istanbul bölge adliye mahkemesi 9. hukuk dairesinin, ölümlü trafik kazası sonucu destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talepli davanın istinaf kararıdır.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin, ölümlü trafik kazası sonucu destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talepli davanın istinaf kararıdır.

Özet: Mirasçı davacılar, 2013 yılında müteveffanın, hızlı tren projesi kapsamında çalışan ve otobana kontrolsüzce çıkan bir kamyonun çarpması sonucu vefat etmesi üzerine, kamyon sürücüsü, işveren ana yüklenici ve taşeron şirket ile Trafik Sigortası Garanti Hesabından destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talep etmiş; davalılar ise kusur oranları, illiyet bağı, sigorta kapsamı, husumet eksikliği, talimat ihlali ve istenen tazminat miktarlarının fahiş olduğu iddialarıyla davanın reddini savunarak ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesine sunulmasını sağlamıştır.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9.HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

ESAS NO

: █████████

KARAR NO

: ████████

İNCELENEN DOSYANIN

MAHKEMESİ

: BURSA 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ

: █████/2025

NUMARASI

: █████████ Esas - ████████ Karar

BİRLEŞEN BURSA 3. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNİN

████████ E. SAYILI DOSYASINDA;

DAVA

: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan )

DAVA TARİHİ

: █████/2015

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinden özetle; davacıların murisi ...'un 20.05.2013 tarihinde sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halinde iken davalı ...'ın kullandığı kamyon ile yola kontrolsüz çıkması nedeni ile kamyonun kasasında sarkan demirlerin ...'un kullandığı aracın tavan kısmına çarparak koparması neticesinde ...'un başından darbe aldığını ve kaldırıldığı hastanede vefat ettiğini, davalılar ... A.Ş.'nin işveren, ... Şirketinin taşeron olarak, T.C. ...ile hızlı tren projesi kapsamında 26.11.2012 tarihli sözleşmenin imzaladığını, kaza yapan kamyonun da ... Şirketine ait olduğunu, kaza ile ilgili Bursa 13.Asliye Ceza Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyasında dava açıldığını, bu davada alınan bilirkişi raporunda kamyon sürücüsü ...'ın asli kusurlu, yüklemeyi yapan şirket sorumlusu ...'in ikinci dereceden tali kusurlu, ...'un ise üçüncü dereceden tali kusurlu olarak belirlendiğini, kaza yapan aracın inşaat için belirlenmiş tali yolu kullanmayarak otobana çıkması nedeni ile kazaya sebebiyet verdiğini, ...'un evli, iki çocuklu olduğunu, şehir içi ve şehirler arası pazarlama işi yaptığını, aylık gelirinin ortalama 3.000,00 TL olduğunu, ...'un eş, çocukları ve kardeşinin destekten yoksun kaldığını, kaza yapan aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasını yaptırmadığı için maddi zararlar nedeni ile ... Hesabına dava açtıklarını belirterek, fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak kaydı ile; davacılar ... ve ... yönünden 10.000,00 TL maddi tazminatın ... hesabı yönünden poliçe limiti ile sorumlu olacak şekilde kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ... için 200.000,00 TL, ... ve ... için 150.000,00 'er TL, ... için 100.000,00 TL, ... için 50.000,00 TL olmak için toplam 650.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı ... Hesabı hariç, diğer davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesini talep etmiştir.

Davalı ... Hesabı vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından davalı kuruma önceden müracaat edilmediğini, kazaya sebebiyet veren araçların olay tarihini kapsayan zorunlu mali mesuliyet sigortası poliçesi olup olmadığının araştırılması gerektğini, kazadaki kusur durumunun ve illiyet bağının araştırılması gerektiğini ve ayrıca davacılara kaza nedeniyle SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesinin gerektiğini, davalı kuruma müracaat edilmediğinden temerrüt faizinin oluşmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ....A.Ş vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; kazaya sebebiyet verdiği belirtilen ... plakalı aracın ....Ltd Şirketine ait olduğunu ve bu şirket ile aralarında taşeron sözleşmesi bulunduğunu, davalı şirketin ... Genel müdürlüğünün Bandırma-Bursa ... ... inşaatı yapım işinin yüklenicisi olduğunu, trafik kazalarında sürücüsü ile birlikte işletenin de sorumlu olduğunu, kazaya karışan aracın işleteninin ....ltd Şirketi olduğunu ve onların da kusurları oranında sorumlu olduklarını, bu nedenle davanın öncelikle husumet yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu, sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet vermemesi gerektiğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ....Ltd Şirketi vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; kazaya sebebiyet veren ...'ın iş tecrubesi gözetilerek ve gerekli eğitimler verilerek işe alındığını, ...'ın meyve bahçeleri arasında açılan servis yolunu kullanması gerekirken talimatlara aykırı olarak otobanı kullandığını, bu nedenle kazanın meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde ...'ın asli kusurlu olduğunu, bu nedenle işverenin sorumluluğuna gidilemeyeceğini, ayrıca vefat eden sürücüsünün de tali derecede kusurlu olduğunu, davalı şirket yönünden illiyet bağının kesildiğini maddi tazminat talebinin gerçeği yansıtmadığını ispata muhtaç olduğunu, manevi tazminat için de şartların oluşmadığını, SGK tarafından yapılan ödemelerin düşülmesi gerektiğini ve kaza tarihinden itibaren faiz uygulanamayacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı...vekili vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; trafik kazası ile devam eden ceza davası olduğu, davalının kusuru ile kaza arasında illiyet bağı bulunmadığını, ceza dosyasında alınan bilirkişi raporunun kendi içinde çelişkili olduğunu, bilirkişi raporuna göre maktulün sanığın kullandığı araca arkadan çarptığının anlaşıldığını, davalının kusurlu olduğu yönündeki iddianın ispat edilmesi gerektiğini, davalının tüm tedbirleri ve uyarı işaretlerini kullandığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...Müdürlüğü vekili verdiği cevap dilekçesinde özetle; davalı kuruluşun yönetimi ve denetiminde çalışan bir aracın kazaya karışmış olmadığını, müvekkili kuruluşa husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ...Müdürlüğü vekili verdiği cevap dilekçesinde özetle; davalı kuruluşun yönetimi ve denetiminde çalışan bir aracın kazaya karışmış olmadığını, bu sebeple davalı kuruluşa husumet yöneltilemeyeceğini belirterek, davanın reddini talep etmiştir.

Davacı vekili birleşen davada vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müteveffa ... █████/2013 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefatı nedeniyle eşi ... ve annesi ...'nin maddi destekten yoksun kaldıklarını, şimdilik 5.000,00 ' er TL'nin davalılardan tahsili ile işbu davanın Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████████ Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Asıl davanın kısmen kabulüne, Maddi tazminat yönünden; Davacılar ... ve ...'ın açmış olduğu maddi tazminat davalarının KABULÜ ile; davacı ... için 166.660,09 TL; davacı ... için 27.540,22 TL.olmak üzere toplam 194.200,31 TL maddi tazminatın (davalı ... Hesabı için teminat limiti ile sınırlı olmak üzere), davalı ... Hesabı yönünden █████/2013 dava tarihinden,diğer davalılar ..., .... Ltd,. Şti, ... . AŞ ve ... Genel Müdürlüğü yönünden █████/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine; Manevi tazminat yönünden; Davacıların davalılar ..., .... Ltd. Şti., .... AŞ ve ... Genel Müdürlüğüne yönelik açmış oldukları manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile; davacı ... için 61.000,00 TL , davacı ... için 27.000,00 TL, davacı ... için 27.000,00 TL, davacı ... için 9.000,00 TL ve davacı ... için 17.000,00 TL olmak üzere toplam 141.000,00 TL manevi tazminatın █████/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya dair istemin reddine; Birleştirilen Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında açılan davanın reddine" karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacılar vekili, davalı .... Ltd. Şti. vekili, davalı...mirasçıları vekili, davalı ..., A.Ş. Vekili, davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; istinaf edilen dönem için kural olarak ... Yaşam Tablosuna göre hesap yapıldığından istinaf sürecinde maddi tazminata itiraz edilmediğini, yani esasında burada Yargıtay uygulamalarına göre zorunlu bir değişim mevcut olup müvekkiller aleyhine usuli kazanılmış hak müessesesi ek dava açısından yorumlanamayacağını, müvekkilin TRH-2010 tablosunun uygulanması neticesinde maddi tazminat artışı noktasında ek dava açmakta hukuki yararı olduğunu, ek dava açısından ıslah yapma hakkı da olduğunu, ek davanın kabulü ile bedel artırım için süre verilmesi gerekirken davanın reddi hatalı olduğunu, güncel asgari ücrete göre yapılan hesaplamanın kabul edilmesi hatalı olduğunu, müteveffanın geliri asgari ücretten çok daha fazla olup, mahkemece bunun ispatlanamadığı yönünde kanaate varılmışsa da ispata yarar deliller dosyada mevcut olduğunu, hükmedilen manevi tazminatların düşük olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı .... Ltd. Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hükmedilen manevi tazminat bedelleri fahiş olup zenginleşme amacı taşıdığını, ... Hesabı tarafından maddi tazminat talepleri fazlasıyla karşılandığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ... Hesabı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İstanbul Anadolu 2. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına müvekkil kurum ... Hesabı tarafından 27.07.2017 tarihinde davacı ... için 166.660,09 TL asıl alacak ve fer'ileri ve davacı ... için 27.540,22 TL asıl alacak ve fer'ileri olmak üzere toplam 194.200,31 TL maddi tazminat asıl alacağı, 70.929,15-TL faiz ödemesi ve fer'ileri olmak üzere icra dosyasına toplam 315.149,11 TL ödeme yapıldığını, müvekkil Kurumun işbu ödeme ile artık hiçbir sorumluluğu bulunmadığını, buna rağmen gerekçeli kararda müvekkil kurum aleyhine tazminata hükmedilmesi haksız olup kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı...mirasçıları vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; husumet itirazlarının bulunmadığını, adam çalıştıranın sorumluluğu sebebiyle açılacak davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davanın öncelikle husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacı müteveffanın asli ve tam kusuru neticesinde gerçekleşen kaza nedeniyle davacı murislerinin tazminat taleplerinin esastan reddi gerektiğini, müteveffanın asgari ücret üzerinde geliri olduğunun kabulü hukukilikten uzak olduğunu, davacılara SGK tarafından bağlanmış olma ihtimali olan gelirin PSD'sinin tenzili gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat bedelleri fahiş olduğunu, ... Hesabı tarafından tazminat talepleri karşılandığından işbu davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ..., A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; adam çalıştıranın sorumluluğu sebebiyle açılacak davalarda görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, diğer davalı ...Ltd. Şti. ile müvekkil .... A.Ş. arasında... ...Tren inşaatı yapım işine ilişkin taşeronluk sözleşmesi olduğundan bahisle gerçekleşen zarardan müvekkil şirketin sorumluluğuna gidilmesi hukuka ve kanuna aykırılık teşkil ettiğini, müvekkil şirketin araç işleten olmaması sebebiyle davanın öncelikle husumet yokluğundan reddi gerektiğini, davacı müteveffanın asli ve tam kusuru neticesinde gerçekleşen kaza nedeniyle davacı murislerinin tazminat taleplerinin esastan reddi gerektiğini, müteveffanın asgari ücret üzerinde geliri olduğunun kabulü hukukilikten uzak olduğunu, davacılara SGK tarafından bağlanmış olma ihtimali olan gelirin PSD'sinin tenzili gerektiğini, hükmedilen manevi tazminat bedelleri fahiş olduğunu, ... Hesabı tarafından tazminat talepleri karşılandığından işbu davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Anılan taleplerin tamamı, olayın oluş şekli, tarafların sıfatları ve kusur durumları dikkate alındığında açılan dava, usul ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, olayda ...’ye atfedilebilecek herhangi bir fiil veya ihmal mevcut olmadığını, yalnızca müvekkil tarafından istinaf edilen bir kararda, önceki karara göre daha ağır bir yükümlülük getirilmesi HMK’nın 355. maddesi uyarınca geçerli olan aleyhe bozma yasağı ilkesine açıkça aykırı olduğunu, müvekkil kuruma kusur atfedilemeyeceğini, nitekim dosyada yer alan bilirkişi raporları arasında çelişkiler bulunduğunu, bazı raporlar müteveffaya da kusur yüklendiğini, mahkeme çelişki giderilmeden tek yönlü bir değerlendirmeyle hüküm kurulduğunu, ...’nin hukuki statüsü gereği sorumluluğu olmadığını, görev ve yargı yolu bakımından hukuka aykırılık teşkil ettiğini, maddi tazminat hesabı gerçeğe aykırı olduğunu, manevi tazminatlar fahiş olduğunu, harç ve vekâlet ücretleri hatalı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Dosya kapsamından, davacıların desteği ...'un 20.05.2013 tarihinde sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile seyir halindeyken davalı ...'ın kullandığı ZMMS poliçesi bulunmayan, davalı ... ... Ltd. Şti.'ye ait ... plakalı kamyon ile yola kontrolsüz çıkması nedeni ile kamyonun kasasında sarkan demirlerin ...'un kullandığı aracın tavan kısmına çarparak koparması neticesinde gerçekleşen trafik kazasında ...'un vefat ettiği, vefat edenin desteğinden mahrum kalan davacılar ... ve ...'ın destekten yoksun kalma tazminatı, tüm davacıların ise manevi tazminat talep ettiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece ilk verilen █████/2017 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı istinaf edilmesi üzerine Dairemizin █████/2019 tarih, █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı kararı ile " ... HMK ile öngörülen yargılama aşamalarına uyulmadan, usulüne uygun sözlü yargılama yapılmadan yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğu" belirtilerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Mahkemece verilen █████/2020 tarih, 2020/4 Esas ve ████████ Karar sayılı hükmün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin █████/2021 tarih, ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı kararı ile " ... Davalı .... Ltd. Şti. kazaya karışan kamyonun maliki olduğuna göre işleten sıfatına; Davalılar ... Genel Müdürlüğü'nün yürüttüğü Bandırma - Bursa - Ayazma - Osmaneli hızlı tren projesinin yüklenecisinin davalı .... A.Ş. olduğu, davalı .... Ltd. Şti.'nin ise davalı ..., A.Ş. arasında yapılan sözleşme gereğince Bursa - ... hızlı tren projesi kısmının imalatını üstlendiği anlaşıldığından iş sahibinin, yükleniciyi denetleme ve kontrol yetkisi kapsamında, yüklenicinin ise iş sahibi olarak müteselsil sorumluluk ilkesine göre sorumlu olması gerektiğinden husumete; Maddi ve manevi tazminat yönünden ayrı ayrı yapılan harç hesabında isabetsizlik bulunmadığından harç hesaplamasına; reddedilen tazminat tutarları için ise davalılar yararına AAÜT'nin 3/2. maddesi gereğince red sebebi ortak olması da gözetilerek her bir davacı bakımından reddedilen manevi tazminat tutarı üzerinden hesaplanan vekalet ücretinin davalılara müteselsilen ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından vekalet ücretine ilişkin davalı ... istinaf talepleri yerinde görülmemiştir. İlk Derece Mahkemesince, kusur raporu alınması, desteğin kaza tarihi itibariyle gelirinin belirlenmesi, kusur oranlarının ve ücretin belirlenmesinden sonra aktüerya bilirkişisinden ilk rapor tarihi itibariyle belirlenen kusur oranları, ücrete ilişkin yapılan araştırma sonucuna göre müteveffanın kaza tarihindeki ücreti belirlenerek, muhtemel bakiye yaşam süresinin belirlenmesinde TRH-2010 tablosu kullanılarak tazminat miktarının hesaplanması için ek rapor alınması ve sonucuna göre usuli kazanılmış haklarda gözetilerek destekten yoksun kalma tazminat talepleri hakkında karar verilmesi; Belirlenen kusur oranlarına göre tarafların mali ve sosyal durumları ile manevi tazminatın belirlenmesi" gerektiği gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Dairemiz önceki kararında davalıların işlete sıfatı ve husumete ilişkin istinaf itirazları karşılandığı ve usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından yeniden inceleme konusu yapılmamıştır.

Davalı ... Hesabı'nın sorumluluğu, ZMMS poliçesi bulunmayan araç için TTK'da düzenlenmiş olan sigorta hukukuna dayandığından açılan dava, TTK' nın 4/1. maddesine göre mutlak ticari dava olup ihtilafın çözümünde görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir.

Davalılardan ... ... plakalı araç sürücüsü ...'ın mirasçıları olduğu, mirası da reddetmedikleri anlaşılmakla doğan zarardan davacıya karşı müteselsilen sorumludur. Bu nedenle Mahkemece davalılar ... aleyhine hüküm kurulmasında bir isabetsizlik yoktur. Öte yandan İlk Derece Mahkemesince "Yargılama sırasında davalılardan ...'ın vefat etmesi üzerine mirasçıları tarafından İstanbul 48.Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ esas sayılı dosyasında mirasın hükmen reddi davası açılmış olup, mahkememizce bu dosyanın neticesi beklenirken ,yazılan müzekkereye verilen cevapta mahkememizdeki dava da hükmolunacak tazminat miktarının ...'ın terekesinin borca batık olup olmadığını belirleyeceğinden mahkememiz dosyası sonucu beklenildiği bildirildiğinden mahkememizce bu dosyanın sonucunun beklenilmesinden vazgeçilerek yargılamaya devam olunmuştur." gerekçesinde de usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

İlk Derece Mahkemesince alınan █████/2022 tarihli ATK raporunda meydana gelen olayda sürücü ...'ın %100 oranında asli kusurlu olduğu, müteveffa sürücü ...'un atfı kabil bir kusuru bulunmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kusurun belirlenmesi için ATK'dan alınan kusur raporunun ceza yargılaması sırasında alınan kusur raporuyla örtüştüğü, kaza tespit tutanağı ve olayın oluşuna uygun düştüğü ve çelişkiyi de giderdiği anlaşıldığından kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.

Dairemiz kaldırma kararı doğrultusunda İlk Derece Mahkemesince davacıların murisinin ücretinin belirlenmesi için araştırma yapılmış, desteğin asgari ücret düzeyinde gelir elde ettiği anlaşılmıştır.

Mahkemece alınan █████/2025 tarihli ek aktüer bilirkişi ek raporunda, TRH 2010 Yaşam Tablosu uygulanarak desteğin kaza tarihindeki yaşına göre muhtemel yaşam süresinin, davacı eş ... ve anne ... için kaza tarihinde yaşlarına göre destek süreleri belirlenerek desteğin geliri asgari ücret ve emsal ücret olarak ihtimalli hesaplama yapılarak, ... Hesabı tarafından yapılan ödemenin güncellenmiş tutarı da düşülerek destekten yoksun kalma tazminatı belirlenmiştir.

İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen ilk kararı maddi tazminat miktarı ve hesaplama yöntemi bakımından istinaf etmeyen davacılar lehine olacak biçimde, asgari ücrette gerçekleşen artışın ve belirlenen emsal ücretin uygulanmasıyla yeniden hesap yaptırılıp, tazminatın ilk hükümdeki miktarı dahi aşacak biçimde belirlenmesinin, davalılar yararına oluşan usuli kazanılmış hakları ihlal edeceği (Yargıtay HGK'nun 18.02.2020 tarih, ███████-817 Esas ve ████████ Karar sayılı ilamı da bu yönde) hususu dikkate alındığında İlk Derece Mahkemesince davacılar vekili "Her ne kadar aldırılan son aktüerya bilirkişi raporundan davacıların talep edebilecekleri destekten yoksun kalma tazminat miktarı ilk karardaki miktardan oldukça yüksek ise de davacılar ilk karardaki maddi tazminatı istinaf etmediklerinden davalılar lehine kazanılmış hak doğmuş olduğundan ilk karardaki miktarlar gibi davacı eş lehine 166.660,09 TL, davacı anne için 27.540,22 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmiştir. Davacıların mahkememiz ilk kararındaki maddi tazminatı istinaf etmemeleri nedeniyle maddi tazminat miktarı yönünden davalılar lehine kazanılmış hak doğduğundan, davacıların birleşen davasının reddine karar verilmiştir." gerekçesiyle hesaplanan tazminat tutarları daha evvel hükmedilen tazminattan fazla olduğundan ilk verilen hükümde belirlenen destekten yoksun kalma tazminatlarına hükmedilmesinde ve birleşen davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Davalı ... Hesabı, İstanbul Anadolu 2.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına 27.07.2017 tarihinde 315.149,11 TL tazminat ödendiğini bildirerek ödeme belgelerini sunmuştur. İcra Müdürlüğü ile yazışma yapılmış olup gelen █████/2026 tarihli cevabi yazıya göre davalı ... Hesabı'nın ödeme yaptığı, davacılar vekilinin icra dosyasına kalan borcunda haricen tahsil edildiği beyanında bulunması üzerine takip dosyasının kapatılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. Ödeme ile borç sona ereceğinden yargılamanın her aşamasında ileri sürülebilir. Bu durumda müteselsil sorumlulardan ... Hesabı tarafından yapılan ödeme ile (asıl alacak, faiz, vekalet ücreti ve yargılama giderleri dahil) maddi tazminatın tüm müteselsil sorumlular bakımından sona erdiği anlaşıldığından destekten yoksun kalma tazminat davası konusuz kalmıştır. Dava konusuz kaldığı halde yeniden hüküm kurulması doğru olmamış, istinaf talepleri yerinde görülerek hüküm düzeltilmiştir. Bu nedenle davalıların maddi tazminata ilişkin diğer diğer istinaf talepleri incelenmemiştir.

HMK'nın 331/1. maddesine göre davanın konusuz kalması halinde hakim davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderini takdir ve hükmeder. Yargılama sırasında belirlenen kusur durumuna ve tazminat ödemesine göre dava açıldığı tarihte davacıların dava açmakta haklıdır. Ancak maddi tazminat ferileriyle ödenerek takip dosyası kapatıldığından yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

Manevi tazminata ilişkin istinaf talepleri değerlendirildiğinde;

Karayolları Trafik Kanunu'nda manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde TBK'da manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır. TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2.maddesinde "Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır.Bu yasal hüküm gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir.

22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmetmesi gerekmektedir(Yargıtay HGK'nun █████/2004 tarih, ██████-370 E.-K. sayılı kararı)

Somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın belirlenmesine hakim olan ilkeler ile İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, TBK'nın 56/2.maddesi kapsamında davacılar lehine belirlenen manevi tazminat miktarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun, yeterli ve makul olduğu kanaatine varıldığından bu yöne değinen istinaf başvuruları yerinde görülmemiştir.

İstanbul Anadolu 2.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında İlk Derece Mahkemesinin █████/2017 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı ilamına dayanılarak 194.200,00 TL maddi tazminat, 77.000,00 TL manevi tazminat, 26.422,02 TL vekalet ücreti, 15.485,92 TL harç, 1.585,53 TL yargılama gideri, 101.473,42 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 416.167,20 TL üzerinden takip başlatılmıştır. Davalı ... Hesabı,icra dosyasına 27.07.2017 tarihinde 315.149,11 TL tazminat ödemiş, davacılar vekili █████/2017 tarihli beyanı ile dosya bakiye borcunun haricen tahsil edildiğini, dosyanın kapatılmasını talep etmiştir. Bu talep üzerine icra müdürlüğü takip dosyasının kapatılmasına karar vermiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere davalı ... Hesabı sadece maddi tazminattan sorumlu olup yapılan ödeme ile davanın konusuz kaldığı çekişmesizdir. Ancak İlk Derece Mahkemesinin █████/2017 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı ilamında (davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... için 12.000,00 TL, davacı ... için 12.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL ve davacı ... için 8.000,00 TL olmak üzere) toplam 77.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmişken, bu kararın kaldırılması üzerine yapılan yargılama sonunda davacıların manevi tazminat miktarları artırılarak (haricen tahsil beyanından sonra) █████/2025 tarih, █████████ Esas ve ████████ Karar ile (davacı ... için 61.000,00 TL, davacı ... için 27.000,00 TL, davacı ... için 27.000,00 TL, davacı ... için 9.000,00 TL.ve davacı ... için 17.000,00 TL olmak üzere) toplam 141.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmiştir. Bu itibarla hükmedilen manevi tazminat miktarları arttığından dava konusuz kalmamıştır. Ancak yapılan ödemenin de mahsup edilmesi ve tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla hüküm kurulması gerektiğinin hükme yazılması gerekmiştir.

Bu nedenlerle; davacılar vekili, davalı ... Hesabı'nın, davalı .... Ltd. Şti. vekili, davalı...mirasçıları vekili, davalı .... A.Ş. vekili, davalı ... vekilinin istinaf başvurularının kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :

I- Davacılar vekili, davalı ... Hesabı'nın, davalı .... Ltd. Şti. vekili, davalı...mirasçıları vekili, davalı ..., A.Ş. vekili, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA,

Buna göre

A-Asıl davada;

a-)Maddi tazminat yönünden; Davacılar ... ve ...'ın açmış olduğu destekten yoksun kalma tazminat davaları konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,

b-)Manevi tazminat yönünden; Davacıların davalılar ..., .... Ltd. Şti., .... AŞ ve ... Genel Müdürlüğüne yönelik açmış oldukları manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile; davacı ... için 61.000,00 TL, davacı ... için 27.000,00 TL, davacı ... için 27.000,00 TL, davacı ... için 9.000,00 TL ve davacı ... için 17.000,00 TL olmak üzere toplam 141.000,00 TL manevi tazminatın █████/2013 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine,

Fazlaya dair istemin reddine,

(İstanbul Anadolu 2.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına konu edilen ve haricen tahsil edildiği beyan edilen Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2017 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı ilamı ile davacı ... için 40.000,00 TL, davacı ... için 12.000,00 TL, davacı ... için 12.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL ve davacı ... için 8.000,00 TL olmak üzere toplam 77.000,00 TL manevi tazminat ve işlemiş faizinin mahsubu ve tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla)

2-Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen tazminat miktarları üzerinden belirlenen karar tarihi itibariyle alınması gerekli 22.897,53 TL harçtan peşin alınan 2.884,25 TL (peşin+ tamamlama harcı) harcın mahsubu ile bakiye 20.013,28 TL harcın davalılardan (harçtan muaf olan T.C. ... Müdürlüğü hariç) alınarak hazineye irad kaydına (Daha önce yatırılan harçlar varsa mahsubuna)

3-Davacılar tarafından yapılan 10.411,45-TL yargılama gideri ile peşin alınan 2.884,25 TL (peşin+ tamamlama harcı) harcın davalılardan alınarak davacılara verilmesine,

4-Davalı.... ... Ltd. Şti. tarafından yargılama dolayısıyla yapılan 340,00 TL yargılama giderinin davanın kabul-red oranı dikkate alınarak 205,00 TL'nin davacılardan alınarak işbu davalıya verilmesine,

5-Davalı ... ... Müdürlüğü tarafından yargılama dolayısıyla yapılan 200,00 TL lik yargılama giderinin davanın kabul-red oranı dikkate alınarak 20,59 TL nin davacılardan alınarak işbu davalıya verilmesine,

6-Davalı .... A.Ş. tarafından yargılama dolayısıyla yapılan 100,00 TL lik yargılama giderinin davanın kabul-red oranı dikkate alınarak 10,29 TL'nin davacılardan alınarak işbu davalıya verilmesine,

8-Manevi tazminat yönünden;

- Davacı ... yararına belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak bu davacıya verilmesine,

-Davacı ... yararına belirlenen 17.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak bu davacıya verilmesine,

-Davacı ... yararına belirlenen 27.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak bu davacıya verilmesine,

-Davacı ... yararına belirlenen 9.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak bu davacıya verilmesine,

-Davacı ... yararına belirlenen 27.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak bu davacıya verilmesine,

9-Rededilen kısım yönünden davalılar yararına vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına,

10-İstanbul Anadolu 2.İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalı ... Hesabı tarafından ödenen ve davacılar vekilinin haricen tahsil edildiğini beyan ettiği asıl alacak işlemiş faizi, harç, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretlerinin mahsubuna,

11-HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

B- Birleştirilen Bursa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında açılan davanın reddine,

1- Harçlar Yasası gereğince; alınması gereken 615,40- TL harcın peşin alınan 80,70- TL den mahsubu ile 534,70- TL harcın davacılardan tahsiline,

2-Davalı .... Ltd. Şti. kendisini vekille temsil ettirdiğinden 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak işbu davalıya verilmesine,

3-Davalı .... A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak işbu davalıya verilmesine,

4-Davalı T.C. ... Müdürlüğü kendisini vekille temsil ettirdiğinden 10.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak işbu davalıya verilmesine,

5-HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının hükmün kesinleşmesinden sonra ilgilisine iadesine,

B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;

1-Davacılar, davalı ... Hesabı'nın, davalı .... Ltd. Şti., davalı...mirasçıları, davalı ..., A.Ş. tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından yatırana iadesine,

2- Davacılar tarafından yapılan 1.557,55 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 1.683,10 TL istinaf başvuru harcının (harçtan muaf olan T.C. ... Müdürlüğü hariç) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,

3-Davalı .... Ltd. Şti tarafından yapılan 1.683,10 TL istinaf başvuru harcının davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine,

4-Davalı...mirasçıları tarafından yapılan 1.683,10 TL istinaf başvuru harcının davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davalılara verilmesine,

5- Davalı ..., A.Ş. tarafından yapılan 192,45 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama gideri ile 1.683,10 TL istinaf başvuru harcının davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine,

6- Davalı ...tarafından yapılan 570,00 TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama giderinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine,

7- Davalı ... Hesabı tarafından yatırılan1.683,10 TL istinaf başvuru harcının davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalı ... Hesabı'na verilmesine,

7-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

8-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesine hitaben verilecek temyiz dilekçesi ile temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026