Danıştay 4. Daire, Aydın Kuşadasında balıkçı barınakları için devlet arazisi işgali kaynaklı ecrimisil davasında, Danıştay bozma kararı sonrası bölge idare mahkemesi istinaf incelemesi usul farklılıklarının değerlendirilmesi.
Özet: Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki arazide balıkçı barınakları yapılarak işgal edildiği iddiasıyla talep edilen ecrimisil tahakkukunun iptali istemine ilişkin uyuşmazlıkta, Bölge İdare Mahkemesinin, Danıştay bozma kararı üzerine verdiği ve ilk derece mahkemesi kararını kaldırmaya gerek görmeyerek istinaf başvurusunu reddettiği kararın temyizi kapsamında, Danıştay tarafından idari yargılama usul kanunundaki istinaf ve bozma sonrası yapılacak işlemler arasındaki usuli farklılıkların değerlendirildiği bir inceleme yapılmaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YDÖRDÜNCÜ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVACI)
: ... Derneği İktisadi İşletmesiVEKİLİ
: Av....KARŞI TARAF (DAVALI)
: ... ValiliğiVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Aydın ili, Kuşadası ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii'nde Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan 13.845,58m²'lik alanın (3.688.40m² kara alanı + 10.157.18m² deniz su yüzeyi) kara yüzeyi olan 3.688,40m²'sinin, █████/2015- █████/2020 tarihleri arasındaki dönemde balıkçı barınakları yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 347.558,43TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ...... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: Danıştay bozma kararı üzerine İdare Dava Dairesince verilen kararda; dosyadaki bilgi ve belgelerle bozma kararı uyarınca alınan ek bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, deniz yüzeyine ilişkin her hangi bir ecrimisil tahakkuku yapılmayan uyuşmazlık konusu kara alanı için ek bilirkişi raporunda 336 sayılı Tebliğe göre yapılan hesaplamada bulunan 246.624,00TL ecrimisil bedeli ile emsal taşınmaza göre yapılan hesaplama neticesinde bulunan 246.630,00TL'den 6,00TL daha düşük olsa da, söz konusu farkın, idare mahkemesinin dava konusu işlemin 100.928,52TL tutarındaki kısmının iptali, geriye kalan 246.629,91TL tutarındaki kısmı yönünden ise davanın reddi yolundaki kararının kaldırılmasını gerektirir ölçüde bir fark olmadığı ve ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı sonucuna varılarak, istinaf başvurularının belirtilen açıklama ile reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Davacı tarafından, taşınmazın bilirkişilerce ölçülmediği, alanın kamu kullanımına açık olduğu, taşınmazda işgalci oldukları iddiasının gerçeği yansıtmadığı ve işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ
: ...DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir.Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir." hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir." kuralına yer verilmiştir.Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin, bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle incelerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır.Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır.Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin kısmen iptali ve davanın kısmen reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararıyla bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, bozma kararına uyularak, İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun (kararda yer verilen açıklama ile) gerekçeli reddine karar verildiği anlaşılmıştır.Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1.Temyiz isteminin kabulüne,2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.(X) KARŞI OY
:Temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının, Danıştay Dördüncü Dairesinin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı bozma kararı üzerine verildiği dikkate alındığında, söz konusu kararın, bozma kararındaki esaslar doğrultusunda verilip verilmediği hususu değerlendirilerek temyiz isteminin esası hakkında bir karar verilmesi gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyorum.