İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, trafik kazası sonrası araç değer ve kazanç kaybı iddialarıyla icra takibi itirazının iptali talep edilen sigorta davası.
Özet: Bir kiralık araç şirketi, %100 kusurlu bir aracın karıştığı trafik kazası sonucu, kendi aracında meydana gelen değer kaybının kalan 20.000 TLsi, 890 TL eksper ücreti ve tamir süresince uğranılan 7.000 TL kazanç kaybının tahsili amacıyla, karşı aracın sürücüsü ve sigorta şirketine karşı icra takibine yapılan itirazın iptali davası açmıştır; davalılar ise davanın zamanaşımına uğradığını, kusurları olmadığını, değer kaybının sigorta kapsamında olduğunu ve kazanç kaybı talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunmaktadır.
T.C.
İSTANBUL19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... İcra Müdürlüğünün 2024/... Esas sayılı takip dosyası ile davalı borçlular aleyhine icra takibi başlatıldığını, borçlular tarafından aleyhine yapılan takipten ötürü borcu olmadığı iddia edilerek bu sebeple borcun tamamına ve ferilerine itiraz edildiği ve takip durdurulduğunu, 26.09.2022 tarihinde müvekkil şirkete ait ... plakalı araç ile ... plakalı araç çarpışmış ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiştir. ... plakalı aracın sürücüsü ve işleteni davalı ...'dır. ... plakalı aracın kaza tarihindeki sigortacısı ise ... A.Ş'dir. Söz konusu araç kazanın oluşumunda %100 kusurludur. İşbu durum kaza tespit tutanağı ile de tutanak altına alındığını, meydana gelen kaza neticesinde ... plakalı araç 40.000-TL tutarında değer kaybına uğramış ve aracın onarımda kaldığı süre boyunca ticari işlevini yerine getiremediğinden 7.000-TL tutarında kazanç kaybına uğramıştır. Müvekkil şirket, araç kiralama faaliyetini yapmakta olup hasara uğrayan aracın onarımda kaldığı süre boyunca ticari gelir elde edememiş ve kazanç kaybına uğradığını, icra takibinin █████/2026 tarihinde açıldığını, Davalı ... A.Ş ise 02.04.2024 tarihinde 20.000-TL tutarında değer kaybı ödemesi yapmıştır. Takip açılmadan önce yapılan ödemeyi müvekkil şirket takip açıldıktan sonra fark ettiğinden .... İcra Dairesi 2024/... E. Sayılı dosyasında 20.000-TL tutarındaki değer kaybı asıl alacak tutarından feragat edildiğini, 20.000-TL değer kaybı ve 890-TL ekspertiz ücreti tüm borçlulardan, 7.000-TL kazanç kaybı talebi ise davalı ...'dan talep edildiğini, takip talebinde de davalılardan taleplerinin bu şekilde olduğunu, müvekkili şirket trafik kazasından doğan zararın miktarının belirlenebilmesi için uzman görüşü raporu almak durumunda kalmış ve bunun karşılığında KDV dahil 890-TL ödeme yapmıştır. Zorunlu arabuluculuk yoluna başvurulmuş ancak ekte yer alan İstanbul Arabuluculuk Bürosu 2024/... nolu arabuluculuk son tutanağı ile de anlaşmaya varılamadığını, kazaya davalı araç sürücüsü %100 kusuru ile sebebiyet verdiğinden ve ilamsız takibe haksız olarak itiraz edildiğinden işbu davayı açmak zaruretinin hasıl olduğunu, davalının itirazları haksız ve hukuki temelden yoksun olduğu sadece alacağın tahsilini geciktirmek amacını taşıdığını, alacağın likit bir alacak olduğunu, davalının kötü niyetli itirazı sonucu takip durmuş, müvekkili şirketin mağdur olduğunu, bu nedenle alacağın %20' sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, davanın kabulü ile borçlunun icra takibine yaptığı itirazının iptaline ve takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAPDavalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanasımı ve hak düsürücü süreler geçirildikten sonra ikame edildiğini, zaman aşımı ve hak düşürücü süreler geçirildikten sonra ikame edildiğini, haksız fiil sebebiyle meydana gelen tazminat talepleri için haksız fiilin meydana geldiği tarihten itibaren 2 yıllık zamansımı süresinin ön görüldüğünü, zaman aşımı ve hak düşürücü geçirildikten sonra açılmış olan işbu davanın esastan reddine, kazanın oluşumunda müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, Araç değer kaybı, sigorta poliçesi kapsamında olup sigorta şirketinden talep edilmesi gerektiğini, kazaya karışan davacı şirkete ait araçta değer kaybı meydana geldiği iddiasıyla müvekkilinden talepte bulunamayacağını, araç değer ait araçta değer kaybı meydana geldiği iddiasıyla müvekkili talepte bulunamayacağını, araç değer kaybı müvekkile ait araç için düzenlenen poliçe kapsamında kaldığından müvekkile husumet yönetilmesi mümkün olmadığını, zaten talep edilen değer kaybı diğer davalı ... AŞ tarafından karşılanmış olup bunun dışında herhangi bir talepte bulunulması mümkün olmadığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte talep edilen 40.000.TL lik değer kaybının çok fazla olduğunu, davacı şirkete ait ... plakalı araç özel kullanılan bir araç olmayıp günlük kiraya verilen kiralamada kullanılan bir araç olduğunu, bu aracın bedeli ve araçta meydana gelen değer kaybı hesap edilirken bu hususa dikkat edilmeli ve özel kullanılan araç gibi değerlendirme yapılmaması gerektiğini, özel olarak kullanılan araçla kiraya verilen aracın hem değeri hem de bu değerde meydana gelen kaybın aynı şekilde değerlendirilemeyeceğini, Türk Borçlar Kanunu hükümleri doğrultusunda şahsi kusur dışında şahsi tazmin sorumluluğunun doğmayacağını, bu nedenle müvekkilinden kazanç kaybı talep edilemeyeceğini, aracın sadece tamirde kalmış olması tek başına kazanç kaybına neden olmayacağını, kazanç kaybının nasıl oluştuğunun deliller ile ispatının gerektiğini, müvekkilinden rapor bedeli adı altında herhangi bir talepte bulunulamayacağını, faiz talebinin ancak miktarı belirli alacak için ve borçlunun temürrüdü halinde istenebileceğinden, trafik kazası nedeniyle oluşan zarar ile tarafların kusur oranı ancak yargılama ile tespit edilebileceğinden böyle bir tespite dayanmayan alacak talepleri için dava öncesi dönem için faiz istenilmesi talep edilmesinin mümkün olmadığını, müvekkilinin icra takibine yaptığı itiraz haklı bir itiraz olup kötü niyetli olarak değerlendirilmez ve icra inkar tazminatının talep edilemeyeceğini, tüm bu açıklanan nedenler ile, davanın reddine, taraflarına yöneltilen araç değer kaybı, kazanç kaybı ve ekspertiz ücreti taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olması nedeniyle reddine, icra inkar tazminatı talebinin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Anonim Şirketi ' ne usulüne uygun olarak tebligat çıkartılmasına rağmen davaya cevap vermediği görülmüştür.DELİLLER
:Dosya kapsamındaki dava dilekçesi, ekleri ve dosyanın tümü hep birlikte incelenmiştir..... İcra Müdürlüğü 2024/... Esas Sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir.Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi' ne müzekkere yazılarak, ... plakalı araç ile ... plakalı araçların tramer kayıtlarının celbine karar verilmiş olup, yazı cevaplarının dosyamız arasında olduğu görülmüştür.Davalı sigorta şirketine müzekkere yazılarak, 26.09.2022 tarihli kazaya ilişkin hasar dosyasının bir örneğinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiştir.Mahkememizin █████/2025 tarihli celsesinin 2 numaralı ara kararı gereğince dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup,Bilirkişilerin █████/2026 tarihli raporunda sonuç ve özet olarak,"... (... plaka sayılı araç sürücüsü)
: ASLİ VE TAM KUSURLU %100 olduğu,... plaka sayılı araç si KUSURSUZ %40 olduğu,Dava konusu araçta 7.000,00.-TL araç mahrumiyet bedeli oluştuğu,Dava konusu araçta 35.000,00.-TL değer kaybı oluştuğu, 20.000,00.-TL ödenmesi sebebiyle bakiye 15.000,00.-TL değer kaybı alacağının olduğu,KTK ve TBK hükümleri gereğince söz konusu kazada davacıya ait araçta oluşan zarardan kusurlu aracın sürücü, araç sahibi ve sigorta şirketi (limit dahilinde) sorumlu olduğu,Kaza tarihi itibari ile sigorta şirketinin sorumluluğunun 100.000,00.-TL olduğu, Yargıtay kararları ve AYM kararı çerçevesinde değer kaybının reel piyasa koşullarına göre belirlenmesi gerektiği ve belirlenecek rakamdan aracın sürücü, araç sahibi ve sigorta şirketi (limit dahilinde) sorumlu olduğu,Dava konusu kazaya ilişkin olarak yapılan ödemelerin toplamı 27.944,66 TL olduğu ve yapılan ödemeler neticesinde 72.055,34 TL poliçe teminat limiti kaldığı,Araç mahrumiyeti tazminatından kusurlu araç sürücüsü ile araç sahibinin müteselsilen sorumlu olduğu,.." yönünde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.Bilirkişi raporunun taraflara usulüne uygun olarak tebligat çıkartıldığı, taraf vekillerinin rapora karşı itiraz dilekçelerini sundukları görülmüştür.GEREKÇEDava konusu uyuşmazlık konusunun, .... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.İcra İflas Kanunu’nun 67. maddesine göre takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.İtirazın iptali davalarında dava konusu farklı sebeplere dayanabileceği için görev ve yetki hususu, dava konusunun niteliğine göre HMK ve özel kanunlar çerçevesinde gözetilmesi gerekir.İtirazın iptali davaları, icra takibine bağlı davalar olup, takibe dayanak belgelere bağlı olarak yargılama yapılır. Yargıtay HGK’nun █████/2020 tarih, ███████-2076 E. ve ████████ K. sayılı ilamında belirtildiği üzere itirazın iptali davaları icra takibine bağlı davalardır. Alacağın varlığının genel hükümlere göre ispatlanması imkânı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır. Bu sebeple itirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Bu davaların konusu, icra takibine konu alacağın varlığıdır. Bu yönüyle itirazın iptali davalarının alacak davalarından farklı bir yönü bulunmamaktadır.Davacı alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için davalı borçlunun itirazında haksız olması ve alacağın likit olması gerekir. Alacağın likit olmasından kasıt, alacağın belirlenebilir olmasıdır. İstanbul BAM 12. HD’nin ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı ilamında bir alacağın likit olmasında ‘ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi’ ölçütünün uygulanması gerektiği vurgulanmıştır. Bunun yanında davalı borçlu yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için alacaklının takibinde haksız olması ve kötü niyetli olması gerekir.Dosyada mevcut deliller neticesi incelendiğinde meydana gelen trafik kazasında davacı aracı ... plakalı aracın kusursuz olduğu diğer araç olan ... plakalı aracın tam ve asli kusurlu olduğu tespit edilmiştir. Davacı aracının kaza öncesi değerinin 650.000 TL olarak hesaplandığı, meydana gelen kaza sonrasında araç rayiç değerinin 615.000 TL ye düştüğü tespit edilmiştir. Davalının ise kaza sonrasında 20.000 TL ödeme yaptığı, dolayısıyla bakiye değer kaybı bedelinin 15.000 TL olduğu tespiti yapılmıştır. Kar mahrumiyeti yönünden yapılan hesaplama ile kaza zamanı aracın günlük kiralama bedelinin 700 TL olduğu, 10 günlük araç mahrumiyeti olacağı göz önüne alındığında 7.000 TL araç mahrumiyet bedeli hesaplanmıştır. Alanında uzman bilirkişilerce yapılan hesaplamalar usul ve yasalara uygun olduğu kanaatine mahkememizce ulaşılmış olup, davanın kısmen kabul kısmen reddi ile likit olmayan alacak yönünden icra inkar tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda belirtilen gerekçeler uyarınca;1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE,.... İcra Müdürlüğü' nün 2024/... esas sayılı icra dosyasına yaptığı itirazın 7.000.-TL mahrumiyet bedeli 15.000.-TL değer kaybı olmak üzere toplam 22.000.-TL üzerinden devamına,2-Fazlaya ilişkin talebin reddine,3-%20 icra inkar tazminatı talebinin reddine,4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan, Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 1.502,82 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 887,42 TL harcın Davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne (13/2) göre vekalet ücreti dava değerini geçemeyeceğinden 22.000,00-TL vekalet ücretinin Davalılardan müştereken müteselsilen alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine,6-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti red miktarını geçemeyeceğinden 9.789,25-TL vekalet ücretinin Davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davalılara verilmesine,7-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvuru harcı, 615,40 TL peşin/nisbi harcı, 22.500,00 TL bilirkişi ödemeleri, 395,00 TL tebligat+posta+diğer masraflar, olmak üzere toplam 24.125,80 TL yargılama giderinin kabul red oranı (%69,21) dikkate alınarak; 16.696,45 TLnin Davalılardan müştereken müteselsilen alınarak Davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına8-Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3800 TL yargılama giderinin kabul red oranı (%69,21) dikkate alınarak; 1.170,18 TL'nin Davacıdan ; 2.629,82 TL'nin Davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye gelir KAYDINA,9-Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran taraflara İADESİNE,Dair, miktar itibariyle istinaf sınırı altında kaldığından KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2026Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır