adana bam 9. hukuk dairesinin, yaşlı kayınbabanın damadı tarafından güveni kötüye kullanılarak muvazaalı şekilde devredilen şirket hisselerinin iptali ve tescili talepli istinaf kararı.

Adana BAM 9. Hukuk Dairesinin, yaşlı kayınbabanın damadı tarafından güveni kötüye kullanılarak muvazaalı şekilde devredilen şirket hisselerinin iptali ve tescili talepli istinaf kararı.

Özet: Yaşlı ve hasta davacının, damadı tarafından güveninin kötüye kullanılarak, kızıyla boşanma sürecine giren damadının, kendisine ait şirket hisselerini muvazaalı biçimde kız kardeşi olan davalıya devrettiğini iddia ederek, bu devrin iptali ve hisselerin kendi adına tescilini talep ettiği davada; davacı damadına duyduğu güvenle rutin işlem zannederek imza attığını, ancak kızının boşanma davası sürecinde rızası hilafına yapılan devri öğrendiğini belirtirken, davalı davacının hukuki menfaati olmadığını ve sorumluluğun işlemi gerçekleştiren noterde olduğunu savunmuştur.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ████████

KARAR NO

: █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN

: ... (...)

ÜYE

: ... (...)

ÜYE

: ... (...)

KATİP

: ... (...)

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2022

NUMARASI

: ████████ Esas ve █████████ Karar

DAVACI

: ... - ...

VEKİLİ

: Av. ...

DAVALI

: ...

VEKİLİ

: Av. ...

DAVANIN KONUSU

: Hisse Devrinin İptali ve Tescil

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ

: █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ

: █████/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin damadı olan ...'ın davalının öz kız kardeşi olduğunu, müvekkilin yaşı ve tek çocuğu olan kızının eşi olan damadı ...'ın müvekkile ait şirketin aktif ve pasifi ile uğraştığını, şirketin müvekkil yönünden işlemlerini ...'ın yürüttüğünü, müvekkil hem şirkette hem de resmi dairelerde damadı ...'ın beyanları doğrultusunda işlem yaptığını, yaşının ve hastalıklarının da etkisi ile damadına olan güveni ile ...'ı kendi öz oğlu gibi görüp tüm resmi ve gayri resmi bütün işlemlerini ona güvenerek vekalet vererek yetkilendirdiğini, ...'ın belirttiği işlemlere güvene dayalı imzalar atıldığını, ...'ın eşi olan müvekkilin tek çocuğu olan kızı ...'a hiçbir sebep yok iken 2022 yılının Mayıs ayında müvekkilin kızı ...'a "senden sıkıldım, artık birlikte yaşamak istemiyorum" diyerek ve evden eşyalarını almak suretiyle ortada hiçbir sebep yok iken müşterek konutu terk ettiğini, müvekkilin kızı eşine eve dönmesi için defalarca konuşmasına rağmen davalı eş ortak konuta dönmediği gibi maddi ve manevi olarak müvekkile o tarihten bu yana hiçbir katkı sağlamadığını, iki yabancı kişi gibi müvekkilin kızına davrandığını, davalının erkek kardeşi ... müvekkilin kendilerine olan güvenini ve iyi niyetini suistimal etmek suretiyle müvekkil ...'e ait olan davaya konu şirketteki hisselerini öz kız kardeşi olan davalı ... ...'a bilerek ve kasten birlikte hareket ederek devir işlemini ticaret sicil memurluğunda yapma konusunda müvekkile .... Noterliğinin 14 Haziran 2022 tarih 15226 yevmiye nolu işlemi ile ve █████/2022 tarih ve davaya konu şirket karar defterinin 15233 nolu işlemi ile ortaklığın devir işlemlerinin yapıldığı konusunda karar da alınarak hisse devir işlemi muvazalı şekilde yaptırıldığını, müvekkil ...'in kendi adına her zaman damadının yapmış olduğu rutin işlem gibi bu işlemi yaptığını ancak kızı ...'ın boşanma davası açtığı sırada yapmış olduğu araştırma sonucu kendisine ait şirketin devrinin de rızası hilafında yapıldığını ve kendisinin mağdur edildiğini anladığını, müvekkil damadı ... kendisi ve kardeşleriyle birlikte hem eşi hem de müvekkil kayınbabası olan ...'i hem kız kardeşi davalı ... ... ile █████/2022 tarihinde bu devir ve satış işlemlerini gerçekleştirdiğini, eşi ...'dan mal kaçırmak için de kendi adına kayıtlı şirket ve eklentilerini diğer kardeşi ...'a █████/2022 tarihinde devrettiğini, müvekkilinden davalının adına tescil edilen işlemlerin muvazaalı olduğu ve mal kaçırıldığını, davalı ... ... kardeşi ve müvekkilin damadı olan ... ile birlikte ... Ticaret Sicilinde müvekkilin babası ... adına kayıtlı ... Makina Kimya Ltd. Şirketini 78 yaşında hasta olan müvekkilin babası ...'in iyi niyetini, güvenini ve sağlık/tedavisiyle uğraşmasını müvekkilin vücudundaki kırıklar nedeniyle yoğun bir tedavi süreci söz konusu olduğunu, suistimal ederek davalı ... ...'a devir işleminin muvazaalı yapılması sebebiyle müvekkilin açıkça mağdur edildiğini, bu nedenlerle; davanın kabulüne karar verilmesini, muvazaa nedeniyle davalı ... ... adına ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... Sicil numarasında ve ... Vergi Dairesinin ... vergi sicil numarasına kayıtlı ... Makina Kimya Ltd. Şirketindeki kayıtlı 1000 paya karşılık gelen 250.000,00.TL'lik hissenin tamamının ihtiyati tedbir konulmasına, muvazaa nedeniyle davalı ... ... adına ... Ticaret Sicil Müdürlüğünün ... Sicil numarasında ve ... Vergi Dairesinin ... vergi sicil numarasına kayıtlı ... Makina Kimya Ltd. Şirketindeki 1000 paya karşılık gelen 250.000,00.TL'lik hissenin tamamının iptali ile müvekkil ... adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkil ... açısından davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığını, burada birinci sorumlu olan noterliğin sorumluluğu söz konusu olduğunu, dolayısıyla işleme yapan notere karşı dava açılması gerektiğini, davacının belirtmiş olduğu gibi her rutin işlemde sağlık raporu istenmemekte olduğunu ve noter tarafından davacı ile kızı ...'ın hazır bulunduğu sırada sağlık raporunun alınması gerektiği belirtildiğini ve davalı sağlık raporu aldıktan sonra şirket devir işlemini gerçekleştirdiğini, davacının damadı olan davalının abisi ... eğer kötü niyetli biri olsaydı ve davacının dava dilekçesinde belirttiği gibi kayınbabası olan davacıyı kandırmak isteseydi şirket devri dahil tüm yetkileri kapsayan vekaletname şirketi çoktan başkasına devredeceğini, söz konusu vekaletname kendisinde olmasına rağmen kayınbabasının izni ve bilgisi dışında hiçbir işlem yapmadığını ve şirketi başkasına devretmeyi aklından bile geçirmediğini, zira muvazaalı olarak devredildiği iddia edilen ... Makina Kimya Ltd. Şirketi davacı tarafından kendi rızası ile müvekkiline devredildiğini, şirketi müvekkilini devrederken yaklaşık 450.000,00.TL'ye alınan ... plakalı ... aracın ödemelerinin şirket tarafından yapılmaya devam edileceği taraflar arasında kararlaştırıldığını ve müvekkil şirketi devraldıktan sonra da ... adına kayıtlı olan ... Plakalı 2021 model ... aracın ödemelerini yapmaya devam ettiğini, bu nedenlerle; açılan davanın davacının güncel korunmaya değer bir hukuki yararı bulunmaması sebebi ile davasının usulden reddini, mahkeme aksi kanaate ise .... Noterliğinin davaya dahil edilmesini, davaya konu ... Makina Kimya Ltd. şirketi ile ilgili ihtiyati tedbir taleplerinin reddedilmesine veya kaldırılmasına, müvekkili ile davacı şirket devrini ivazlı olarak yaptığından dolayı ve ... plakalı 2021 Model ... aracın taksit ödemeleri şirket tarafından devam ettiğinden bahisle davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı kararında, borçlunun yazılı bir borç tanımasına güvenerek alacağı kazanmış olan üçüncü kişiye karşı, bu işlemin muvazaalı olduğu savunmasında bulunamaz" hükmü gereğince hiç kimse kendi muvazaasından faydalanamayacağından, hisse devrinin iptalini davacı ...'in talep edemeyeceğini, bu nedenlerle; davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilin damadı olan ...'ın davalının öz kız kardeşi olduğunu, müvekkilin yaşı ve tek çocuğu olan kızının eşi olan damadı ... bugüne değin müvekkile ait şirketin aktif ve pasifi ile uğraşmış olup şirketin müvekkil yönünden işlemlerini damadı ...'ın yürüttüğünü, müvekkil hem şirkette hem de resmi dairelerde damadı ...'ın beyanları doğrultusunda işlem yaptığını, yaşının ve hastalıklarının da etkisi ile damadına olan güveni ile ...'ı kendi öz oğlu gibi görüp tüm resmi ve gayri resmi bütün işlemlerini ona güvenerek vekalet vererek yetkilendirdiğini, ...'ın belirttiği işlemlere güvene dayalı imzalar attığını, ...'ın eşi olan müvekkilin tek çocuğu olan kızı ...'a hiçbir sebep yok iken 2022 yılının Mayıs ayında müvekkilin kızı ...'a "senden sıkıldım, artık birlikte yaşamak istemiyorum" diyerek ve evden eşyalarını almak suretiyle ortada hiçbir sebep yok iken müşterek konutu terk ettiğini, müvekkilin kızı eşine niçin evi terk etmek istediğini sorduğunda cevap vermediği gibi bir daha da ortak konuta hiç gelmediğini, müvekkilin kızı eşine eve dönmesi için defalarca konuşmasına rağmen davalı eş ortak konuta dönmediği gibi maddi ve manevi olarak müvekkile o tarihten bu yana hiçbir katkı sağlamadığını, bir eşten beklenen maddi ve manevi hiçbir fiilde bulunmadığını, davalının erkek kardeşi ... müvekkilin kendilerine olan güvenini ve iyi niyetini suistimal etmek suretiyle müvekkil ...'e ait olan davaya konu şirketteki hisselerini öz kız kardeşi olan davalı ... ...'a bilerek ve kasten birlikte hareket ederek devir işlemini ticaret sicil memurluğunda yapma konusunda müvekkile .... Noterliğinin 14 Haziran 2022 tarih 15226 yevmiye nolu işlemi ile ve █████/2022 tarih ve davaya konu şirket karar defterinin 15233 nolu işlemi ile ortaklığın devir işlemlerinin yapıldığı konusunda karar da alınarak hisse devir işlemi muvazalı şekilde yaptırıldığını, müvekkil ... kendi adına her zaman damadının yapmış olduğu rutin işlem gibi bu işlemi yapmış ancak kızı ...'ın boşanma davası açtığı sırada yapmış olduğu araştırma sonucu kendisine ait şirketin devrinin de rızası hilafında yapıldığını ve kendisinin mağdur edildiğini anladığını, müvekkil damadı ... kendisi ve kardeşleriyle birlikte hem eşi hem de müvekkil kayınbabası olan ...'i hem kız kardeşi davalı ... ... ile █████/2022 tarihinde bu devir ve satış işlemlerini gerçekleştirdiği gibi eşi ...'dan mal kaçırmak için de kendi adına kayıtlı şirket ve eklentilerini diğer kardeşi ...'a █████/2022 tarihinde devrettiğini, bu nedenlerle; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ E. █████████ K. sayılı red kararının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğundan yerel mahkeme kararının kaldırılarak bozulmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, limited şirket hisse devrinin iptali ve tescili istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvuruda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Uyaptan temin edilen nüfus kayıt örneğine göre İlk Derece Mahkemesince verilen karar tarihinden sonra davacı ...'in █████/2025 tarihinde vefat ettiği anlaşılmıştır.

Yargılama süresince tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip bulunmaları usul hukukunun temel ilkelerindendir ve dava şartıdır. (6100 sayılı HMK m.114,1/d )

Dava devam ederken taraflardan birinin ölmesi halinde, ölen kişinin taraf ehliyeti son bulur. (4721 sayılı TMK m.28/1) Bu nedenle, davaya ölen tarafa karşı veya onun tarafından devam edilmesine imkan yoktur. Ölen tarafın mirasçılarına karşı veya onun mirasçıları tarafından davaya devam edilip edilmeyeceğinin tespiti için, bir ayrım yapmak gerekir. (KURU, Baki, Prof. Dr. ; ARSLAN, Ramazan, Prof., Dr.; YILMAZ, Ejder, Prof., Dr.; Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı, 6100 sayılı HMK'ya Göre Yeniden Yazılmış, 22. Baskı, Ankara 2011, s. 221)

Yalnız öleni ilgilendiren, yani mirasçılarına geçmeyen haklara ilişkin davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalır; bu davalara ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilmesine imkan yoktur.

Yalnız ölen tarafı ilgilendirmeyen, yani mirasçıları da ilgilendiren, mirasçıların mal varlığı haklarını etkileyen davalar, tarafın ölümü ile konusuz kalmaz. Bu davalara, ölen tarafın mirasçılarına karşı (veya mirasçıları tarafından) devam edilir. Bunlar malvarlığı haklarına ilişkin davalardır. Bu halde, ölen tarafın mirasçıları, davayı mecburi dava arkadaşı olarak hep birlikte takip ederler.

Taraflardan birinin ölümü halinde, mirasçılar mirası kabul veya reddetmemişse, bu hususta kanunla belirlenen süreler geçinceye kadar dava ertelenir. Bununla beraber hakim, gecikmesinde sakınca bulunan hallerde, talep üzerine davayı takip için kayyım atanmasına karar verebilir. (6100 sayılı HMK m. 55)

Somut olayda; davacı ...'in █████/2025 tarihinde vefat ettiği anlaşılmakla mahkemece; yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular çerçevesinde taraf teşkili sağlandıktan sonra, hasıl olacak sonuca göre esas hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacının sair istinaf sebepleri incelenmeksizin, İlk Derece Mahkemesi kararının resen kaldırılarak, yukarıda belirtilen eksiklerin giderilerek, yeniden karar verilmek üzere dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı kararına karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih, ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı kararının HMK.'nun 353/1-a-4 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,

4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin alınan 80,70.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ve talep halinde istinaf eden davacıya İADESİNE,

5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,

6)-6100 Sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,

7)-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

8)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle ilk derece mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-4 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır