kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili davasında, kapitalizasyon faizi, objektif değer artışı ve anayasa mahkemesi kararı doğrultusunda faiz uygulaması hususları temyiz incelemesine konu edilmiştir.

Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili davasında, kapitalizasyon faizi, objektif değer artışı ve Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda faiz uygulaması hususları temyiz incelemesine konu edilmiştir.

Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili talepli davada, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararının, davacı idarenin kapitalizasyon faizi, objektif değer artışı, taşınmazın niteliği, ürün verimleri ve arta kalan alandaki değer azalışı gibi hususlara yönelik itirazları ile istinaf ve temyiz yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesi istinafı esastan reddetmiş; Yüksek Mahkeme ise, tarım arazisi değerlemesinin bilimsel yöntemlerle yapılmasını ve Anayasa Mahkemesinin ilgili iptal kararı sonrası açılan davalarda kamulaştırma bedeline Anayasanın 46/son maddesi uyarınca en yüksek faiz uygulanmasını yerinde bularak alt mahkemelerin kararlarını destekleyici gerekçeler sunmuştur.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ Esas, █████████ Karar

KARAR

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Lüleburgaz 3. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kırklareli ili, ..., ... Mahallesi 3 95... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faizinin en az %5 olarak tespit edilmesi gerekirken %4 olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu, %300 oranında objektif değer artışının fahiş olduğunu, taşınmazın kuru tarım arazisi olarak değerlendirilmesi gerektiğini, münavebe ürünlerinin dekara verim değerlerinin resmi verilerle uyuşmadığını, arta kalan alan için hesaplanan değer azalışının kıymet takdiri esaslarına uygun olmayıp taşınmazın değerini artırmaya yönelik olduğunu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararına rağmen kamulaştırma bedeline faiz hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre belirlenen objektif değer artırıcı unsur oranlarının ve kapitalizasyon faizinin yerinde olduğu, münavebeye esas alınan ürünlerin bölgede yetiştirilmesi mutad münavebe ürünlerinden olduğu, verim miktarlarında ortalamadan uzaklaşma gerekçeleri belirtilerek ve İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünün dava yılına ait olan resmi verileri kullanılarak yapılan hesaplamalarda bir isabetsizlik bulunmadığı, tespit edilen değer düşüklüğü oranının kamulaştırmadan arta kalan kısmın kullanım amacı, taşınmazın konumu, geometrik durumu, yüzölçümü gözetildiğinde uygun olduğundan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden bilimsel yolla değer biçilmesi yerindedir.

3. 01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve ███████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kanun’un 24.04.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun’un 5 inci maddesiyle değiştirilen 10 uncu maddesine 11.04.2013 tarihli 6459 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesiyle eklenen dokuzuncu fıkrası iptal edilmiştir. Dava 01.08.2023 tarihinden sonra açılmıştır. Bu sebeple davanın açıldığı tarih nazara alınarak kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren mahkeme karar tarihine kadar Anayasa’nın 46/son maddesinde yer alan; “…herhangi bir sebeple ödenmemiş kamulaştırma bedellerinde kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz uygulanır.” hükmü nazara uyarınca faize hükmedilmesi yerindedir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,09.03.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.