haksız fiil sonucu komşu apartmanda oluşan istinat duvarı çatlakları ve otopark deformasyonları nedeniyle açılan tehlikenin giderilmesi ve tazminat davası.

Haksız fiil sonucu komşu apartmanda oluşan istinat duvarı çatlakları ve otopark deformasyonları nedeniyle açılan tehlikenin giderilmesi ve tazminat davası.

Özet: Komşu parselde yapılan inşaat nedeniyle mevcut istinat duvarında çatlaklar, kaymalar ve otoparkta deformasyonlar meydana geldiğini iddia eden davacılar, tehlikenin giderilmesi için fore kazık ve yeni istinat duvarı yapılmasını, aksi halde binanın yıkılmasını ve parke taşlarındaki zarar için 3.000 TL tazminat ödenmesini talep etmiş; davalı ise kendi arsasının eğimli olması nedeniyle davacıların sorumluluğundaki duvarın eksik yapıldığını ve kendi inisiyatifiyle tüm istinat duvarını masrafını karşılayarak yaptığını savunmuştur; ilk derece mahkemesi ise tehlikenin varlığını ve davalının hukuka aykırı fiili neticesinde %75 kusurlu olduğunu belirterek parke taşlarındaki zarar için 2.625 TL tazminata hükmetmiştir.

7. Hukuk Dairesi █████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ

: ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ███████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ili, .... ilçesi, ... Mahallesi, 40 23... parselde davacıların kat maliki olarak ikamet ettiği ... Apartmanının çevresinin 25-30 cm. kalınlığında ve 3m. yükseklindeki çevre (ihata) duvarıyla çevrili olduğunu, bu apartmana komşu olarak "... İnşaat" tarafından yedi katlı bina yapıldığını, binanın yapılmasının hemen öncesinde ... Apartmanına ait çevre duvarının üzerine 5 metrelik istinat duvarı yapılarak duvarın arkasının toprakla doldurulduğunu, fakat binanın yapımının bitmesiyle birlikte ... Apartmanının çevre duvarının ise hem arkasında bulunan toprak basıncına hem de üzerindeki duvarın yüküne dayanamayarak çatlamaya başladığını, duvarda 1 metreyi bulan ayrılmalar meydana geldiğini, çatlaklardan sızmalar meydana gelmesi sebebiyle otopark kısmındaki parke taşlarının yerinden oynayarak zeminde deformasyon ve şişlik meydana gelmiş olduğundan araçların park edilemediği gibi bu alandaki çocuk park alanının da kullanıma kapatıldığını, davalı ile iletişime geçilmiş ise de bir netice alınamadığını, mevcut zarar tehlikesi nedeniyle tehlikeyi giderip önleyecek tedbirlerin alınması gerektiğini ileri sürerek; ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ D. iş sayılı dosyası ile delil tespit dosyasından alınmış olan bilirkişi raporu doğrultusunda; kaymaya başlayan binanın meydana getirdiği tehlikenin önlenmesi için 40 metre derinliğinde 4 adet fore kazık ve en az dolgu yüksekliği kadar yeni bir istinat duvarının ... tarafından yaptırılarak zarar tehlikesinin giderilmesini, durumun eski hale getirilmesini, davalının meydana gelen zarar tehlikesini önleme yükümlülüğünü giderememesi hâlinde müvekkili davacıların bu tehlikeye katlanma zorunluluğu olmadığından tehlikeye sebep olan binanın yıkılarak meydana gelen zarar tehlikesinin bertaraf edilmesini, haksız fiili sonucu meydana gelen zemindeki oynamalar ve otopark kısmındaki kilitli parke taşlarının deformasyonu nedeniyle 3.000,00 TL'nin zararın tespit edildiği tarihten itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıların binasının bulunduğu arsa ile müvekkilinin inşaa ettiği binanın bulunduğu arsa arasındaki arazi eğimi sebebiyle müvekkilinin taşınmazı daha yukarıda bulunduğundan öncelikle müvekkilinin arsa seviyesine kadar davacı tarafça istinat duvarı inşa edilmesi akabinde üst kısmının ise müvekkili tarafından yapılmasının fenne ve inşaat tekniğine daha uygun olduğunu, oysa davacıların kendi sorumluluk alanları içindeki istinat duvarını teknik olarak yapması gereken şekilde yapmayıp eksik bıraktıklarını, davacıların yapması gereken kısmın da müvekkili tarafından inşa edildiğini, müvekkiline hukuki anlamda borçları bulunan davacıların farklı bir iddiayla ortaya çıkmasının açıkça kanuna aykırı olup korunmaması gerektiğini, müvekkilinin hem kendi inşaatının ve hemde bitişik olması sebebiyle davacıların bina ve bahçesinin zarar görmemesi adına ... Apartmanının bulunduğu taşınmaz ile müvekkilinin inşaatının bulunduğu 8 parsel sayılı taşınmaz arasındaki istinat duvarının tüm masrafı karşılanmak suretiyle yine müvekkili tarafından yaptırıldığını, müvekkili tarafından bu hususta ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/6 D. İş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmının yeterli olmadığını, davacılarca davaya dayanak yapılan ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ███████ D. İş sayılı dosyası üzerinden müvekkilinin bilgisi olmadan yaptırılan tespite ve alınan rapora yasal süre içinde itiraz edildiğinden anılan raporun delil olma niteliğinin kalmadığını, müvekkilinin inşaat/müteahhitlik işleriyle uğraşmakta olup ihtiyati tedbir konulan dava konusu taşınmazın kat karşılığı inşaat sözleşmesiyle aldığı ve müteahhitliğini yaptığı bir inşaat olduğunu belirterek; davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında;

"...Meydana gelen durumun tehlike arz ettiği...davalının hukuka aykırı fiili neticesinde %75 kusur oranı ile davacılara zarar verdiği, zarar miktarının değişik iş dosyası ve diğer raporlarda belirtildiği üzere 3.500,00 TL parkelerde oluşan zarar olduğu, %75 oranındaki kusur durumu dikkate alındığında 2.625,00 TL davacıların zararları bulunup bu miktarın davalı ...'un söz konusu inşaatın yapılmasından doğan komşu taşınmazdaki oluşan hasarlardan haksız fiil ve kusurlu eylemleri nedeniyle sorumlu olduğu..." gerekçesiyle; davanın kabulü ile; davalı tarafça, dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 40 23... parsel sayılı taşınmazda bulunan binanın çevresinde bulunan istinat duvarının hemen ön tarafına zemin etüdündeki zemin bilgilerinin göz önünde bulundurularak 40,00 metre derinliğe inecek ve dört tane olacak şekilde fore kazıklar üzerine en az arkadaki dolgu yüksekliği kadar (5,30 metre) yeni istinat duvarı yapılarak tehlikenin önlenmesine, tazminat açısından davanın kısmen kabulü ile; 2.625,00 TL'nin dava tarihinden işleyecek yasal faiziyle (her bir davacının alacak miktarı ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 40 23... parseldeki taşınmazdaki arsa payları olmak üzere) davalıdan alınarak ... dışındaki davacılara verilmesine, davanın ... açısından feragat nedeniyle reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Bölge Adliye Mahkemesince istinaf talepleri hakkında somut bir değerlendirme yapılmadığını, davanın öncelikle aktif husumet yokluğundan reddi gerektiğini, zira ... Apartmanındaki tüm kat maliklerince eldeki davanın açılması gerektiği gibi dava konusu karşı apartmandaki tüm kat maliklerine de davalı sıfatıyla davanın yöneltilmesi gerektiğini, zira hem davacı hem de davalı tarafta ayrı ayrı zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğunu, davalı olarak sadece müvekkili ...'a dava yöneltilmesinin hatalı olduğunu, öte yandan haksız fiil nedeniyle tazminat istemli olan davanın 25.11.2021 tarihinde zamanaşımına uğradığı yönündeki def'ilerini davacı tarafça sunulan ıslah dilekçesi sonrasında ileri sürdüklerini, davanın kabulüne yönelik hükmün infazının mümkün olmadığını, bilirkişi raporlarının da hükme elverişli olmayıp gerçeği yansıtmadıklarını ve çelişkiler içerdiklerini, bilirkişi raporlarında kusur paylaştırması yapıldığı hâlde ve davacının da kusur paylaşımı yönünde ıslah dilekçesi sunduğu halde mahkemece tüm sorumluluğun müvekkiline yüklenerek talep aşımı yapıldığını, oysa mevcut istinat duvarının dayanıklılığına ve tarafların yararlanma oranına göre hüküm kurulması gerektiğini, tanıklarca perde duvar örüldüğü belirtildiği halde bilirkişi raporunda dikkate alınmadığını, projelendirme olmaksızın işlem yapılamayacağından 6 parselde ve 8 parselde malik sıfatı olmayan müvekkili tarafından herhangi bir işlem yapılamayacağını, kurulan hükmün HMK 297. maddesine de aykırı olup ayrıca kabul anlamına gelmemek üzere kullanma, yararlanma ve özverinin denkleştirilmesi kapsamında sorumluluk yüklenmesi gerektiğini belirterek; hükmün bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Uyuşmazlık, komşuluk hukukundan kaynaklanan muarazanın giderilmesi, el atmanın önlenmesi istemine ilişkindir.

2. Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup re’sen yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulması gerekir. Savunma hakkı, Anayasanın 36. maddesi ile güvence altına alınmış olup, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 27. maddesinde de “hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hâkim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hâkim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya çağırmak zorundadır.

3. Davacı taraf; komşu davalının arsa paylı kat maliki olduğu taşınmazda yapılan istinat duvarı nedeniyle el atmanın önlenmesini istemektedir. Davalının da arsa paylı malik olduğu 8 parsel sayılı taşınmazda davalının yanında başkaca arsa payı bulunan kat malikleri de vardır. O hâlde davanın, zarara konu olan yapıdaki tüm kat maliklerine yöneltilmesi gerekmektedir. Mahkemece taraf teşkili sağlanmaksızın yargılamaya devam edilerek yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, açıklanan sebeplerle kararın bozulması gerekmiştir.

4. Kabule göre de; hüküm fıkrasının 1 numaralı bendinde yapılacak işler yazılmak suretiyle istinat duvarı yapılarak tehlikenin önlenmesine dair hüküm kurulmuş ise de buna ilişkin sorumluluk tamamen davalı tarafa yüklenmiştir. Oysa davacılar vekili 02.12.2024 tarihli ıslah dilekçesinde yapılacak işlere davalı tarafın %75 oranında iştirak etmek suretiyle karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece, yapılacak işin tamamının davalı tarafça yapılmasına karar verilmiş olması Hukuk Muhakemeleri Kanununun 26. maddesinde yazılı "taleple bağlılık ilkesine" de aykırı olup bu sebeplerle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Bölge Adliye Mahkemesince verilen istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararın ORTADAN KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesinin kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan harcın istek halinde temyiz edenlere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.02.2026 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.