edenden alınarak hazineye irat kaydına,3-İstinaf kanun yolu başvurusunda bulunan ihtiyati haciz talep eden davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadan karar verildiğinden bu aşama için ihtiyati hacze itiraz eden davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-Kararın taraflara tebliği ve gider avansı iadesi işlemlerinin yerel mahkemece yerine getirmesine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 362/(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere 08/07/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi