Danıştay 5. Dairenin, 677 sayılı KHK ile kamu görevinden ihraç edilen davacının OHAL Komisyonu ret kararının iptali talebiyle yargılamanın yenilenmesi isteminin temyizen incelenmesine dair kararı.
Özet: 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarılan davacı, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun göreve iade başvurusunu reddeden kararı ile idare ve bölge idare mahkemelerinin bu ret kararını onaylayan hükümlerini temyizen bozdurmak isterken, hakkında ceza verilmesine yer olmadığına karar verildiğini ve masumiyet karinesinin ihlal edildiğini savunmasına karşın, Tetkik Hakiminin görüşünde davacının 15 Temmuz darbe girişimi sırasında anayasal düzeni ortadan kaldırmaya teşebbüs suçundan ağır ceza mahkemesinde mahkumiyet aldığı ve askeri birliğin olay gecesi Bilkent Kavşağını ele geçirme eylemlerine fiilen katıldığı belirtilmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YBEŞİNCİ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████Temyiz İsteminde Bulunan (Davacı)
: ...Karşı Taraf (Davalı)
: ... Bakanlığı / ANKARAVekili
: Av. ...İstemin Özeti
: 677 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin eki listede ismine yer verilmek suretiyle kamu görevinden çıkarılan davacı tarafından, kamu görevine iade edilmesi talebiyle Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yapılan başvurunun reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararın iptali istemiyle açılan davanın reddi yönündeki ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53. maddesinin birinci fıkrası uyarınca kaldırılması suretiyle yargılamanın yenilenmesine ve yeniden yapılacak yargılama neticesinde bahsi geçen Komisyon kararının iptaline karar verilmesi istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesince verilen ... tarihli ve E:..., K:... sayılı ret kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun açıklamalı olarak reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.Temyiz İsteminde Bulunan Davacının İddialarının Özeti: Hakkında yürütülen ceza yargılaması sonucunda ceza verilmesine yer olmadığına karar verilerek, FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibat noktasında dikkate alınan kriterlerin kendisinde bulunmadığının ortaya konulduğu, yargılamanın yenilenmesine ilişkin talebinin 2577 sayılı Kanun'un 53. maddesi uyarınca değerlendirilmesi gerektiği, lehinde emsal yargı kararlarının bulunduğu, savunma hakkı tanınmadan tesis edilen kamu görevinden çıkarılmasına ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu, masumiyet karinesinin ve suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin ihlal edildiği iddia edilmektedir.Davalı İdarenin Savunmasının Özeti
: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.Danıştay Tetkik Hakimi
: ...Düşüncesi
: Yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması istenilen İdare Mahkemesi kararında;".. davacının ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararıyla “Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs” suçundan hapis cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmıştır.Davacının “Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs” suçundan dolayı yargılanmış olduğu ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:..., K:... sayılı dosyasında; "...Sanık (...) ...'in emir komutasında toplam 16 kişi ve Birinci tabur 4. Bataryaya tahsisli ... plakalı ... marka Fırlatma aracı, Birinci tabur 1. Bataryaya tahsisli ... plakalı ... marka kapalı kasa kamyon, Birinci tabur 1. Bataryaya tahsisli ... plakalı ... marka kapalı kasa kamyon, Birinci Tabur 1. bataryaya tahsisli ... plakalı ... marka kapalı kasa kamyonun olmak üzere 4 araçlık konvoyun olduğu, ...Birinci tabur 1. Bataryaya tahsisli ... plakalı ... marka kapalı kasa kamyonun şöförünün sanık Uzman Çavuş ..., araç komutanı sanık Astsubay ... ve muhafız UzmanDavacının ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarihli, E:..., K:... sayılı kararıyla “Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs” suçundan hapis cezası ile cezalandırıldığı anlaşılmıştır.Davacının “Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs” suçundan dolayı yargılanmış olduğu ... Ağır Ceza Mahkemesinin E:..., K:... sayılı dosyasında; "...Sanık (...) C. Ö.'nin emir komutasında toplam 16 kişi ve Birinci tabur 4. Bataryaya tahsisli ... plakalı ... marka Fırlatma aracı, Birinci tabur 1. Bataryaya tahsisli ... plakalı ... marka kapalı kasa kamyon, Birinci tabur 1. Bataryaya tahsisli ... plakalı ... marka kapalı kasa kamyon, Birinci Tabur 1. bataryaya tahsisli ... plakalı ... marka kapalı kasa kamyonun olmak üzere 4 araçlık konvoyun olduğu, ...Birinci tabur 1. Bataryaya tahsisli ... plakalı ... marka kapalı kasa kamyonun şöförünün sanık Uzman Çavuş ..., araç komutanı sanık Astsubay ... ve muhafız Uzman Çavuş H. Ö. olduğu, kasa kısmında Er/erbaşlar İ. D.,S. K. bulunduğu,...BİLKENT Kavşağını ele geçirilmek ve kontrol altına almak için hazırlanan konvoy komutanı Sanık (...) C. Ö.'nün emir komutasında toplam 16 kişiden oluşan birlik araçlarının 15.07.2016 tarihinde olay gecesinde ... plakalı ... marka Fırlatma aracının, ... plakalı ... marka kapalı kasa kamyonun, ... plakalı ... marka kapalı kasa kamyonun, ... plakalı ... marka kapalı kasa kamyonun saat 00:01 ve 00:02 sıralarında 2 .Nolu Nizamiyeden çıkış yaptıkları, Anayasal düzeni cebren ıskat veya vazife görmekten cebren men etme eylemini gerçekleştirmek üzere, bu kapsamda yapılan planlama ve organizasyona uygun bir iş bölümü dahilinde BİLKENT kavşağının ele geçirilmesi için gönderilen personeli taşıyan araçların Polatlı 58. Topçu Tugayı 2 Nolu Nizamiyeden çıkışı sırasında; BİLKENT kavşağını ele geçirilmek ve kontrol altına almak suretiyle darbe girişimine iştirak etme kastı güden sanık ...'in bu amacı gerçekleştirebilme doğrultusunda belirlenen personelin sistematik şekilde ve bir organizasyon içinde eylemlerini yerine getirmeleri için emir ve talimatlar verdiği,...BİLKENT Kavşağını ele geçirilmek ve kontrol altına almak için hazırlanan konvoy komutanı Sanık (...) C. Ö.'nün emir komutasında toplam 16 kişiden oluşan birlik araçlarının ... plakalı ... marka Fırlatma aracının, ... plakalı ... marka kapalı kasa kamyonun, ... plakalı ... marka kapalı kasa kamyonun, ... plakalı ... marka kapalı kasa 4 araçtan oluşan kamyonun Yapracık Yokuşunda durdurulduğu, toplam 16 kişiden oluşan birlik askeri personelinin burada yakalandığı anlaşılmıştır..." şeklinde tespitlerin yer aldığı görüldüğünden, davacının fiilen darbe teşebbüsüne iştirak edenlerle birlikte hareket ettiği anlaşıldığından, dosya kapsamı ve davacının eylemleri bir bütün olarak değerlendirildiğinde; davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunduğu neticesine ulaşılmıştır. Nitekim davacı, ceza mahkemesince “Anayasal Düzeni Ortadan Kaldırmaya Teşebbüs” suçundan dolayı hapis cezası ile cezalandırılmıştır..." hususlarının davanın reddine gerekçe oluşturduğu, anılan hususların yani davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunduğuna ilişkin değerlendirmeye konu eylemin, davacının ceza yargılamasına konu eylemlerinden oluştuğu, farklı bir delil ya da tespit olmadığı izahtan varestedir..Gelinen aşamada, ceza yargılamasında verilen mahkumiyet kararının bozulduğu, bozma kararı sonrasında Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama neticesinde ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararında özetle; davacının darbe girişimi sırasında isnat eylemlerinde suç kastının olmadığı, amirlerinden geldiğini düşündüğü emirde cezayı ortadan kaldıran sebep olarak nitelendirilen kaçınılmaz bir yanılgıya düştüğü, bu durumun kusurunu tamamen ortadan kaldırdığı gerekçesiyle davacı hakkında ceza verilmesine yer olmadığı kararı verildiği anlaşılmıştır.Bu durumda, yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması istenilen İdare Mahkemesi kararında ve dava konusu işlemde, davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunduğuna ilişkin değerlendirmeye konu eylemlerinde davacıya izafe edilecek bir kusurun bulunmadığı, bu halde anılan eylemlerin davacının irtibat ve iltisakına delil olarak alınamayacağı, dolayısıyla anılan değerlendirmenin dayanaksız kaldığı sonucuna varılmıştır.Bu itibarla; davacı hakkında verilen ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin karar kesinleştiğinde, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53.maddesinin birinci fıkrasının (c) ve/veya anlan Ceza Mahkemesince, davacının olayda kusurunun bulunmadığı yönünde yapılan tespitin, aynı fıkranın (a) bendinde belirtilen yeni bir delil niteliğinde olduğu değerlendirilmesiyle yargılamanın yenilenmesi talebinin kabul edilmesi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Beşinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 334. maddesi uyarınca adli yardım talebi daha önce kabul edilmiş olan davacının, aynı Kanun'un 335. maddesinin 3. fıkrasında yer alan ''adli yardım hükmün kesinleşmesine kadar devam eder'' düzenlemesi gereğince temyiz aşamasındaki adli yardım talebi hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilerek gereği görüşüldü:Bölge idare mahkemesi idare dava daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkün olup, davacı tarafından ileri sürülen hususlar bunlardan hiçbirine girmemektedir.Diğer taraftan temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararıyla; yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması istenilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddine ilişkin kararının gerekçesinde, davacının Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonuna yaptığı başvurunun reddine dair Komisyon işleminde yer alan davacıyla alakalı tespitler ile ceza davasında yer alan eylemlerin değerlendirildiği, davacının mahkumiyetine ilişkin açıklamanın ise olayın oluş şeklini, davacının adli durumunu anlatıma yönelik olduğu, salt mahkumiyet kararının hükme esas alınmadığı, davacı tarafından yargılamanın yenilenmesi istemli dilekçede ileri sürülen hususların yukarıda aktarılan Kanun hükmünde tahdidi olarak yer alan yargılamanın yenilenmesi sebeplerinden hiçbirine uymadığı, dolayısıyla da Mahkeme kararında belirtilenin aksine, karardan sonra ceza yargılamasında verilen kararların kanun yollarına başvuru üzerine bozularak sabit olan eylemler üzerine farklı kararlar verilmesinin de yargılamanın yenilenmesi sebebi olamayacağı belirtilerek açıklama eklenmek suretiyle istinaf istemin reddine karar verilmiştir.Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; yargılamanın yenilenmesi suretiyle kaldırılması istenilen İdare Mahkemesi kararının ve dava konusu işlemde, davacının FETÖ/PDY ile iltisak ve irtibatının bulunduğuna ilişkin değerlendirmeye konu eylemlerin davacının ceza yargılamasına konu eylemlerinden ibaret olduğu, farklı bir delil ya da tespit ortaya konulmadığı, gelinen son aşamada, İdare mahkemesi kararında bahsi geçen konu davacının mahkumiyetine ilişkin ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Yargıtay ... Dairesi kararıyla bozulması üzerine, bozma kararı sonrasında yapılan yargılama neticesinde verilen mahkumiyet kararının bozulduğu, bozma kararı sonrasında Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda yapılan yargılama neticesinde ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararında özetle; davacının darbe girişimi sırasında isnat edilen eylemlerinde suç kastının olmadığı, amirlerinden geldiğini düşündüğü emirde cezayı ortadan kaldıran sebep olarak nitelendirilen kaçınılmaz bir yanılgıya düştüğü, bu durumun kusurunu tamamen ortadan kaldırdığı gerekçesiyle davacı hakkında ceza verilmesine yer olmadığına dair karar verildiği anlaşılmıştır.Bu itibarla; davacı hakkında verilen ceza verilmesine yer olmadığına ilişkin kararın kesinleşmesi durumunda, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 53.maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde uyarınca yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulabileceği açıktır.Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararı hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, adli yardım talebinin daha önce kabul edilmiş olması nedeniyle temyiz aşamasında tahsil edilmeyen yargılama giderinin tahsili için Mahkemesince müzekkere yazılmasına, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde esasta oybirliğiyle, gerekçede oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.KARŞI OY
:Temyize konu, İstinaf isteminin açıklamalı olarak reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hukuk ve usule uygun olup, davacının temyiz isteminin reddi ile anılan kararın gerekçe eklenmeden onanması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına gerekçe yönünden katılmıyorum.