istanbul 5. asliye ticaret mahkemesinde görülen, trafik kazası sonucu vefat eden desteğin güvence hesabından destekten yoksun kalma tazminatı ve müterafik kusur iddiaları davası.

İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası sonucu vefat eden desteğin Güvence Hesabından destekten yoksun kalma tazminatı ve müterafik kusur iddiaları davası.

Özet: 26/06/2024 tarihli trafik kazasında zorunlu trafik sigortası bulunmayan bir aracın çarpması sonucu kızlarını kaybeden davacı anne ve baba tarafından, destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle ilgili sorumlu kuruma karşı açılan davada, davacılar 60.000 TL belirsiz alacak davası açarken, davalı kurum başvuru eksiklikleri, arabuluculuk usulsüzlüğü ve müteveffanın yüzde 20 oranında müterafik kusuru olduğunu ileri sürerek tazminatın reddini veya indirilmesini talep etmiş, bilirkişi raporunda ise kazanın oluşumunda karşı araç sürücüsünün yüzde yüz asli kusurlu olduğu, müteveffanın ise olayın ölümle sonuçlanmasında ve zararın artmasında yüzde yirmi oranında müterafik kusurlu olduğu belirlenmiştir.

T.C.

İSTANBUL

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dilekçesinde özetle; █████/2024 tarihinde ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ...'ın sevk ve idaresinde ... plakalı motosiklete çarpması sonucunda motosiklette bulunan müvekkillerinin kızı ...'ın vefat ettiğini, ...'in kusuru neticesinde kazanın meydana geldiğini, kazaya ilişkin ... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası ile yargılamanın yürütüldüğünü, kazaya neden olan ... plakalı aracın kaza tarihinde Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesinin bulunmadığını, bu nedenle oluşacak zarardan mevzuat gereği ... Hesabının sorumlu olduğunu, müteveffanın vefatı ile müvekkillerinin bakiye ömürleri boyunca destekten yoksun kaldıklarını, davalı kuruma yapılan başvurunun sonuçsuz bırakıldığını, zorunlu arabuluculuk sürecinde tarafların uzlaşamadığını beyan ederek izah edilen nedenlerle davanın kabulü ile HMK 107/1 uyarınca belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri davada fazlaya ilişkin talep haklarının saklı kalması kaydı ile şimdilik 26.06.2024 tarihli kazada vefat eden davacıların desteği ...'ın; Davacı annesi ... için 30.000,00-TL Davacı babası Küçük ... için 30.000,00-TL, olmak üzere toplam 60.000,00-TL destekten yoksun kalma tazminatının(maddi tazminatın) davalıdan tahsili ile davacı müvekkillerine ödenmesine, davalıya başvuru tarihini takip eden 8 iş günü sonrası temerrüt tarihi olması nedeniyle bu tarihten itibaren ticari temerrüt faizine-avans faizine hükmedilmesine, (harcın arttırılması halinde arttırılmış tüm değerler üzerinden ticari temerrüt faizi-avans faizi yürütülmesine), yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ile talep etmiştir.

Davalıya usulüne uygun dava dilekçesi ve tensip tutanağı tebliğ edilmiş olup, davalı tarafça ibraz edilen cevap dilekçesinde özetle; ... Genel Şartları uyarınca sigorta kuruluşuna yapılması gereken zorunlu başvuru sürecinin usulüne uygun tamamlanmadığını, gerekli belgelerin eksik olması nedeniyle davanın esastan reddi gerektiğini, arabuluculuk dava şartının tamamlanmadığını, müvekkil kuruma usulüne uygun davetin tebliğ edilmediğini, kazanın meydana gelmesinde müteveffanın yayaların uyması gereken kuralları ihlal ettiğini, müteveffanın kendi kusuruyla zarara sebebiyet verdiğini, sürücünün ehliyetsiz olması ve müteveffanın koruyucu ekipman kullanmaması nedeniyle en az %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması ve %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, davacıların müteveffanın desteğine fiilen ve düzenli olarak muhtaç olduklarını ispatlamaları gerektiğini, , müvekkilin sorumluluğunun kaza tarihindeki trafik sigortası teminat limitleri ve kusur oranlarıyla sınırlı olduğunu, SGK kurumu tarfından davacılara yapılan her türlü ödemenin mükererrer ödemeyi ve haksız kazancı önlemek adına tazminattan mahsup edilmesini talep ettiklerini, usulüne uygun bir başvuru yapılması için müvekkil kurumun temerrüde düşmediğini, dolayısıyla dava tarihinden önce faizin işletilemeyeceğini beyan ederek açıklanan nedenlerle davanın ... isimli sürücü ve araç işletenine ihbarına, haksız davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına dair karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava ; █████/2024 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde desteklerinin vefat ettiğinden bahisle destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizce █████/2025 tarihli duruşma ara kararı ile davacıların talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatı olup olmadığı var ise miktarının tespit edilerek rapor tanzim edilmesi için dosyanın günsüz olarak kusur bilirkişisi ...ve aktüerya bilirkişi ...'a tevdine karar verilmiş olup, bilirkişiler tarafından sunulan █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; kusur yönünden yapılan inceleme sonucunda; ... plaka numaralı hususi otomobilin sürücüsü ...'in kazanın meydana gelmesinde dava konusu zararın doğmasında %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, ... plaka numaralı motosikletin sürücüsü müteveffa ...'a atfı kabil kusur bulunmadığı, ... plaka numaralı ticari otomobilin sürücüsü...'ye atfı kabil kusur bulunmadığı, ... plaka numaralı motosiklette yolcu olarak bulunan müteveffa ...'ın kazanın oluşumunda kusursuz ancak olayın ölümü ile sonuçlanmasında ve dava konusu zararın artmasında %20 (yüzde yirmi) oranında müterafik-birlikte-ortak kusurlu olduğu, hatır taşımacılığı unsurlarının oluşup oluşmadığı hususunun Muhterem Mahkeme'nin takdirleri olduğu, hadisenin meydana gelmesinde ölüm ile sonuçlanmasına dava konusu zararın doğmasında veya artmasında başkaca etkili faktör kusurlu kişi kurum kuruluş bulunmadığı, aktüerya yönünden yapılan inceleme sonucunda; Karayolları Trafik Kanunu “nun bazı maddelerinde değişiklik yapan, 09.06.2021 Tarihinde TBMM 'de Kabul edilerek 19.06.2021 tarihinde Resmi Gazete 'de yayınlanan kanunun yürütmesi ile ilgili “Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu” tarafından 04.12.2021 tarihinde Resmi Gazete “de yayınlanarak yürürlüğe giren “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar” yürürlüğe girdiği 04.12.2021 tarihinden sonra düzenlenen Poliçeleri kapsayacağından Rapor/Hesap tarihi esas alınarak yapılan hesaplamada en güncel yüksek yargı kararlarından olan T.C. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi “nin 27.09.2021 Tarihli ... E. ,...K. Sayılı ve benzer kararları da dikkate alınarak; ilgili kurumlarca görüş değişikliği yapılıncaya kadar yaşam tablosu olarak TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre hesaplama yapıldığı, ... 'ın vefatı nedeniyle Destekten Yoksun Kalma Tazminatı yönünden: dava dışı SGK tarafından davacılara rücuya tabi herhangi bir ödeme yapılmadığı, ... plaka numaralı motosiklette yolcu olarak bulunan müteveffa ...'ın kazanın oluşumunda kusursuz ancak olayın ölümü ile sonuçlanmasında ve dava konusu zararın artmasında %20 (yüzde yirmi) oranında müterafik-birlikte-ortak kusurlu olduğu tespit edildiğinden hesaplanan tazminata müteafik kusur indirimi uygulandığı; Destekten Yoksun Kalmaz Tazminatı hesabında müteveffa ...'ın muhtemel eş ve çocukların payının hesaplanarak devre dışı bırakıldığı, davacı paydaş anne ... 'ın hesaplanan zararının 987.495,16 TL olduğu, davacı paydaş baba ... “ın yetiştirme gideri tenzili sonrası hesaplanan zararının 648.603,12 TL olduğu, Toplam tazminatın 1.636.098,27 TL olduğu ve kaza tarihinde ... ( trafik) poliçe teminat limiti olan 1.800.000 TL'yi aşan zararının olmadığı; Faiz türü bakımından dosya kapsamında davacı tarafın avans faiz talebi bulunduğu tespit edilmiş olup; hesaplanan tazminata dava tarihinden itibaren yasal faiz uygulanması gerektiği; faiz başlangıç tarihi bakımından ise davacı taraf her ne kadar temerrüt tarihinden itibaren talepte bulunmuş ise de; faiz başlangıcının temerrüt tarihi olan █████/2024 tarihinden işletilmesi gerektiği hususunda mütalaaya varılmıştır.

Mahkememizce █████/2026 tarihli duruşma ara kararı ile, dosyanın daha önceden rapor alınan bilirkişilerden aktüerya bilirkişisine yeniden tevdii ile 2026 yılı asgari ücret üzerinden yeniden hesaplama yapılması konusunda ek rapor tanzim edilmesinin istenilmesine karar verilerek dosya bilirkişilere tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından █████/2026 tarihinde sunulan ek raporda özetle; ... plaka numaralı hususi otomobilin sürücüsü ...’in kazanın meydana gelmesinde, dava konusu zararın doğmasında %100 (yüzde yüz) oranında tamamen asli kusurlu olduğu, ... plaka numaralı motosikletin sürücüsü müteveffa ...’a atfı kabil kusur bulunmadığı, ... plaka numaralı ticari otomobilin sürücüsü ...’ye atfı kabil kusur bulunmadığı, ... plaka numaralı motosiklette yolcu olarak bulunan müteveffa ...’ın kazanın oluşumunda kusursuz, ancak olayın ölümü ile sonuçlanmasında ve dava konusu zararın artmasında %20 (yüzde yirmi) oranında müterafik-birlikte-ortak kusurlu olduğu, hatır taşımacılığı unsurlarının oluşupoluşmadığı hususunun Muhterem Mahkeme’nin takdirleri olduğu, Hadisenin meydana gelmesinde, ölüm ile sonuçlanmasına, dava konusu zararın doğmasında veya artmasında başkaca etkili faktör, kusurlu kişi, kurum, kuruluş bulunmadığı, ... ‘ın vefatı nedeniyle Destekten Yoksun Kalma Tazminatı yönünden: Dava dışı SGK tarafından davacılara rücuya tabi herhangi bir ödeme yapılmadığı, Destekten Yoksun Kalmaz Tazminatı hesabında müteveffa ... ‘ın, muhtemel eş ve çocukların payının hesaplanarak devre dışı bırakıldığı, Davacı paydaş anne ...'ın hesaplanan zararının 1.244.928,31 TL olduğu, Davacı paydaş baba...'ın yetiştirme gideri tenzili sonrası hesaplanan zararının 827.426,52 TL olduğu, Toplam tazminatın 2.072.354,83 TL olduğu ve dosyada mübrez ... poliçe teminat limiti olan 1.800.000 TL’yi aşan zararının OLDUĞU, bakiye tutar olan 272.354,83 TL olduğu ve bakiye tutardan dava dışı Kazaya kusuruyla sebebiyet veren ... plakalı aracın sürücüsü olan ...’in sorumlu olduğu tespitlerine yer verildiği görülmüştür.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin ...Esas ve ...Karar sayılı ilamında, hatır taşıması durumunda daire uygulamalarına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapması gerektiği, hatır taşımasının olduğu durumlarda, bu sebeple tazminattan yapılacak indirimden, sadece hatır taşımasını yapan araç ilgililerinin ve sigortacısının yararlanacağı; hatır taşıması nedeniyle tazminattan indirim yapılabilmesi için, davalı tarafın bu yönde savunma getirmesi gerektiği ve kazaya karışan diğer araç ilgilileri yönünden bu indirimin uygulanmasının mümkün olmadığı belirtilmiştir.

Somut olayda, davalı vekili tarafından cevap dilekçesinde hatır taşıması savunmasında bulunulmuştur. Dosya incelendiğinde müteveffa yolcu ...’ın sürücü ...’ın arkadaşı olduğu, yakın derece akraba olmadığı, birlikte seyahat ederlerken kazanın meydana geldiği, müteveffanın anılan araçta karşılıksız olarak taşındığının anlaşıldığı, nitekim bunun aksinin de davacı tarafça iddia ve ispat edilmediği anlaşılmakla somut olayda hatır taşıması indiriminin yapılması gerektiği kanaatine varılmıştır.

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; █████/2024 tarihinde ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ...'ın sevk ve idaresinde ... plakalı motosiklete çarpması sonucunda motosiklette bulunan davacıların kızı ...'ın vefat ettiği, aldırılan bilirkişi raporunda meydana gelen kazaya ...'in %100 kusuru ile sebebiyet verdiğinin anlaşıldığı, kazaya neden olan ... plakalı aracın kaza tarihinde Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesinin bulunmadığı bu nedenle davalının sorumluluğunun bulunduğu, ancak davalının sorumluluğunun kaza tarihinde geçerli verilere göre 1.800.000 TL ile sınırlı olduğu, müteveffa yolcu ...'ın ...'ın sevk ve idaresinde ... plakalı motosiklette yolcu olarak bulunduğu, bu araç sürücüsünün kusuru bulunmadığı, ancak müteveffanın müterafik kusuru bakımından bilirkişi tarafından yapılan tespitlerde yolcunun, aracı kullanan sürücü ile hizmetliler dışında araçta bulunan kişiler olarak tanımlandığı (K.T.K. Mad. 3), karayollarından faydalananların trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorunda (K.T.K. Mad. 47/d) olduğu, belirli sürücülerin ve yolcuların, araçların sürülmesi sırasında koruyucu tertibat kullanmalarının (K.T.K. Mad. 78), üç tekerlekli yük motosikletleri hariç, motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı bulundurulması ve kullanılmasının zorunlu olduğu (K.T.Y. Mad. 150), bisiklet, motorlu bisiklet ve sepetsiz motosiklet sürücülerinin, sürücü arkasında yeterli bir oturma yeri olmadıkça başka kişileri bindirmeleri ve yönetmelikte belirtilen sınırdan fazla yük taşımalarının yasak olduğu, sürücü arkasında ayrı oturma yeri olan bisiklet, motorlu bisiklet ve sepetsiz motosikletlerle bir kişiden fazlasının taşınamayacağı (K.T.K. Mad. 66/c), olay anında koltuk yapısı bakımından yolcu taşımaya müsait-sürücü dahil iki kişi kapasiteli ... plakalı motosiklette yolcu konumunda bulunduğu esnada ölümüne neden olan baş bölgesinden kırık şeklinde yaralanması dikkate alındığında kendi can güvenliği ve sağlığına göstermesi gereken azami dikkat ve özen gereği koruyucu başlık kullanması durumunda benzer şekilde yaralanıp etkilenmemesinin veya yaralanma etkisinin azaltılabilmesinin mümkün olabileceği, bu hususunun zararın artmasında etkili bir faktör olduğu, arkalarından gelen alkollü sürücünün kontrolsüz davranış sergilemesi sonucunda meydana gelen çarpışmada etkili olan hatalı bir davranışı, sürücüye-direksiyona fiziki müdahalesi vb. etkili rolü, kazaya engel olabilmek adına alabileceği herhangi bir tedbir bulunmamasına rağmen, zararın husulünde iştiraki, kusurlu veya özensiz davranışıyla zarara katılımı bulunduğu mütalaa edilen müteveffa yolcu ...’a kazanın meydana gelmesinde atfı kabil kusur bulunmadığı, ancak hadisenin ölümü ile sonuçlanmasında, zararın artmasında %20 (yüzde yirmi) oranında müterafik kusurunun belirlendiği, anılan tespitlerin KTK hükümleri ile uyumlu olduğu bu nedenle hükme esas alınabileceği kanaatine varılmış, müterafik kusur durumuna göre aktüerya bilirkişisi tarafından yapılan hesaplamada davacı paydaş anne ...'ın hesaplanan zararının 1.244.928,31 TL olduğu, davacı paydaş baba ...'ın yetiştirme gideri tenzili sonrası hesaplanan zararının 827.426,52 TL olduğu, ancak yukarıda belirtildiği üzere hesaplanan bu bedelden hatır taşıması indirimi de yapılması gerektiğinden %20 hatır taşıması indirimi uygulanması ile davacı ...yönünden 995.942,64 TL destekten yoksun kalma tazminatının, Davacı ...yönünden 661.941,21 TL destekten yoksun kalma tazminatının 20.08.2024 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, fazla istemin reddine, yargılama giderleri yönünden ise hatır taşıması indirimi tenzilinin dikkate alınmamasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın kısmen kabulüne, Davacı ... yönünden 995.942,64 TL destekten yoksun kalma tazminatının 20.08.2024 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte, Davacı ... yönünden 661.941,21 TL destekten yoksun kalma tazminatının 20.08.2024 tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 113.250,04 -TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harçtan ve 5.943,00

TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 106.879,44-TL harcın davalıdan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 6.370,6 -TL (peşin harç + tamamlama harcı ) harç bedelinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,

4-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 14.218,5-TL yargılama giderinin ret ve kabul oranına göre hesaplanan 13.547,48-TL sinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine, kalan miktarın davacı üzerine bırakılmasına,

5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına,

6-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 250.103,74-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,

7-Davalı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden red edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 45.000-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsil edilerek davalı tarafa verilmesine,

8-Arabaluculuk ücreti olan 3800-TL bedelin kabul ve ret oranında hesaplanan 3.620,66 TL sinin davalıdan, kalan 179,33-TL sinin davacılardan tahsil edilerek Hazineye irat kaydına,

9-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,

Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2026

Katip

e-imzalıdır

Hakim

e-imzalıdır