5. Hukuk Dairesi, kamulaştırma bedeli tespiti ve yol terkini davasında sulu tarım arazisinin gelir metodu, zirai muhdesat ve objektif değer artışıyla belirlenen değerlemenin usul ve yasaya uygun olduğuna karar veren bölge adliye mahkemesi kararını onamıştır.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini davasında, davacı idare tarafından kamulaştırılan sulu tarım arazisi için belirlenen bedelin yüksek olduğu iddiasıyla yapılan istinaf başvurusu, bölge adliye mahkemesince taşınmazın net gelir yöntemiyle belirlenen bedelin yerinde olduğu, tarımsal veriler, münavebe deseni, kapitalizasyon faizi, objektif değer artışı ve muhdesat değerlemesinin usulüne uygun bulunduğu gerekçeleriyle esastan reddedilmiştir; Yargıtay da bu kararı usul ve kanuna uygun bularak idarenin temyiz itirazlarını reddetmiş ve bölge adliye mahkemesi kararını onamıştır.
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI
: ████████ Esas, █████████ KararKARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: ... 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ... ilçesi, .. köyü 1 99... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tescilini, tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı cevap dilekçesinde sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili idarece düzenlenen kıymet takdir raporunda belirlenen bedelin günün şartlarına ve objektif kriterlere uygun olduğunu, bilirkişilerce belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz sulu tarım arazisi vasfında kabul edilerek net gelir yöntemi ile kamulaştırma bedelinin tespitinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, net gelirin hesabında değerlendirme tarihi olan 2023 yılı verileri uygulanması gerekirken 2022 yılı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri uygulanması hatalı ise de 2023 yılı verileri uygulandığı takdirde net gelirin daha yüksek çıkacağından istinaf eden tarafın sıfatı gözetilerek bu hususun eleştirilmesi ile yetinildiği, münavebe deseninin o yörede yaygın olarak yetiştirilen birinci yıl buğday, yan ürün saman, ikinci ürün mısır (silajlık), ikinci yıl kavun olmak üzere iki yılda üç ürün şeklinde oluşturulmasının yerinde olduğu, dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında kabul edildiğinden kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak alınmasının yerinde olduğu, dava konusu taşınmazın merkezi yerlere uzaklığı ve konumu dikkate alındığında objektif değer artışı uygulanmasının yerinde olduğu, taşınmaz üzerinde bulunan zirai muhdesata İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri uygulanarak değerinin tespit edilip kamulaştırma bedeline eklenmesinin yerinde olduğu, yine kamulaştırmadan arta kalan alan yönünden değer azalışı takdiri ile kamulaştırma bedeline ilavesinin yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V.TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.