Kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, taşınmazın gelir metoduyla değerlemesi ve objektif değer artışı uygulanmasının hukuka uygunluğunu onayan Yargıtay kararı.
Özet: Davacı idarenin bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol olarak terkinine ilişkin davada, belirlenen bedelin yüksek olduğu gerekçesiyle yaptığı istinaf ve temyiz başvuruları, yerel mahkemece davanın kabulü, bölge adliye mahkemesince istinafın esastan reddi ve yüksek mahkeme incelemesi sonucunda, taşınmazın gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde, 2022 yılı verilerinin kullanılmasına rağmen 2023 yılı verileriyle daha yüksek gelir çıkacak olması, objektif değer artışı uygulanması ve diğer hesaplamalarda usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle reddedilmiş, böylece tüm yargılama aşamalarında idarenin bedele itiraz talebi uygun görülmeyerek hüküm kesinleşmiştir.
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ Esas, █████████ KararKARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: ... 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ... ilçesi, .. köyü 1 20... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tescilini, tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili idarece düzenlenen kıymet takdir raporunda belirlenen bedelin günün şartlarına ve objektif kriterlere uygun olduğunu, bilirkişilerce belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün yazısına göre davaya konu taşınmazın imar planı dışında olduğu, meskun mahalde bulunmadığı, mahallinde yapılan keşif, gözlem, bilirkişi kurulunun raporu ve rapora ekli fotoğraflar, taşınmaza ilişkin uydu görüntüleri birlikte değerlendirildiğinde, kapama bahçe niteliğindeki dava konusu taşınmaza net geliri esas alınarak değer biçilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı, dava konusu taşınmaza dava tarihi olan 2023 yılı verileri esas alınmak suretiyle değer biçilmesi gerekirken, hükme esas alınan bilirkişi raporunda ... İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün 2022 yılı verileri alınmak suretiyle yapılan hesaplama doğru değil ise de 2023 yılı verileri uygulandığı takdirde arazi net gelirinin daha yüksek olması dikkate alındığında bu hususun istinaf edenin sıfatı gözetilerek kaldırma nedeni yapılmadığı, hesaplamaya esas alınan ürünler ile kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak alınmasında dosya kapsamı, bilirkişi raporu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün parsel sorgulama sisteminin incelenmesinden anlaşılan niteliği, geometrik durumu, özelliği ve bilirkişilerin raporlarında belirttiği özellikler dikkate alınarak %10 oranında objektif değer artışı uygulayarak bedelinin belirlenmesinde, arta kalan alanda değer düşüklüğü olacağının kabulü ile belirlenen değer azalış oranında, taşınmazın gerçek karşılığının ödenmesi ve Anayasa Mahkemesinin ihlal kararları çerçevesinde davacı idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinde istinaf edenin sıfatına göre bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.