istanbul bölge adliye mahkemesi 13. hukuk dairesinin, ticari banka kredi sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin, ticari banka kredi sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesi.

Özet: Bu dava, ticari banka kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalı kefilin yaptığı itirazın iptali talebiyle açılmış; ilk derece mahkemesi, borcun yargılama sırasında haricen tahsil edilmiş olması nedeniyle davanın konusuz kaldığına hükmetmekle birlikte, davacının alacaklı olduğunu belirleyerek davalıdan %20 icra inkar tazminatı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tahsiline karar vermiştir. Davalılar ise, borcu ihtiyati tedbir kararı ve icra tehdidi altında ödediklerini, bankanın herhangi bir alacağı olmadığını ileri sürerek bu kararı istinaf etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

13. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi

NUMARASI

: ████████ Esas - ████████ Karar

TARİHİ

: █████/2025

DAVA

: Ticari Nitelikteki Banka Garanti Sözleşmesinden Kaynaklanan

Davalar (İtirazın İptali)

KARAR TARİHİ

: █████/2026

İlk derece Mahkemesinde yapılan inceleme sonucunda verilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dava dosyası incelendi:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili banka ile borçlu İlk .... A.Ş. arasında akdedilen Genel Kredi Sözleşmesi uyarınca kredi kullandırıldığını, davalı ...'in ise asıl borçluya kullandırılan krediden kefil sıfatıyla sorumlu olduğunu, davalının ödemelerini zamanında yapmaması nedeniyle müvekkili banka tarafından...... Noterliği'nin .....06.2021 tarih ve ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile borcun ödenmesinin ihtar edildiğini, ihtara rağmen borç ödenmeyince davalılar/borçlular aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, fakat davalılar tarafından takibe, borca ve ferilerine itiraz edildiğini, davalının hiçbir haklı gerekçeye ve delile dayanmayan itirazının, müvekkilin alacağını tahsil etme kabiliyetini güçleştirmek ve takibi sürünceme bırakmak için yapıldığını beyanla haklı davalarının kabulü ile davalının alacaklarını semeresiz bırakmak gayesiyle haksız ve kötü niyetli olarak yaptığı itirazının iptaline ve takibin devamına, davalı borçlu aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılara yasaya uygun olarak tebligat yapılmış olmasına karşın, davayı takip etmedikleri gibi, yazılı bildirimde de bulunmadıklarından, HMK'nın 128. maddesi hükmü gereğince davayı inkar ettikleri varsayılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi █████/2025 tarih ve ████████ Esas - ████████ Karar sayılı kararında;"....... Somut olayda; davaya konu icra dosyasının dava devam ederken haricen tahsil edilmesi, davacı vekilinin █████/2025 tarihli dilekçesi, icra dosyası ve bilirkişi raporları nazara alınarak Mahkememizce davanın açıldığı tarihte davacının davayı açmakta olduğu kanaatine varılmıştır. Bu kapsamda davacı vekilinin █████/2025 tarihli dilekçesi ve HMK md.331 nazara alınarak Mahkememizce yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir. Yine Mahkememizce davacı vekilinin ███████ tarihli dilekçesi ve bilirkişi raporları nazara alınarak davacı bankanın, davalı asıl borçludan 99.312,52 TL, davalı kefilden ise 98.523,13-TL alacaklı olduğu kanaatine varıldığından davacının icra inkar tazminatı talebi hakkında İİK'nun 67/2.maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilen 99.312,52-TL'nin (davalı ...'in bu tutarın 98.523,13-TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) taktiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir.

Tüm bu nedenlerle Mahkememizce aşağıda yazılı bulunan hüküm tesis olunmuştur." gerekçesi ile,

''1-Konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

2-İİK'nun 67/2.maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilen 99.312,52-TL'nin (davalı ...'in bu tutarın 98.523,13-TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) taktiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 6.784,03-TL nispi karar ve ilam harcının, davacı taraftan peşin olarak tahsil edilen 1.212,51-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 5.571,52-TL'nin davalılardan tahsili ile hazine irat kaydına,

4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesap olunan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 59,30-TL başvuru harcı, 1.212,51-TL peşin harç, 1.400,00-TL bilirkişi ücreti ve 973,35‬-TL posta masrafları olmak üzere toplam 3.645,16‬‬-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

6-İstanbul Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.360,00-TL arabuluculuk tarife bedelinin davalılardan alınarak hazineye irad kaydına,'' karar verilmiş ve karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dosya borcunun ihtiyati tedbir kararına istinaden icra tehdidi altında ödendiğini, müvekkilin davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını, davacı şirketin müvekkil hakkında yapmış olduğu takibinin dayanağının bulunmadı ğını, davacı şirket tarafından sunulan belgeleri kabul etmediklerini, bu sebeple bilirkişice hazırlanan rapordaki hesaplamaların gerçekleri yansıtmadığını, davacı tarafın sunduğu tüm belgeler yasal süre içerisinde sunulmadığı gibi daha sonradan sunulan belgelerin dikkate alınmasına muvafakatlerinin olmadığını, ancak yerel mahkemece bu hususların dikkate alınmadığını, müvekkile ihtarname de çekilmediği gibi yapıldığı iddia edilen tüm tebligatların da usulsüz olduğunu, Davacı şirketin aynı uyuşmazlığa ilişkin Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas ile ████████ Esas sayılı dosyaları ile görülen davaları da aynı hukuki delillere dayanarak açtığını, derdestlik itirazlarının yerel mahkemece dikkate alınmadığını ve bu hususun eksik araştırıldığını, Söz konusu davada yetkili mahkeme Ankara Asliye Ticaret Mahkemeleri olmasına rağmen yetki itirazlarının da mahkemece dikkate alınmadığını, davanın yetki yönünden incelenmemesinin de hukuka açıkça aykırı olduğunu, Yerel mahkemece lehe vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmediğini, usule ve yasalara aykırı olarak açılan işbu davanın reddine karar verilmesi gerekirken aleyhe vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmesi, lehe vekalet ücreti ve yargılama giderlerine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık varsa re'sen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.Dava, ...'den kaynaklı alacağın tahsili talebiyle başlatılan icra takibine itiraz üzerine açılan itirazın iptali davasıdır.

Mahkemece, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiş ve karara karşı davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Somut olayda, davacı... A.Ş. ile davalı ... .......A.Ş. Arasında 22.02.2017 tarihli 90.000,00 TL tutarlı Genel Kredi Sözleşmesi imzalandığı, taraflar arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmesine davalı ... ile dava dışı ... ve ...'in ayrı ayrı 90.000,00 TL tutarında kefalet imzalarının bulunduğu, sözleşmelerin Kefalet bölümünün 6098 sayılı TBK'nın 583. Maddesin -de belirtilen şartlara göre düzenlendiği, ayrıca Ticaret Sicili kayıtlarına göre davalı ...'in, davalı asıl borçlu şirketin ortağı ve yöneticisi olduğu anlaşıldığından, TBK'nın 584. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, kefaletin geçerli olduğu anlaşılmıştır.Davacı... A.Ş. tarafından, davalı asıl borçlu ... ...........A.Ş. ile davalı kefil ...'e ve dava dışı kefil ...'a,......Noterliğinden gönderdiği 24.06.2021 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarname ile; 24.06.2021 tarihinde kredi hesabının kat edildiği ve kat tarihi itibariyle detayı verilen toplam: 97.231,30 TL borcun 7 gün içinde ödenmesi, aksi takdirde yasal yollara başvurulacağı ihtar edildiği, davalı asıl borçlu ve kefil ...'e gönderilen ihtanamelerin, muhataplar adresten ayrılmış açıklaması ile 01.07.2021 tarihinde iade oldukları, davacı tarafından davalılar ve dava dışı borçlu hakkında █████/2021 tarihinde ...... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile toplam: 100.392,92 TL. Alacağın tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, borca itiraz üzerine takip miktarı üzerinden istinafa konu itirazın iptali davasının açıldığı anlaşılmıştır.Mahkemece bankacı bilirkişiden alınan kök ve ek raporda, takip tarihi itibariyle davacının davalı asıl borçlu şirketten 99.312,52 TL, kefil ...'den ise 98.523,13 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.İcra dosyasının uyap kayıtları incelendiğinde; █████/2024 tarihinde yapılan haciz işlemi sırasında alacaklı vekilinin söz alarak; borçlu ile haricen görüştüklerini gün içinde ödeme yapılacağını ve dosyayı kapatacağını beyan ettiklerini bildirdiğinden hacze son verildiği, davacı alacaklı vekili icra dosyasına verdiği █████/2025 tarihli beyan dilekçesi ile; Dosya infaz edildiğinden satıştan vazgeçiyoruz, bu sebeple satış avansının iadesini talep ettiğini beyan ettiği görülmüştür.Davacı vekili ilk derece mahkemesine verdiği █████/2025 tarihli beyan dilekçesi ile; itirazın iptali dosyasına konu .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası dava açıldıktan sonra haricen tahsil ile dosya kapandığını, bu nedenle, konusuz kalan dava yönünden karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesini, ayrıca davanın açılmasına davalılar sebebiyet verdiğinden yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiğini beyan ettiği görülmüştür.Somut olayda, icra takibine konu borcun dava tarihinden sonra davalı tarafça ihtirazi kayıtla davacı tarafa ödendiğine ilişkin bir tespit ve davalı tarafın beyanı olmadığı, HMK. 357/1-son cümlede belirtildiği üzere ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dinlenemez ve yeni delillere dayanılamaz hükmü uyarınca davalılar vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi HMK. 357/1-son cümle gereği dairemizce değerlendirilmemiştir.Mahkemece bankacı bilirkişiden alınan ek raporda; huzurdaki dava dosyasına konu kredi borcu ile Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ E. sayılı ve Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ E. sayılı dava dosyalarına konu kredi borçlarının aynı kredi hesaplarına ilişkin olmadığı, ayrıca huzurdaki davaya konu borçtan dolayı davalı ...'in kefil konumunda olduğu, diğer davalara konu borçlardan dolayı ise asıl borçlu konumunda olduğu belirtilmiş olup bu tespitlere göre dava konusu alacak aynı olmadığından davalılar vekilinin derdestlik itirazının yerinde olmadığından bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.Mahkemece █████/2025 tarihli duruşma ara kararı ile; Davalı tarafça; süresinde cevap dilekçesinin sunulmaması, dava konusu genel kredi sözleşmesinin 61. maddesi ile sözleşmeden doğan uyuşmazlıklarda İstanbul mahkeme ve icra daireleri yetkili kılınması ile taraflar arasında Genel Kredi Sözleşmesi akdedildiği, işbu Genel Kredi Sözleşmesine dair para alacağı iddiasına göre davacının ikametgahı itibariyle İİK'nun 50/1 ve TBK'nın 89 maddeleri uyarınca İstanbul Mahkeme ve icra müdürlükleri yetkili olduğundan reddine, karar verilmiş, verilen karar usul ve yasaya uygun olduğundan davalılar vekilinin mahkemenin yetkisine yönelik istinaf sebebi yerinde görülmemiştir.

Davacı vekilinin davaya konu borcun haricen ödendiğine dair beyanı doğrultusunda mahkemece konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiştir.Bununla birlikte HMK’nın 331. Maddesinin birinci fıkrasında; “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.” şeklinde düzenlenmiştir.Dava değerinin 100.392,92 TL olduğu, mahkemece bankacı bilirkişiden alınan rapordaki tesbitlere göre, takip tarihi itibariyle davacının davalı asıl borçlu şirketten 99.312,52 TL, kefil ...'den ise 98.523,13 TL alacaklı olduğu tespit edilmiş, bu tespitlere göre davacının davalı şirkete yönelik 1.080,40 TL, davalı kefil ... hakkında ise 1.869,79 TL yönünden dava açmakta haklı olmadığı tespit edilmiştir. Bu tespite göre mahkemece, davacının dava tarihi itibariyle dava konusu alacağı talep etmekte haklı bulunduğu kabul edilerek dava konusuz kaldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve HMK’nın 331/1 maddesi kapsamında dava tarihi itibariyle tarafların haklılık durumuna göre davacı ve davalılar lehine yargılama giderine hükmetmek gerekirken yazılı şekilde yargılama giderine hükmedilmesi doğru görülmemiş, davalılar vekilinin bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmüştür.Sonuç olarak; davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-b2 maddesi uyarınca kaldırılarak, dairemizce yukarıdaki açıklamalar ışığında yargılama giderleri ve vekalet ücreti konusunda yeniden karar verilmesi gerektiği kanaatine varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

A)Davalıların istinaf başvurusunun kısmen KABULÜ ile;

..... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../███████ tarih ve 2021/... Esas - 2025/.. Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,

Dairemizce yeniden hüküm kurulması suretiyle;

1-Konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,

2-İİK'nun 67/2.maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilen 99.312,52 TL'nin (davalı ...'in bu tutarın 98.523,13 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) taktiren %20'si oranında icra inkar tazminatının davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

İLK DERECE MAHKEMESİ YÖNÜNDEN

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 6.784,03 TL karar ve ilam harcından davacı taraftan peşin yatırılan 1.212,51 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.571,52 TL'nin (davalı ... 5.515,80 TL'sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 1.212,51 TL peşin harç ve 59,30 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.271,81 TL'nin (davalı ... 1.259,09 TL'sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 3.196,65 TL yargılama giderinin davanın kabul ve ret oranına göre hesap olunan 3.132,71 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı ... 3.101,38 TL'sinden sorumlu olmak üzere) davacıya verilmesine, kalan giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda hüküm verilmesine yer olmadığına,

7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

8-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 1.869,79 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara (....'e 1.080,40 TL) verilmesine,

9-İstanbul Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.360,00 TL arabuluculuk tarife bedelinin, davanın kabul ve ret oranına göre hesap olunan 27,20 TL'sinin davacıdan, kalan 1.332,80 TL'sinin (davalı ... 1.319,47 TL'sinden sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,

İSTİNAF YÖNÜNDEN

10-Harçlar Kanunu gereğince istinaf eden davalılar tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

11-Davalılar tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde iadesine,

12-Davalılar tarafından yatırılan 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve 340,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

13-Artan gider avansı bulunması halinde karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

14-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından taraflar yararına istinaf vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361/1. maddesi gereğince kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Yargıtay temyiz yasa yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.