Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesinin, trafik kazası sonucu oluşan sürekli ve geçici maluliyet nedeniyle talep edilen maddi ve manevi tazminat davasında ilk derece mahkemesinin müterafik kusur indirimini içeren kararına karşı yapılan istinaf incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacının seyir halindeki motosikletine başka bir aracın çarpması sonucu yaşadığı trafik kazası nedeniyle oluşan yaralanma ve sürekli maluliyetine karşılık talep ettiği maddi ve manevi tazminat davasına ilişkindir; ilk derece mahkemesi, davalı araç sahibi ve sürücüsünü kısmen sorumlu bularak davacının müterafik kusuru nedeniyle tazminat miktarında indirime gitmiş, hem davacı hem de davalılar, ilk derece mahkemesinin bu kararına karşı kusur oranları ve tazminat tutarları başta olmak üzere çeşitli gerekçelerle istinaf yoluna başvurmuştur.
ESAS NO
: ..KARAR NO
:..TÜRK MİLLETİ ADINABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARIBAŞKAN
:..ÜYE
: ..ÜYE
:..KATİP
:..İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
: GAZİANTEP 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
: ..NUMARASI
:..DAVACI
: ..VEKİLLERİ
: Av...DAVALI
: ..DAVALI
:..VEKİLİ
: Av...DAVALI
: 3..VEKİLİ
: Av. ..DAVANIN KONUSU
: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)KARAR TARİHİ
: ..GEREKÇE TARİHİ
:.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili ve davalı vekilleri istinaf başvurusunda bulunduğundan dosyanın yapılan incelemesi sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;I. DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kaza tarihi olan .. tarihinde davacının yönetimindeki.. plakalı motosiklet ile seyir halindeyken mülkiyeti davalı . . Ltd. Şti'ye ait olan ve davalı..sevk ve idaresindeki .. plakalı sayılı aracın müvekkiline çarptığını, meydana gelen trafik kazası sebebiyle müvekkilinin yaralandığını, kazada asli kusurlu olan tarafın .. plakalı araç sürücüsü olan .. olduğunu, müvekkilinin kırık ve çatlaklar sebebiyle uzun bir süre tedavi gördüğünü ve kaza sebebiyle müvekkilinin maluliyeti oluştuğunu belirterek şimdilik .. TL geçici işgöremezlik, .. TL sürekli işgöremezlik, .. TL tedavi ve bakım gideri olmak üzere toplam .. TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini, müvekkilinin kaza sebebiyle uğramış olduğu manevi zararın tazmini için .. TL manevi tazminatın ise kaza tarihinden tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak (sigorta şirketi yönünden poliçe kapsamında olması halinde poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalı . ... Pet. Ür. Ltd. Şti ile davalı . . . alınarak müvekkile verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili ..tarihli dava değeri artırım dilekçesinde özetle; davalı sigorta şirketince dava tarihinden sonra yapılan .. TL ödemenin mahsubundan sonra .. TL sürekli iş göremezlik tazminatı, .. TL geçici iş göremezlik tazminatı ve .. TL bakıcı giderinin haksız fiil tarihi olan.. tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkilline verilmesini, sigorta şirketi yönünden poliçe limiti dahilinde ödeme yapıldığından taleplerinin olmadığını, müvekkilinin kaza sebebiyle uğramış olduğu manevi zararın tazmini için .. TL manevi tazminatın kaza tarihi olan .. tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalılardan alınarak sigorta şirketi yönünden poliçe kapsamında olması halinde poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere müvekkilline verilmesini talep etmiştir.II. CEVAP
:Davalı . . . . Pazarlama ve Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; mahkemenin yetkisiz olması nedeniyle işbu davanın usulden reddi gerektiğini, kusur oranlarının tespit edilmesi gerektiğini, zarardan sorumlu olmadıklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı . . Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın asliye hukuk mahkemesinde görülmesi gerektiğini, bu sebeple işbu davanın usulden reddini talep ettiklerini, müvekkili şirketin yükümlülüklerini yerine getirdiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
:İlk derece mahkemesince;1) Davalı . . Şirketi yönünden karar verilmesine yer olmadığına,2) Davalılar . . . Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. ile . . .’a karşı açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile .. TL sürekli iş göremezlik tazminatı, .. TL geçici iş göremezlik tazminatı ve .. TL bakıcı giderinden oluşan toplam .. TL tazminat üzerinden .. müterafık kusur indirimi sonucu ..-TL maddi tazminatın olay tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar . . Petrol Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. ile.. müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,3) Davalılar . . Petrol Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. ile . . .’a karşı açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile .. TL manevi tazminatın olay tarihi olan .. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar . . . . Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. ile . . .’tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.IV. İSTİNAF
:A. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı ve davalı vekilleri süresinde istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı . . vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin .. tarihinde meydana gelen trafik kazasında yaralandığını ve .. oranında sürekli maluliyeti oluştuğunu, kazada davalı sürücünün %.. kusurlu olduğunu, ancak ilk derece mahkemesince maddi tazminat hesabınd.. oranında müterafik kusur indirimi uygulanmasının hukuka aykırı olduğunu, kask takılmadığına ilişkin tespitin varsayıma dayandığını ve bu hususun davalı tarafından ispatlanamadığını, müvekkilinin zararın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, ayrıca .. TL manevi tazminata hükmedilmesinin yetersiz olduğunu, daha yüksek manevi tazminata hükmedilmesi gerektiğini, ara bulucu giderinin müvekkiline yükletilmesinin de hukuka aykırı olduğunu belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı . . A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı ile yapılan sulh ve ibra kapsamında poliçe limiti olan .. TL’nin ödendiğini ve davacının bakiye alacağının bulunmadığını, davaya devam edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirket aleyhine hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin hatalı olduğunu, maluliyet ve kusur raporlarına yönelik itirazlar değerlendirilmeden aktüer rapor alınmasının hukuki dinlenilme hakkını ihlal ettiğini, dosyadaki maluliyet raporlarının yetkisiz kurum tarafından ve mevzuata aykırı şekilde düzenlendiğini, raporlar arasında çelişki bulunduğunu ve . . incelemesi yapılmadan hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, tazminat hesaplamasının TRH 2010 yaşam tablosu ve %1,65 teknik faiz esas alınmadan yapıldığını, hesaplamanın denetime elverişli olmadığını, geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi giderlerinden sigorta şirketinin sorumlu olmayıp bu giderlerin .. kapsamında olduğunu, kusur tespitinin hatalı olduğunu ve uzman incelemesi yapılması gerektiğini, müterafik kusur indirimininden yaralanmaları gerektiğini belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı . . Petrol Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; kazada müvekkili şirkete ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, kazanın davacıya ait motosikletin kavşakta geçiş üstünlüğüne riayet etmeyerek kontrolsüz ve hızlı şekilde kavşağa girmesi nedeniyle meydana geldiğini, hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak müvekkili aleyhine kusur atfedildiğini, ayrıca davacının kask ve koruyucu ekipman kullanmaması nedeniyle zararın artmasına müterafik kusuruyla sebebiyet verdiğinin dikkate alınmadığını, maluliyet raporlarının hatalı ve çelişkili olduğunu, raporların yetkili kurum tarafından düzenlenmediğini ve .. incelemesi yapılmadan hüküm kurulmasının usule aykırı olduğunu, manevi tazminata hükmedilmesinin şartlarının oluşmadığını, talep edilen ve hükmedilen manevi tazminatın fahiş olduğunu belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeDava; trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeniyle sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri ve manevi tazminat talebine ilişkindir.2. İlgili Hukuk6098 sayılı TBK m. 49-55; 2918 sayılı KTK 85, 89, 90, 91; 6100 sayılı HMK m.341, 353, 355, 359; ZMMS Genel Şartlar,3. DeğerlendirmeHMK'nun 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda;3.1.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre, mahkemece alınan kusur raporu ile kaza tespit tutanağı ve ceza dosyası kapsamında alınan kusur raporunun birbiri ile uyumlu olduğu, hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihi itibariyle geçerli olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik hükümlerince hazırlandığı ve dosya kapsamında bulunan ve davacı tarafça dava dilekçesinin ekinde sunulan maluliyet raporunun hangi yönetmelik doğrultusunda hazırlandığının belirtilmediği göz önüne alınarak maluliyet raporları arasında çelişki bulunduğundan söz edilemeyeceği, mahkemece hükme esas alınan maluliyet raporunda davanın maluliyete esas yaralanmasının beyin kanaması olduğunun belirtilmesi dikkate alındığında davacının kaza esnasında kaskının takılı olmadığı anlaşılmakla .. yerleşik içtihatları uyarınca koruyucu ekipman kullanılmamasının zararın artmasına sebebiyet vermesi halinde müterafik kusur indiriminin uygulanması gerekliliği belirtildiğinden mahkemece müterafik kusur indirimi uygulanmasının yerinde olduğu, mahkemece müterafik kusur indiriminin toplam tazminat miktarı belirlendikten sonra mahsup gözetilmeksizin yapılıp daha sonra mahsup yapılması gerekmekte ise de tarafların bu hususta bir istinaf itirazının bulunmadığı, ayrıca davacının toplam tazminat miktarından müterafik kusur indirimi yapıldıktan sonra bile davacının zararının davalı sigorta şirketinin sorumluluğu olan poliçe limitinin üstünde kaldığı anlaşılmakla tarafların bu hususlara yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir.3.2.Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı . . . Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.3.3.Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşullarını, tarafların sosyal ve ekonomik durumlarını, paranın satın alma gücünü, tarafların kusur durumunu, olayın ağırlığını, olay tarihi gibi özellikleri göz önünde tutması ve buna göre manevi tazminatı takdir etmesi gerektiği açıkça ortadadır..3.4.Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkında hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de gözönünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, MK'nın 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.3.5.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre; mahkeme tarafından alınan kusur raporunda davalı sürücünün meydana gelen olayda asli ve tam kusurlu olduğunun belirtildiği ve mahkemece alınan maluliyet raporuna göre de davacının kalıcı maluliyet oranının %13 olduğu anlaşılmakla mahkemece davacı için hüküm altına alınan manevi tazminatın bir miktar az olduğu kanaatine varılmıştır.3.6. Bu açıklamalar ışığında olayın oluş şekli ve davacının sürekli maluliyeti oluşacak şekilde yaralandığı gözetildiğinde yukarıda açıklanan nedenlerle davacı için manevi tazminat miktarının daha yüksek değerlendirilmesi gerekirken hatalı şekilde bir miktar az değerlendirildiği ancak söz konusu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-b,2 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, tarafların kazanılmış hakları, kesinleşen hükümler infazda tereddüt oluşmaması açısından tekrar belirtilmek suretiyle esas hakkında aşağıdaki şekilde hüküm tesisine karar verilmiştir.3.7.Dosya kapsamında yapılan incelemede davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin.. tarihinde yapıldığı, davacı tarafça değer artırım dilekçesinin ise bu tarihten daha sonra .. tarihinde dosyaya sunulduğu görülmekle mahkemece dava açılışı sırasında davacı tarafça belirlenen .. TL olan dava değeri üzerinden davalı sigorta şirketi aleyhine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmesi gerekirken değer artırım dilekçesindeki miktar baz alınarak değerlendirme yapılması hatalı bulunmuştur.KARAR
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;A-Davalı . . . . Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b,1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,B-Davacı . . vekili ve davalı . Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf talebinin ayrı ayrı KABULÜ İLE,C-... Ticaret Mahkemesi'nin .. Karar sayılı ilamının KALDIRILMASINA,D-HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince YENİDEN ESAS HAKKINDA HÜKÜM KURULMASINA,1)Davalı . . Şirketi yönünden karar verilmesine yer olmadığına,2)Davalılar . . Petrol Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. ile . . .’a karşı açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile .. TL sürekli iş göremezlik tazminatı, .. TL geçici iş göremezlik tazminatı ve .. TL bakıcı giderinden oluşan toplam .. TL tazminat üzerinden %20 müterafık kusur indirimi yapılarak 715.298,88-TL maddi tazminatın olay tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar . . . Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. ile . . İnaç’tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,3)Davalılar . . Petrol Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. ile . . .’a karşı açılan manevi tazminat davasının kabulü ile . TL manevi tazminatın olay tarihi olan ..tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar . . . . Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. ile . . .’tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,4) a- Maddi tazminat davası yönünden alınması gereken ..-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan . TL harç ile ..-TL tamamlama harcının mahsubu ile eksik .. TL harcın davalılar . . Petrol Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. ile . tan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,b- Manevi tazminat davası yönünden alınması gereken ..-TL karar ve ilam harcından peşin alınan .. TL harcın mahsubu ile bakiye .. TL harcın davalılar . . Petrol Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. ile Halil İbrahim İnaç’tan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,5)... Sayılı ilamında da belirtilediği üzere dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümlerin uygulanma yeri bulamayacağı gözetilerek dava açılmadan önce devlet ödeneğinden karşılanan .. TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,6)Davacı tarafından işbu dosya için yapılan .. TL yargılama gideri, dava öncesi yapılan .. TL rapor ücreti ile . TL peşin harç ve . TL tamamlama harcı olmak üzere toplam .. TL yargılama giderinin ..TL'lik kısmının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, geri kalan kısmının davalılar . . . Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. ile ...müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,7)Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,8)a-Maddi tazminat davası yönünden davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan .. gereğince .. TL vekalet ücretinin .. TL'sinin tüm davalılardan, bakiye kısmın davalılar . . . Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. ile . . .’tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,b-Manevi tazminat davası yönünden davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan .. gereğince .. TL vekalet ücretinin davalılar . . . Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti. ile . . .’tan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,9)Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,E-İstinaf Harç ve Giderleri10)Davacı . . ve davalı .. Sigorta A.Ş.'den alınan peşin istinaf karar ve ilam harcının talep halinde iadesine,11)Davacı . .. tarafından karşılanan .. TL istinaf başvuru harcının davalı . . . Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,12)Davalı . . A.Ş. tarafından karşılanan .. TL istinaf başvuru harcının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,13)Alınması gereken .. TL istinaf karar harcından peşin alınan . TL harcın mahsubu ile eksik 39.208,17 TL harcın davalı . . Petrol Ürünleri Pazarlama ve Ticaret Ltd. Şti.'den alınarak .. gelir kaydına,14)İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından ücreti vekalet takdirine yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.Başkan Üye Üye Katipe~imzalıdır. e~imzalıdır. e~imzalıdır. e~imzalıdır.M.T.