bakırköy 2. asliye ticaret mahkemesinde görülen, eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davası; davalının eksik ve ayıplı ifa ile sistemi şifreleyerek üretim durmasına neden olup, kar kaybı ve sipariş iptallerine yol açması.

Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, eser sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davası; davalının eksik ve ayıplı ifa ile sistemi şifreleyerek üretim durmasına neden olup, kar kaybı ve sipariş iptallerine yol açması.

Özet: Davacının, davalı ile akdettiği eser sözleşmesi uyarınca bedelinin %85ini ödediği projenin davalı tarafından eksik ifa edilmesi ve sistemin şifrelenerek üretimin durdurulması üzerine üçüncü bir firmadan hizmet almak zorunda kalması ve sipariş iptalleri ile kar kaybı yaşaması nedeniyle uğradığı zararların tazmini talebiyle açtığı davada, davalının sözleşmeye aykırı eylemleri sonucu oluşan tamirat, kar ve üretim kayıplarının karşılanması hedeflenmektedir.

T.C. BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2026

KARARIN YAZILDIĞI TARİH

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA; Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan iş bu davanın dava dilekçesinde özetle; Tarafların █████/2022 tarihli ..... numaralı proforma faturada belirtilen işlerin yapımı için toplam 82.010,00 USD karşılığında anlaştıklarını, iş bu belirlenen bedelin %85'nin davacı tarafından ödendiğini, bakiye bedelin montaj ve devreye alma sonrası sistemin düzgün olarak çalışmaya başlamasından sonra 1 ay içinde ödeneceğinin belirlendiğini, bu hususun █████/2022 tarihli ...... numaralı proforma faturanın ödeme şekli kısmında ; "Toplam Tutarın 9040' 1 siparişte nakit, kalan 40 sevk öncesi nakit, kalan bakiye montaj ve devreye almaya takiben 1 ay sonra nakit talep edilecektir" şeklinde açıkça yer aldığını, davalı tarafın eksik ifası ve sisteme şifre koyarak üretimin durmasına neden olması nedeniyle Bakırköy ...... Noterliğinin 12 Ekim 2023 tarih, ..... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, ihtarnameye rağmen davalı tarafın sistemi yeniden açmak için sözleşme gereği teslimden sonra 1 ay içerisinde ödenmesi gereken bedelin kendilerine ödenmesini talep ettiğinin, davalı tarafın hem eksik ifada bulunduğunu ve hem de sözleşmeye aykırı hareket ederek teslimat sonrası ödenmesi gereken tutarı sistemi şifrelemek suretiyle talep ettiğini, davacının sistemi yeniden devreye koyabilmek için ..... Proje Danışmanlık Ltd. Şti.'nden yazılım hizmet almak ve bu hizmet için KDV dahil 150.000,00 TL ödemek zorunda kaldığını, davalı tarafın eksik ifası nedeniyle davacının hiçbir zaman tam ve gereği gibi üretime başlayamadığını ve her geçen gün zarar ettiğini, süresinde üretim yapılamaması nedeniyle ..... Tıbbi Ürünler ve ...... medikal firmaları tarafından verilen siparişlerin, bu firmalar tarafından iptal edildiğini ve davacının bu nedenle toplam 79.860,00 USD zarara uğradığını, davacının sözleşmeye konu eseri, ayıptan ari ve eksiksiz bir şekilde teslim almış olsaydı günlük 13.200,00 USD tutarında kârlılık ile satış yapabilecekken, davalının ayıplı ve kusurlu teslimi ile eserin şifre ile kilitlemesi nedeniyle aylık toplamda 316.800,00 USD kardan mahrum kaldığını, davalı tarafça hukuka aykırı şekilde uyuşmazlığa konu esere konulan şifrenin iptal edilmesi ve sistemin yeniden devreye konulabilmesi için davacı tarafından 3. Kişilere yapılan ödeme dolayısıyla uğranılan zarara ilişkin olarak fazlaya dair talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalının ayıplı ve eksik ifası nedeniyle, 3. Kişilerce iptal edilen siparişler dolayısıyla davacının uğramış olduğu zarara karşılık fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 USD'nin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davalının ayıplı ve eksik ifası nedeniyle müvekkilin tam kapasite üretime geçememesi ve üretim kaybı nedeniyle uğradığı olduğu zararlara karşılık fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 USD'nin temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı taraf, usulüne uygun çıkartılan tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava onarım bedeli, kar kaybı ve üretim kaybı iddiasına dayalı maddi tazminat talepli dava olup taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında davalının sözleşme ile yüklendiği edimini sözleşmeye uygun bir şekilde yerine getirip getirmediği, bu kapsamda davalı tarafından yapılan işlerin eksik ve ayıplı olup olmadığı, eksik ve ayıbın giderim bedelinin ne kadar olduğu, davacının ihbar yükümlülüğünün usulüne uygun bir şekilde yerine getirip getirmediği, bu kapsamda davacının davalıdan onarım bedeli ,kar kaybı ve üretim kaybı alacak talep edip edemeyeceği, zararlarını tazmin edip edemeyeceği, edebilecekse sonuç olarak davacının belirtilen sebeplere göre davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının ne olduğu hususlarında olduğunun tespitine karar verilmiştir.

Mahkememizce alınan █████/2025 tarihli Bilirkişi Raporunda özetle;

MALİ İNCELEME – DEĞERLENDİRME;

1. Davacı Yasal Defter Bilgileri;

Davacı ..... Anonim Şirketi’ne ait ticari defterler üzerinde yapılan incelemede, 6102 Sayılı TTK.m.64 ve VUK.182 gereğince mecburi olan 2022-2023-2024 yılı ticari defterlerinin tutulduğu, 2022 yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde alındığı, 2023-2024 yılı defterlerinin yevmiye ve kebir defterinin Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 1 Sıra no.lu elektronik defter tebliği gereğince elektronik ortamda e-defter olarak tutulduğu, 1 sıra no.lu e-defter tebliği gereğince ocak ayı beratlarının açılış tasdiki, aralık ayı beratlarının kapanış tasdiki yerine geçtiği, açılış ve kapanış beratlarının yasal süresi içinde alındığı, yevmiye ve kebir defterlerinin birbirini teyit eder şekilde ve kanunlara uygun olarak tutulduğu, birbirini doğruladığı, davacı tarafın 2022-2023-2024 yılına ait ticari defter ve kayıtlarının (HMK md.222TTK 64 m/mülga TTK 85 m.) sahibi lehine delil niteliği bulunmaktadır.

2. Davalı Yasal Defter Bilgileri;

Davalı .....’e ait ticari defterler üzerinde yapılan incelemede, 6102 Sayılı TTK.m.64 ve VUK.182 gereğince mecburi olan aşağıdaki tabloda belirtilen 2022-2023-2024 yılı ticari defterlerinin tutulduğu, 2022-2023 yılı defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresi içerisinde alındığı, 2024 yılı defterlerinin yevmiye ve kebir defterinin Gelir İdaresi Başkanlığı’nın 1 Sıra no.lu elektronik defter tebliği gereğince elektronik ortamda e-defter olarak tutulduğu, 1 sıra no.lu e-defter tebliği gereğince ocak ayı beratlarının açılış tasdiki, aralık ayı beratlarının kapanış tasdiki yerine geçtiği, açılış ve kapanış beratlarının yasal süresi içinde alındığı, yevmiye ve kebir defterlerinin birbirini teyit eder şekilde ve kanunlara uygun olarak tutulduğu, birbirini doğruladığı, davalı tarafın 2022-2023-2024 yılına ait ticari defter ve kayıtlarının (HMK md.222TTK 64 m/mülga TTK 85 m.) sahibi lehine delil niteliği bulunmaktadır.

3. Mali Değerlendirme;

Davacı Tarafın Talebi; Davacı tarafın, davalı tarafça hukuka aykırı şekilde uyuşmazlığa konu esere konulan şifrenin iptal edilmesi ve sistemin yeniden devreye konulabilmesi için davacı tarafından 3. Kişilere yapılan ödeme dolayısıyla uğranılan zarara ilişkin olarak fazlaya dair talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalının ayıplı ve eksik ifası nedeniyle 3. Kişilerce iptal edilen siparişler dolayısıyla davacının uğramış olduğu zarara karşılık fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 USD'nin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davalının ayıplı ve eksik ifası nedeniyle müvekkilin tam kapasite üretime geçememesi ve üretim kaybı nedeniyle uğradığı olduğu zararlara karşılık fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 USD'nin temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği,

Proforma Fatura; Davaya konu olaya ilişkin davalı tarafın davacı tarafa düzenlediği, 09.11.2022 tarihli, KDV dahil 82.010,00 USD tutarlı 1 adet faturanın olduğu, faturanın açıklama kısmına mal-hizmet bilgilerinin yazıldığı, miktar ve birim fiyatlarının belirtildiği, ödeme şekli kısmına “Toplam Tutarın %40 Siparişte Nakit, Kalan %40 Sevk Öncesi Nakit, Kalan Bakiye Montaj Ve Devreye Almaya Takiben 1 Ay Sonra Nakit Talep Edilecektir” diye belirtildiği,

Davacı Tarafın Yaptığı Ödemeler; Davacı tarafın davalı tarafa yaptığı 2022-2023 yılına ait toplam 6 adet ve 1.504.800,00 TL tutarlı ödemenin olduğu, 5 adet ve 1.100.000,00 TL tutarlı olan ödemenin açıklama kısmına “Çevik Paslanmaz Kit Üretimi Tesisi Ön Avans Ödemesi” diye yazıldığı, 1 adet ve 404.800,00 TL tutarlı olan ödemenin açıklama kısmıma “CARİ ÖDEME” diye yazıldığı, iş bu ödemelerin tamamının sadece davacı tarafın yasal defterlerine usulüne uygun olarak işlendiği,

Davalı Tarafın Düzenlediği Faturalar; Davalı tarafın davacı tarafa düzenlediği 2023 yılına ait toplam 2 adet ve KDV dahil 1.772.600,00 TL tutarlı faturanın olduğu, 1 adet ve KDV dahil 1.412.600,00 TL tutarlı faturanın açıklama kısmına “Üretim Tanklar-filtrasyon Sistemi-karıştırma Sistemi Kurulum Ve Devreye Alma” diye yazıldığı, 1 adet ve KDV dahil 360.000,00 TL tutarlı faturanın açıklama kısmına “Saf Su Sistemi Depolama Tankı” diye yazıldığı, iş bu faturaların tamamının tarafların yasal defterlerine usulüne uygun olarak işlendiği,

Tarafların 2024 yılı BS-BA Formu Beyanları Karşılaştırılması; Tarafların 2024 yılından BS-BA Formu ile birbirlerine karşı herhangi bir faturayı beyan etmediği, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun, 350[2] Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğiyle, bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin belirli bir haddi aşan mal ve hizmet alımlarını "Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Ba)" ile; mal ve hizmet satışlarını ise "Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Bs)" ile bildirmeleri yükümlülüğü getirilmiş, 362[3] ve 381[4] Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleriyle de bu yükümlülüğe ilişkin açıklamalar yapılmış, 396 sıra no.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğiyle Söz konusu yükümlülüğün 2010 yılı ve müteakip yılların aylık dönemlerinde yerine getirilmesinde uygulanacak usul ve esaslar ile bildirim hadleri yeniden düzenlenmiştir. 362, 381 ve 396 sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri ile bilanço esasına göre defter tutan mükelleflerin 5.000 TL’yi aşan mal ve hizmet alımlarını "Mal ve Hizmet Alımlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Ba)" ile; mal ve hizmet satışlarını ise "Mal ve Hizmet Satışlarına İlişkin Bildirim Formu (Form Bs)" ile bildirmeleri yükümlülüğü getirilmişti. Bu kapsamda 25 Ocak 2021 tarihli ve 31375 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan 523 sıra No.lu VUK Genel Tebliği ile 396 sıra No.lu Tebliğde değişiklik yapılmış ve mal ve hizmet alımlarının Form Ba ve Form Bs ile bildirilmesine ilişkin esaslarda değişiklik yapılmıştır. Bu değişiklikler aşağıdaki gibidir.

1) Vergi Usul Kanunu kapsamında elektronik olarak düzenlenen belgeler, 2021 yılının temmuz ayına ilişkin dönemden itibaren Form Ba ve Form Bs bildirimlerine dâhil edilmeyecektir. Elektronik belge düzenlemesine ilişkin usul ve esaslar, temel olarak 509 sıra No.lu VUK Genel Tebliğinde yer almaktadır.

2) Bir kişi veya kurumdan yapılan mal ve/veya hizmet alış tutarları ile bir kişi veya kuruma yapılan mal ve/veya hizmet satış tutarlarına ilişkin 5.000 TL tutarındaki haddin belirlenmesinde, elektronik olarak ve kâğıt ortamında düzenlenen tüm belgelerin birlikte değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu haddin aşılması halinde sadece kâğıt ortamında düzenlenen belgeler bildirimlere dâhil edilecektir. 26.01.███████-3

3) Bildirim verme yükümlülüğü bulunan ancak, tüm alış ve satışları belirtilen haddin altında kalan veya elektronik belge olarak düzenlenen belgelerden oluşan mükelleflerin, Form Ba ve/veya Form Bs bildirimlerini “Ba/Bs bildiriminde beyan edilecek bilgim bulunmamaktadır.” kutucuğunu işaretlemek suretiyle vermeleri gerekmektedir.

Davacı Tarafın Dosya Muhteviyatına Sunduğu Cari Hesap Ekstresi; Davalı taraf ile cari hesap ilişkisinin 09.11.2022 tarihli 250.000,00 TL tutarlı kayıt işlemi ile başladığı, 31.08.2023-31.12.2023-01.01.2024-31.12.2024 tarihinde davacı tarafın davalı tarafa 267.800,00 TL borçlu olduğu,

Davalı Tarafın Dosya Muhteviyatına Sunduğu Cari Hesap Ekstresi; Davacı taraf ile cari hesap ilişkisinin 10.08.2023 tarihli 1.772.600,00 TL tutarlı kayıt işlemi ile başladığı, 10.08.2023-31.12.2023-01.01.2024-31.12.2024 tarihinde davalı tarafın davacı taraftan 1.772.600,00 TL alacaklı olduğu,

Tarafların Cari Hesap Ekstrelerinin Karşılaştırılması; Davacı tarafın cari hesap ekstresinde, dava tarihi itibariyle davalı tarafa 267.800,00 TL borçlu olduğu, davalı tarafın cari hesap ekstresinde, dava tarihi itibariyle davacı taraftan 1.772.600,00 TL alacaklı olduğu, taraflar arasında 1.504.800,00 TL cari hesap farkının olduğu, iş bu farkın davalı tarafın cari hesap ekstresine davacı tarafın 2022-2023 yılında yaptığı 6 adet ve toplam 1.504.800,00 TL tutarlı ödemenin kayıt edilmemesinden kaynaklandığı,

Davacı Tarafın Sistemin Yeniden Devreye Konulabilmesi İçin 3. Kişilere Yaptığı Ödeme ile Davalı Tarafın Ayıplı ve Eksik İfası Nedeniyle 3. Kişilerce İptal Edilen Siparişler İçin Talep Ettiği Zararların İrdelenmesi;

-Davacı taraf, davalı tarafça hukuka aykırı şekilde uyuşmazlığa konu esere konulan şifrenin iptal edilmesi ve sistemin yeniden devreye konulabilmesi için davacı tarafından 3. Kişilere yapılan ödeme dolayısıyla uğranılan zarara ilişkin olarak fazlaya dair talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ettiği, davacı tarafın talebi doğrultusunda dosya muhteviyatına 1 adet fatura sunduğu, iş bu faturanın dava dışı ..... Proje Danışmanlık Ltd. Şti. tarafından davacı tarafa düzenlendiği ve 22.01.2024 tarihli, ..... numaralı, KDV dahil 150.000,00 TL tutarlı olduğu, faturanın açıklama kısmına “Hematoloji Tanı Kitleri Üretim Sistemi Otomasyon Yazılımı” diye yazıldığı, iş bu faturanın davacı tarafın yasal defterlerine alacak olarak kayıt edildiği,

-Davacı taraf, davalının ayıplı ve eksik ifası nedeniyle, 3. Kişilerce iptal edilen siparişler dolayısıyla davacının uğramış olduğu zarara karşılık fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 USD'nin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ettiği, davacı tarafın talebi doğrultusunda dosya muhteviyatına 3 adet teklif formu sunduğu, iş bu teklif formlarının davacı tarafından dava dışı 3 adet şirkete düzenlendiği ve toplam tutarın KDV dahil 79.860,00 USD olduğu, teklif formlarının tamamının dava dışı taraflarca kaşe ile imzalandığı, Dava Dışı ..... Medikal şirketinin teklif formunun KDV dahil 21.560,00 USD, Dava Dışı ......” Şirketinin teklif formunun 44.000,00 USD, Dava Dışı ..... Tıbbı Ürünler Ve Teknolojik Sistemler şirketinin teklif formunun 14.300,00 USD olduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır.

TEKNİK (BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ ALANI YÖNÜNDEN) İNCELEME – DEĞERLENDİRME;

Fatura içerikleri, yerinde yapılan teknik incelemeler ve taraf beyanları birlikte değerlendirildiğinde; Yerinde yapılan teknik incelemelerde, üretim hattında kullanılan otomasyon kontrol sisteminin, şifreli bir yapı içermeyen ve kullanıcı müdahalesine açık şekilde çalışan bir yazılımla devrede olduğu gözlemlendiği, “.....” marka endüstriyel ..... panel üzerinde, proses tanklarına ait sıcaklık, ağırlık ve motor kontrol verilerinin doğrudan görülebildiği; mikser ve pompa gibi ekipmanların manuel olarak çalıştırılabildiği tespit edildiği, kontrol paneli üzerinde yer alan açılış ekranında “...... ” firmasına ait logolu özel bir kullanıcı arayüzü bulunduğu görülmüş olup, bu da sistemde hâlihazırda kullanılan yazılımın firma adına özelleştirilmiş ve muhtemelen sonradan entegre edilmiş olduğunu gösterdiği, faturalara ilişkin yapılan incelemede ise, şifreleme ile ilgili iddiaların 09.11.2022 tarihli otomasyon yazılımına ilişkin olduğu, bu yazılımın davalı tarafından kurulduğu ve taraflar arasında ihtilafa konu olan kontrol sistemi yazılımını kapsadığı anlaşıldığı, davacı şirketin beyanına göre, bu eski yazılım sisteminde yapılan şifreleme nedeniyle üretim yapılamadığı, tüm üretim durduğu, bu süreçte üretim hattını tekrar devreye almak amacıyla, dava dışı ..... DANIŞMANLIK LTD. ŞTİ. firmasından yeni bir yazılım hizmeti alındığı ve bu hizmet için 22.01.2024 tarihli fatura ile KDV dahil 150.000,00 TL tutarında bir bedel ödendiği, bu yeni yazılım ile birlikte eski, şifreli olduğu iddia edilen sistemin kaldırıldığı ve üretim hattı yeniden işler hale getirildiği, yerinde yapılan teknik incelemede hâlihazırda kullanılan kontrol sistemi üzerinde herhangi bir şifreleme veya erişim kısıtı bulunmadığı, sistemin manuel olarak kontrol edilebildiği tespit edildiği, ancak bu durum, önceki yazılımın —yani 09.11.2022 tarihli, şifreli olduğu iddia edilen yazılımın sistemden tamamen kaldırılmış olmasından kaynaklandığı, dolayısıyla, şifreleme nedeniyle üretimin yapılamadığı yönündeki iddiaların mevcut durumda teknik olarak yerinde gözlemlenmesi mümkün olmadığı, ancak sistemin yeniden işler hale getirilebilmesi için farklı bir firmadan yazılım hizmeti alınması ve bu hizmetin faturalanarak ödenmiş olması, önceki yazılımın erişimi kısıtlayan, işlevi engelleyen bir yapı içerdiği iddiasını dolaylı olarak desteklediği, Neticeten; yerinde yapılan incelemede, üretim hattında aktif olarak kullanılan yazılımın şifresiz ve manuel kontrol edilebilir durumda olduğu tespit edildiği, ancak bu yazılımın, 09.11.2022 tarihli ve şifreli olduğu iddia edilen önceki yazılımın yerine dava dışı ..... PROJE DANIŞMANLIK LTD.ŞTİ. tarafından kurulmuş yeni bir yazılım olduğu anlaşıldığı, sistemden eski yazılım tamamen kaldırıldığından, şifreleme iddiası teknik olarak yerinde doğrulanamadığı, ancak yeni yazılım için 150.000,00 TL bedel ödenmiş olması, önceki sistemin işlevsiz kaldığını ve yeniden devreye alma zorunluluğu doğduğunu göstermekte olup, şifreleme nedeniyle üretimin durduğu iddiasını dolaylı olarak desteklediği, tespit ve kanaatine varılmıştır.

TEKNİK (MAKİNE MÜHENDİSLİĞİ ALANI YÖNÜNDEN) İNCELEME DEĞERLENDİRME;

Keşif sırasında; █████/2022 tarihli ..... numaralı KDV dahil 82.010,00 USD tutarlı proforma faturada 3. sırada belirtilen 100 litre kapasiteli Cr-Ni 316 kalite iç dış polsajlı soğuk porosesinde kullanılanacak olan tankın sitemde bulunmadığı görülmüştür. Proforma faturada belirtilen 2 adet 3.000 litre kapasiteli ve 1 adet 500 litre kapasiteli tankların sistemde kurulu ve çalışır durumda olduğu görülmüştür. Kurulu bulunan tanklarıın ve sistemin fotoğrafları raporda gösterilmiştir.

SONUÇ VE KANAAT;

Takdir sayın mahkemenin olmak üzere yukarıda yapılan inceleme ve tespitler sonucunda ve rapor içinde açıklanan nedenlerle,

1.Davacı tarafın 2022-2023-2024 yılına ait yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,

2.Davalı tarafın 2022-2023-2024 yılına ait yasal defterlerini usulüne uygun tuttuğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,

3.Davacı Tarafın Talebi, Davacı tarafın, davalı tarafça hukuka aykırı şekilde uyuşmazlığa konu esere konulan şifrenin iptal edilmesi ve sistemin yeniden devreye konulabilmesi için davacı tarafından 3. Kişilere yapılan ödeme dolayısıyla uğranılan zarara ilişkin olarak fazlaya dair talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalının ayıplı ve eksik ifası nedeniyle 3. Kişilerce iptal edilen siparişler dolayısıyla davacının uğramış olduğu zarara karşılık fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 USD'nin avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, davalının ayıplı ve eksik ifası nedeniyle müvekkilin tam kapasite üretime geçememesi ve üretim kaybı nedeniyle uğradığı olduğu zararlara karşılık fazlaya dair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 USD'nin temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği,

Tarafların 2024 yılı BS-BA Formu Beyanları Karşılaştırılması;

Tarafların 2024 yılından BS-BA Formu ile birbirlerine karşı herhangi bir faturayı beyan etmediği,

Davacı Tarafın Dosya Muhteviyatına Sunduğu Cari Hesap Ekstresi;

Davalı taraf ile cari hesap ilişkisinin 09.11.2022 tarihli 250.000,00 TL tutarlı kayıt işlemi ile başladığı, 31.08.2023-31.12.2023-01.01.2024-31.12.2024 tarihinde davacı tarafın davalı tarafa 267.800,00 TL borçlu olduğu,

Davalı Tarafın Dosya Muhteviyatına Sunduğu Cari Hesap Ekstresi;

Davacı taraf ile cari hesap ilişkisinin 10.08.2023 tarihli 1.772.600,00 TL tutarlı kayıt işlemi ile başladığı, 10.08.2023-31.12.2023-01.01.2024-31.12.2024 tarihinde davalı tarafın davacı taraftan 1.772.600,00 TL alacaklı olduğu,

Tarafların Cari Hesap Ekstrelerinin Karşılaştırılması;

Davacı tarafın cari hesap ekstresinde, dava tarihi itibariyle davalı tarafa 267.800,00 TL borçlu olduğu, davalı tarafın cari hesap ekstresinde, dava tarihi itibariyle davacı taraftan 1.772.600,00 TL alacaklı olduğu, taraflar arasında 1.504.800,00 TL cari hesap farkının olduğu, iş bu farkın davalı tarafın cari hesap ekstresine davacı tarafın 2022-2023 yılında yaptığı 6 adet ve toplam 1.504.800,00 TL tutarlı ödemenin kayıt edilmemesinden kaynaklandığı,

-Davacı taraf, davalı tarafça hukuka aykırı şekilde uyuşmazlığa konu esere konulan şifrenin iptal edilmesi ve sistemin yeniden devreye konulabilmesi için davacı tarafından 3. Kişilere yapılan ödeme dolayısıyla uğranılan zarara ilişkin olarak fazlaya dair talep hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ettiği, davacı tarafın talebi doğrultusunda dosya muhteviyatına 1 adet fatura sunduğu, iş bu faturanın dava dışı ..... Proje Danışmanlık Ltd. Şti. tarafından davacı tarafa düzenlendiği ve 22.01.2024 tarihli, ..... numaralı, KDV dahil 150.000,00 TL tutarlı olduğu, faturanın açıklama kısmına “..... Tanı Kitleri Üretim Sistemi Otomasyon Yazılımı” diye yazıldığı, iş bu faturanın davacı tarafın yasal defterlerine alacak olarak kayıt edildiği,

Bilgisayar Mühendisliği alanı yönünden yapılan incelemeler ve değerlendirmeler neticesinde; yerinde yapılan incelemede, üretim hattında aktif olarak kullanılan yazılımın şifresiz ve manuel kontrol edilebilir durumda olduğu tespit edildiği, ancak bu yazılımın, 09.11.2022 tarihli ve şifreli olduğu iddia edilen önceki yazılımın yerine dava dışı ...... DANIŞMANLIK LTD.ŞTİ. tarafından kurulmuş yeni bir yazılım olduğu anlaşıldığı, sistemden eski yazılım tamamen kaldırıldığından, şifreleme iddiası teknik olarak yerinde doğrulanamadığı, ancak yeni yazılım için 150.000,00 TL bedel ödenmiş olması, önceki sistemin işlevsiz kaldığını ve yeniden devreye alma zorunluluğu doğduğunu göstermekte olup, şifreleme nedeniyle üretimin durduğu iddiasını dolaylı olarak desteklediği,

Makine Mühendiisliği yönünden incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda; █████/2022 tarihli ..... numaralı KDV dahil 82.010,00 USD tutarlı proforma faturada 3. sırada belirtilen 100 litre kapasiteli Cr-Ni 316 kalite iç dış polsajlı soğuk porosesinde kullanılanacak olan tankın sitemde bulunmadığı için sistemin çalışmadığı görülmüştür.

Elektrik Elektronik Mühendisliği Bakımından; Sistemin elektronik altyapısı incelendiğinde, ..... marka .... panelin endüstriyel otomasyon kapsamında kullanılan bir ara yüz olduğu ve bu panel üzerinden proses tanklarına ait sıcaklık, ağırlık gibi analog verilerin izlendiği, aynı zamanda motorların ve pompaların dijital kontrol sinyalleri ile manuel olarak yönetilebildiği anlaşılmaktadır. Bu durum, sistemin temelinde ........ (....) tabanlı bir kontrol mimarisi ile desteklendiğini göstermektedir. Elektronik ve Kontrol Sistemine İlişkin değerlendirme yapmak gerekirse, .... panelin, sahada kullanılan ........ ile haberleştiği ve bu haberleşmenin RS-485, Ethernet veya diğer endüstriyel protokoller (Modbus RTU/TCP gibi) üzerinden sağlandığı öngörülmektedir. Sistemdeki yazılım değişikliği, muhtemelen ........'ye yüklenen kontrol algoritmalarının ve .....'nın görsel arayüzünün değiştirilmesiyle gerçekleşmiştir. Elektronik açıdan kritik olan nokta, eski ve yeni yazılımların donanımla uyumluluğudur. Örneğin, ..... panelin donanım versiyonu veya ........ ile olan iletişim protokolü değişiklikleri, sistemin stabilitesini etkileyebilecektir. Şifre nedeniyle üretimin durduğu iddiası, ........'nin "stop" moduna geçmesi veya ..... üzerinden kontrol sinyallerinin iletilmemesi gibi teknik senaryolarla desteklenebilir. Özellikle, ........ programına erişilememesi durumunda, acil durum modları devreye girebilir veya operatör müdahalesi kısıtlanabilir. 150.000,00 TL'lik yeni yazılım bedeli, yalnızca yazılımsal değil, donanımsal entegrasyon (örneğin, yeni sensör kalibrasyonları, haberleşme modüllerinin güncellenmesi) maliyetlerini de kapsıyor olabileceğine kanaat getirilmiştir. Alanım ile ilgili olarak, gerek donanım eksikliği bulunmaması gerekse yeni yazılımın eski donanım ile uyumlu çalışması dikkate alındığında 150.000,00 TL tutara ilave bedel kanaatim bulunmamaktadır. Eski sistemin tamamen kaldırılması, geri dönüşümü imkânsız bir değişikliğe yol açmış olabilecektir. (örneğin, eski ........ programının yedeklenmemesi veya ..... proje dosyasının kaybı vb.) tarafların tazminat, muhakeme masrafları ve benzeri taleplerinin, Sayın Mahkemenizin takdirlerine ait olduğu, sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Mahkememizin █████/2026 tarihli Bilirkişi Ek Raporunda özetle;

1. Yazılım alanı yönünden itirazlar değerlendirildiğinde, dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, taraf beyanları, faturalar ve yerinde yapılan teknik inceleme birlikte değerlendirildiğinde; keşif tarihinde üretim hattında aktif olarak kullanılan otomasyon kontrol sisteminde herhangi bir şifreleme veya erişim kısıtı bulunmadığı, sistemin ...... panel üzerinden manuel olarak kontrol edilebilir durumda olduğu tespit edildiği, davacı tarafın şifreleme iddiasının ise mevcut sistemde çalışan yazılıma değil, 09.11.2022 tarihli önceki otomasyon yazılımına ilişkin olduğu, söz konusu yazılımın sistemden tamamen kaldırılmış olması nedeniyle bu iddianın yerinde teknik olarak doğrulanmasının mümkün olmadığı, bununla birlikte otomasyon sistemlerinde ........ programı veya ..... arayüzüne erişimin şifre ile kısıtlanması durumunda operatör müdahalesinin engellenmesi ve proses kontrolünün yapılamaması nedeniyle üretimin durmasının teknik olarak mümkün olduğu değerlendirilmekte olup, ancak somut olayda eski yazılım sistemden kaldırıldığından bu durumun fiilen gerçekleşip gerçekleşmediğinin teknik olarak tespit edilmesi mümkün olmadığı, bu bağlamda yazılım yönünden kök raporda belirtilen teknik tespit ve değerlendirmelerde değişiklik gerektirecek yeni bir teknik veri bulunmadığı tespit ve kanaatine varıldığı,

2. Kök raporumuzda belirtilen “Makine Mühendisliği yönünden incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda; █████/2022 tarihli ..... numaralı KDV dahil 82.010,00 USD tutarlı proforma faturada 3. sırada belirtilen 100 litre kapasiteli Cr-Ni 316 kalite iç dış polisajlı soğuk porosesinde kullanılacak olan tankın sitemde bulunmadığı için sistemin çalışmadığı görülmüştür.” Şeklindeki görüşümüzde dosyaya yeni bir belge sunulmadığından bir değişiklik olmamıştır.

3. Mali açıdan kök raporda tespit edilen hususlarla ilgili değişiklik yapılmasını gerektirecek herhangi bir durum bulunmadığı,

4. Elektrik Elektronik Mühendisliği bakımından Ek rapor değerlendirmesi olarak; Kök raporumuz sonrasında taraflarca sunulan beyan ve belgeler incelendiğinde, uzmanlık alanım dahilindeki değerlendirmelere yönelik yeni bir itiraz veya kök raporda belirtilen teknik tespitleri değiştirecek nitelikte yeni bir teknik veri sunulmadığı tespit edilmiştir. Kök raporumuzda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere, sistemin ..... marka ...... panel ve ........ tabanlı otomasyon mimarisi ile çalıştığı, yazılım değişikliğinin kontrol algoritmaları ile ..... arayüzüne ilişkin olabileceği, ........ programına erişimin engellenmesi veya ..... üzerinden kontrol sinyallerinin iletilmemesi gibi durumların teknik olarak üretimin durmasına yol açabileceği değerlendirilmiş ancak önceki otomasyon yazılımının sistemden tamamen kaldırılmış olması nedeniyle bu durumun geriye dönük olarak teknik şekilde doğrulanmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir. Ek rapor aşamasında dosyaya sunulan bilgi ve belgelerde elektronik donanım altyapısında eksiklik bulunduğuna veya yeni yazılımın mevcut donanım ile uyumsuz çalıştığına ilişkin herhangi bir teknik bulgu ortaya konulmadığı anlaşılmış olup, bu nedenle elektrik–elektronik mühendisliği bakımından kök raporumuzda belirtilen tespit ve kanaatlerimde değişiklik gerektiren yeni bir durum bulunmadığı kanaatine varılmıştır.

TÜM DOSYA KAPSAMI HEP BİRLİKTE DEĞERLENDİRİLMESİNDE ;

Dava onarım bedeli, kar kaybı ve üretim kaybı iddiasına dayalı maddi tazminat talepli dava olup taraflar arasındaki uyuşmazlığın; taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında davalının sözleşme ile yüklendiği edimini sözleşmeye uygun bir şekilde yerine getirip getirmediği, bu kapsamda davalı tarafından yapılan işlerin eksik ve ayıplı olup olmadığı, eksik ve ayıbın giderim bedelinin ne kadar olduğu hususların da olup Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.

Eser sözleşmesi, iş sahibinin ödemeyi taahhüt ettiği ücret karşılığında yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi ve teslim etmeyi üstlendiği iki taraf için hak doğuran ve borç yükleyen bir sözleşmedir. Eser sözleşmesinde iş sahibinin asli borcu TBK 470.maddesi çerçevesinde meydana getirilen eser karşılığında bir miktar paranın ödenmesi, yüklenicinin borcu ise eseri zamanında ve ayıpsız olarak imal ve teslim etmektir.

Eser sözleşmesinde yüklenicinin ayıptan sorumluluğu TBK'nın 474 ile 478. maddeleri arasında düzenlenmiştir. Yüklenicinin ayıptan sorumlu olabilmesi için eserin iş sahibine teslim edilmesi, eserin ayıplı olması, eserin iş sahibi tarafından kabul edilmemiş olması veya kabul edilmek zorunda olunmaması, eserin iş sahibi tarafından muayene ve ihbar külfetinin yerine getirilmiş olması, eserdeki ayıbın iş sahibinin tutumundan kaynaklanmamış olması ve son olarak ayıplı teslimden doğan hakların süresi içinde kullanılması gerekmektedir.

Davacı davaya konu ürünün ayıplı teslim edildiğini iddia etmiştir. Eser sözleşmesine dayalı ilişkilerde eserin teslim edildiğini ispatlama yükümlülüğü yüklenicide, eserin ayıplı olduğu iddiası ve bedelin ödendiğini ispatlama yükümlülüğü ise iş sahibindedir.” (Yargıtay 15.Hukuk Dairesi'nin 30.05.2013 tarih, █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı)

Davacı taraf her ne kadar █████/2022 tarihli ..... numaralı proforma faturada belirtilen işlerin yapımı için toplam 82.010,00 USD karşılığında anlaştıklarını, iş bu belirlenen bedelin %85'nin davacı tarafından ödendiğini, bakiye bedelin montaj ve devreye alma sonrası sistemin düzgün olarak çalışmaya başlamasından sonra 1 ay içinde ödeneceğinin belirlendiğini, bu hususun █████/2022 tarihli ..... numaralı proforma faturanın ödeme şekli kısmında ; "Toplam Tutarın 9040' 1 siparişte nakit, kalan 40 sevk öncesi nakit, kalan bakiye montaj ve devreye almaya takiben 1 ay sonra nakit talep edilecektir" şeklinde açıkça yer aldığını, davalı tarafın eksik ifası ve sisteme şifre koyarak üretimin durmasına neden olduğunu iddia etmişse de dosyada alınan bilirkişi raporunda , davaya konu sistemin ..... marka ..... panel ve ........ tabanlı otomasyon mimarisi ile çalıştığı, yazılım değişikliğinin kontrol algoritmaları ile ..... arayüzüne ilişkin olabileceği, ........ programına erişimin engellenmesi veya ..... üzerinden kontrol sinyallerinin iletilmemesi gibi durumların teknik olarak üretimin durmasına yol açabileceği değerlendirildiği ancak önceki otomasyon yazılımının sistemden tamamen kaldırılmış olması nedeniyle bu durumun geriye dönük olarak teknik şekilde doğrulanmasının mümkün olmadığı bilgi ve belgelerde elektronik donanım altyapısında eksiklik bulunduğuna veya yeni yazılımın mevcut donanım ile uyumsuz çalıştığına ilişkin herhangi bir teknik bulgu ortaya konulmadığı şeklinde rapor düzenlenmiş olup bu kapsamda ispat yükü davacı taraftadır. '' (HMK) 190.maddesine göre “ (1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. '' hükmü dikkate alındığında davacı tarafça iddiasının ispat edilemediği anlaşılmakla davanın sübut bulmadığından reddine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

AÇILAN DAVANIN REDDİNE,

1-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL karar harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

-Davacı tarafından fazla yatırılan 1.265,05 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

3-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

4-Davaya konu uyuşmazlık nedeni ile arabuluculuk faaliyetleri aşamasında suçüstünden karşılanan 3.600,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE gelir KAYDINA,

5-Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesaplanan 45.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,

6-Taraflarca yatırılıp kullanılmayan gider avansı var ise karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,

Dair, taraf vekillerinin e-duruşma ortamında yüzlerine karşı, yapılan yargılama neticesinde kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize müracaatla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026

Katip .....

¸e-imzalıdır

Hakim ......

¸e-imzalıdır