diyarbakır asliye ticaret mahkemesinin, trafik kazası kaynaklı maddi hasar, araç değer kaybı ve ikame araç bedeli talepli haksız fiil tazminat davasına dair gerekçeli kararı.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin, trafik kazası kaynaklı maddi hasar, araç değer kaybı ve ikame araç bedeli talepli haksız fiil tazminat davasına dair gerekçeli kararı.

Özet: Davacı, kendi aracının karıştığı ve karşı tarafın %100 kusurlu olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonrası, sigorta şirketinin yaptığı ödemelerin orijinal parça ile eşdeğer parça arasındaki farkı ve diğer zararlarını tam olarak karşılamadığını belirterek, hasar farkı, değer kaybı ve ikame araç bedelinden oluşan tazminatın yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; davalı sigorta şirketi ise zararın ödenen bedelle giderildiğini ve iskonto hakkı bulunduğunu savunmuş, bilirkişi raporuyla davalının tam kusurlu olduğu, değer kaybı ödemesinin yeterli bulunduğu ancak eşdeğer parça kullanımı nedeniyle 38.490,36 TL bakiye hasar farkının mevcut olduğu tespit edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

VEKİLİ

DAVALILAR

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait .....plakalı araç ile .....Şirketinin Sigortalısı .....ait .....plakalı araç arasında .....tarihinde Diyarbakır Bismil .....mevkinde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna (tramer) göre .....plakalı aracın tam (%100) kusurlu olduğunu, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL maddi değer kaybı ve hasar fark bedelinin (Sigorta şirketi, kazanın gerçekleştiği tarihteki poliçe limitiyle sınırlı kalmak kaydıyla) tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini, ayrıca aracın kullanılmayan gün sayısı açısından ikame araç bedeli yönünden sadece davalı şahıstan 100,00 TL maddi olarak tahsilini, davalı .....(T.C :.....)'in kaza tarihinde araç sahibi olduğu .....plaka sayılı aracın halen davalı adına kayıtlı olması halinde aracın trafik kaydına karar kesinleşinceye kadar ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini, ayrıca davalı adına kayıtlı diğer menkul ve gayrimenkuller üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş olduğu anlaşılmıştır.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde bahsi geçen .....tarihli kazaya karıştığı belirtilen, .....numaralı KTK Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigorta teminatı altına alınmış bulunan sigortalı .....plakalı aracın poliçesi ekte sunulduğunu, öncelikle belirtmek isteriz ki müvekkil şirket aleyhine açılan davayı kabul anlamına gelmemek ile birlikte; müvekkil şirket tarafından davacıya ait araçta meydana gelen hasar için .....tarihinde ₺50.000,00, değer kaybı için .....tarihinde ₺30.000,00 ödeme yapıldığını, yapılan ödemeler ile davacı yanın zararının tamamı giderilmiş olduğunu, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu genel şartlara göre belirlenen hasar miktarından iskonto uygulanmak suretiyle sınırlı olduğunu, önemle belirtmek gerekir ki; hasarlı araca sigortacılık mevzuatının öngördüğü vasıfta parçaların takılması ve hasarlı aracın layıkıyla onarılarak gerçek zararın karşılanması gerektiğini, yukarıda açıklanan sebepler ile; müvekkil şirketin hasarı yönetim ve iskontolu yedek parça tedarik hakkı bulunduğundan, Sayın Bilirkişi tarafından yapılacak hesaplamalarda Eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal ve muadil parçalar da göz önüne alınarak, yedek parça ve işçilik ücretlerinde iskonto uygulandığını, arz ve izah ettiğimiz sebepler ve re’sen nazara alınacaklar birlikte değerlendirilerek, davanın reddini, aleyhe hüküm kurulmaması halinde, yargılama masrafları ve Vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER;

.....Tarihli Bilirkişi Raporunda;Dosya muhteviyatında bulunan tüm bilgi, belge ile Olaya Dair İrdeleme, Analiz ve Tespitler başlığı altında yaptığımız analiz çalışması doğrultusunda, tüm bu veriler birlikte kaza yerinin konumu ve mahal şartları nazara alınarak yukarıdaki hususlar muvacehesinde olay değerlendirildiğinde; A) Davalı/Kazalı .....(Davalıların taraf olduğu .....plakalı araç sürücüsü, Yukarıda izah edilen hususlar kapsamında, trafik mevzuatına göre %100 (yüzde/yüz) oranında “KUSURLU” olduğu, B) Davacı/Kazalı .....(Davacıya ait .....plakalı araç sürücüsü) trafik kazasında, Yukarıda izah edilen hususlar kapsamında, trafik mevzuatına göre “KUSURSUZ” olduğu, Makine Bilirkişice yapılan incelemede ise Dava konusu .....plakalı, .....şasi numaralı, model yılı .....aracın kaza tarihi itibari ile; Ekspertiz raporunda aracın onarımına ilişkin yapılan tespitlerin davaya konu kaza ile uyumlu olduğu, Ekspertiz raporunda değişimi verilen yedek parçaların orijinal üretici tarafından imal edilmeyen ancak araç üzerinde fonksiyonel uyumluluğu bulunan eşdeğer nitelikteki olan alternatif parça olarak belirtildiği, araçta değişen parçaların toplam orijinal parça fiyatının KDV hariç 48.325,30 TL, KDV dahil (%20) 57.990,36 TL olduğu, Araçta orijinal-eş değer parça fiyat farkının iskonto uygulanmaksızın, davalı .....Sigorta Anonim Şirketi tarafından ödenen 19.500,00 TL parça tutarının mahsubu ile; KDV hariç 28.825,30 TL, KDV dahil 38.490,36 TL bakiye hasar bedelinin bulunduğu, davalı .....Anonim Şirketi tarafından yapılan 30.000,00 TL tutarındaki değer kaybı ödemesinin yeterli olduğu ve bakiye değer kaybının bulunmadığı görüş ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

.....Tarihli Makine Bilirkişisinden alınan Raporda; Araçta orijinal-eş değer parça fiyat farkının iskonto uygulanmaksızın, davalı .....tarafından ödenen 19.500,00 TL parça tutarının mahsubu ile; KDV hariç 28.825,30 TL, KDV dahil 38.490,36 TL bakiye hasar bedelinin bulunduğu, davalı .....Anonim Şirketi tarafından yapılan 30.000,00 TL tutarındaki değer kaybı ödemesinin yeterli olup bakiye değer kaybının bulunmadığı ve kök rapordaki hasar bedeli ve değer kaybına ilişkin kanaatimi değiştirecek mahiyette bir husus bulunmadığı, Davacı vekilinin bilirkişi itiraz dilekçesinde talep edilen ve kök raporda değerlendirilmeyen ikame araç bedeline ilişkin, dava konusu aracın kaza tarihi itibari ile, makul onarım süre: 10 gün, 10 günlük ikame araç bedelinin 6.801,20 TL olacağı görüş ve kanaatine varıldığını beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu .....tarihli kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise hasar fark bedeli, ikame araç bedeli ile değer kaybı bedellerinden oluşan tazminat taleplerinin tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin █████████ E- █████████ K sayılı █████/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davalı araç sürücüsünün sevk ve idaresindeki aracın davacıya ait araca çarpması neticesinde çift taraflı maddi hasarlı kaza meydana geldiği, davalı sürücüsü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı araç ile seyir halinde iken yine seyir halinde olan davacıya ait .....plakalı otomobil ile çarpışması neticesinde trafik kazası meydana geldiği, olay nedeni ile tarafların kendi aralarında kaza tespit tutanağı düzenlediği, davacının dava tarihi öncesinde davalı sigorta şirketine .....tarihinde e mail üzerinden başvuru yaptığı, başvuru sonucunda 50.000,00 TL hasar bedeli ve 30.000,00 TL değer kaybı tazminat ödendiği, bunun üzerine davacıya ait aracın SBGM kayıtlarının dosya arasına celbinden sonra 1 trafik mühendisi ile 1 makine mühendisi bilirkişilerden oluşan heyet bilirkişilerine dosyanın tevdi edildiği, heyet bilirkişilerince hazırlanan .....tarihli rapor uyarınca trafik bilirkişisince hazırlanan kusura yönelik kısmında davalı sürücünün yüzde yüz kusurlu olduğu, davacının kusursuz olduğu; aynı tarihli raporun makine mühendisi bilirkişice hazırlanan hasara yönelik kısmında ise onarım işlemlerinin davaya konu kaza ile uyumlu olduğu, eksper raporunda değişimi verilen yedek parçaların orijinal üretici tarafından imal edilmeyen ancak araç üzerinde fonksiyonel uyumluluğu bulunan eşdeğer nitelikteki olan alternatif parça olarak belirtildiği, araçta değişen parçaların toplam orijinal parça fiyatının KDV hariç 48.325,30 TL, KDV dahil (%20) 57.990,36 TL olduğu, Araçta orijinal-eş değer parça fiyat farkının iskonto uygulanmaksızın, davalı .....Sigorta Anonim Şirketi tarafından ödenen 19.500,00 TL parça tutarının mahsubu ile; KDV hariç 28.825,30 TL, KDV dahil 38.490,36 TL bakiye hasar bedelinin bulunduğu, davalı .....Anonim Şirketi tarafından yapılan 30.000,00 TL tutarındaki değer kaybı ödemesinin yeterli olduğu ve bakiye değer kaybının bulunmadığının belirtildiği ancak ikame araç bedeline ilişkin tespit yapılmadığı görüldüğünden makine mühendisi bilirkişiden ek rapor tanzimi istendiği, .....tarihli ek rapor ile makul onarım süresinin 10 gün ve kaza tarihindeki günlük araç kiralama bedelinin ise 680,12 TL olduğu buna göre de 10 günlük toplam ikame araç bedelinin 6.801,20 TL olduğunun tespit edildiği görülmüştür. Bilirkişi raporu değerlendirildiğinde değer kaybının Yargıtay içtihatları uyarınca benimsenen "nisbi metod" yöntemine göre değerlendirildiği, hasar fark bedeline ilişkin olarak onarım gören parçaların orjinal parça değerlerinin irdelendiği ve aracın tamir süresinde kullanılamaması nedeniyle makul kira bedeline ilişkin de inceleme araştırma yapıldığı gözetilerek sonuç olarak dava tarihi öncesinde ödenen değer kaybının yeterli olduğunun tespiti nedeniyle değer kaybı talebinin reddi gerekmiş, ikame araç bedeli ile hasar fark bedeli yönünden ise bilirkişi raporunda belirtilen değerler üzerinden bedel artırım talebinde bulunulduğu gözetilerek aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

Davalıya ait aracın hususi araç olması nedeniyle faiz türü " yasal faizi " olarak belirlenmiş, sigorta şirketi yönünden yalnız dava tarihindeki bedeller dikkate alınarak sigorta şirketi yönünden başvuru sonrası 8 iş günü bitimi temerrüt tarihi olarak esas alınmış, davalı sürücü yönünden ise haksız fiil hükümleri uyarınca haksız fiil tarihinden itibaren faize hükmedilmiştir.

HÜKÜM;Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

DAVANIN KISMEN KABUL VE KISMEN REDDİNE,

1-Davanın değer kaybı talebi yönünden reddine,

2- Davanın hasar fark bedeli yönünden 38.490,36 TL bedelin davalı sigorta şirketinden ( sigorta teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla ) temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren; diğer davalılar yönünden ise davanın ıslah edilmemiş olması nedeniyle 50 TL bedelin kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

3- İkame araç bedeli yönünden ise 6.801,20TL bedelin kaza tarihi olan █████/2025 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....ve .....'den müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

4-Kabul edilen 45.291,56 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 3.093,87 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 1.385,45 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1.708,42 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına,

5-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin harç, 770,05 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.000,85 TL harcın davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacının karşıladığı 1.318,90 TL tebligat ve müzekkere gideri, 8.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 9.318,90 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 9.318,88 TL sinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 0,02 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı da dikkate alınarak 2.508,80 TL'sinin davalı sigorta şirketinden, 0,46 TL bakiye kalan kısmın davacı'dan tahsili ile Hazineye irad kaydına

8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 45.291,56 TL üzerinden takdir edilen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

9-Davalı .....Sigorta A.Ş kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 50 TL üzerinden takdir edilen 50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim