Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde ticari kredilerden ve kredili mevduatlardan kaynaklı banka alacaklarına ilişkin itirazın iptali davası.
Özet: Davacı banka, genel kredi sözleşmesi uyarınca şirkete kullandırılan ticari krediler ve ticari kredili mevduatlardan doğan alacaklarını tahsil amacıyla başlattığı icra takibine davalı borçlu ve müteselsil kefillerin yaptığı itirazın iptali için dava açmıştır. Banka, borcun vadesinde ödenmediğini ve itirazın haksız olduğunu ileri sürerken, davalılar borcun olmadığını, kefaletin geçersizliğini, takibin zamansızlığını ve uygulanan faiz oranlarının fahiş olduğunu savunmuştur. Yürütülen yargılama sonucunda alınan bilirkişi raporunda, davacı bankanın teminat mektubunun nakde çevrilmesinden kaynaklanan anapara ve işlemiş faiz alacağı bulunduğu ve kefillerin bu borçtan sorumlu olduğu belirlenmiştir.
T.C.
ANTALYA4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı banka ile ... AŞ arasında genel kredi sözleşmesi imzalandığını, ... ve ... AŞ ‘nin bu sözleşmeyi müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını, şirkete genel kredi sözleşmeleri bünyesinde ve diğer sözleşmeler uyarınca krediler kullandırıldığını, bu borçların vadesinde ödenmemesi üzerinde Kartal ...Noterliğinin ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesinin davalılara keşide edildiğini, ihtara rağmen borcun ödenmemesi üzerine Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü .../... esas sayılı dosyası ile kefil aleyhine ilamsız takibe başlandığını, davalı borçlunun borca, faiz oranına ve borcun ferilerine itiraz ettiğini ve takibin durdurulduğunu, arabuluculuk ile de herhangi bir sonuç alınamadığını, davalının borca itirazlarının haksız ve kötüniyetli olduğunu, faize ve ferilerine yönelik iddiaların hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, davacı banka ile taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesinin x-diğer hükümler bölümünün 2.maddesinin delil sözleşmesi olduğunu, buna göre bankaca hazırlanan tüm belgelerin HMK 193.maddesi uyarınca kesin delil olduğunu, kesin delilin ancak başka bir kesin delil ile çürütülebileceğini, açıklanan nedenlerle Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğü .../... esas sayılı dosyası ile yapılan itirazın iptaline, takibin devamına % 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının davalı borçlular aleyhine hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ... ...’nın şirketin takibe konu kredi borcunun bulunmadığını, davacı tarafından kredi borcunun muaccel hale gelmeden takibin başlatıldığını, davalı ... ...’nın kefilliğinin ise TBK kapsamında geçersiz olduğunu, davacı tarafından takip öncesi gönderilen tebligatların usulsüz olduğunu, davacı tarafından borca uygulanan faizin fahiş olduğunu, kanuna ve taraflar arasında akdedilen kredi sözleşmesine aykırı olduğunu, takip talebinde ...-TL ana para yönüyle tam 3,5 katı faiz işletilerek ...-TL faiz işletilmesinin kabul edilemez olduğunu açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Antalya Banka Alacakları İcra Dairesinin .../... Esas sayılı takip dosyasının bir suretinin UYAP sistemi ile Mahkememize gönderilerek dosyamız arasına alındığı görülmüştür.... AŞ’den gelen cevabi yazı ile kredi sözleşmesi aslının ve diğer belgelerin gönderilerek dosyamız arasına alındığı görülmüştür.Davalılardan ... A.Ş. tarafından ... TL bedel ile ... ili ... ilçesi ... Mah. ... ada ... parsel sayılı taşınmazın davalı bankaya devri ile borcun ödendiği beyan edilmekle varsa buna ilişkin kayıt ve belgelerin gönderilmesi için davalı bankaya müzekkere yazılarak celbedilen evraklar dosyamız arasına alınmıştır.Taraflara usulüne uygun meşruhatlı davetiyeler tebliğ edilmiş, taraf teşkili sağlanmıştır.Mahkememizce yapılan yargılamada; dava dosyasının resen seçilen bir bankacı bilirkişiye tevdi ile davacı tarafın takip tarihi itibariyle talep edebileceği asıl alacak ve faiz miktarı konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, alınan ... tarihli raporda özetle; "...1- Davacı bankanın davalı şirket lehine verilen teminat mektubunun nakde çevrilmesinden doğan ve bankanın ... numaralı ... krediler hesabında kayıt ve takibi yapılan ... tarihi itibariyle ... TL. anapara borç bakiyesine 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesine göre TC Merkez Bankası avans faiz oranı uygulanmak suretiyle ... takip tarihi itibariyle hesaplanması sonucunda…Davacı bankanın davalı şirketin kullandığı teminat mektubunun nakde dönüşmesinden doğan banka alacağı:... Asıl alacak... İşlemiş faizleri olmak üzere toplam ... TL. bulunmaktadır.Banka alacağı davalı müteselsil kefiller ... ... AŞ ve ...'in kefalet limiti içerisinde bulunması nedeniyle, davalı kefiller yukarıda hesaplanan borç tutarından aynen sorumlu bulunmaktadırlar.2- Gayri nakdi çek kredisinden depo talebi:Davalı ... Şirketinin şirkete banka nezdindeki ... numaralı vadesiz ticari mevduat hesabı üzerine keşide edilmek üzere teslim edilen çek yapraklarından bankanın yasal olarak ödemek zorunda bulunduğu tutardan kaynaklı risk karşılığında ... kat tarihi itibariyle kat ihtarnamesinde ve davaya konu icra takibinde 2 adet iade edilmemiş çek yaprağı karşılığında ... TL'nin banka kaynağından ödenmesi muhtemel tutar olarak kayıtsız şartsız depo edilmesi talebinde bulunulmuştur.Davacı bankadan temin edilen yukarıda görüntülenen kayıt ve dosyaya ibraz edilen çek durum listelerine göre davalı şirket hesabı üzerine keşide edilen çek yapraklarından ... ve ... numaralı çek yapraklarının takasa ibrazında karşılıksız kaydıyla hamillerinin elinde bulunduğu ve bankanın ödeme zorunluğu nedeniyle risk teşkil ettiği anlaşılmakla birlikte, ... tarihine davalı şirkete teslim edilen çek yapraklarından dolayı herhangi bir tazmin talebinin olmadığı ve 5941 sayılı Çek yasasının 3/9 maddesine çekin üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi halinde, muhatap bankanın yasal garanti bedeli ödeme yükümlülüğünün sona ereceği dikkate alındığında, davacı bankanın depo talebinin makul bulunmadığı..." sonuç ve kanaatine varılmıştır.Tarafların itirazlarını kapsar mahiyette rapor tanzim eden bilirkişiden ek rapor alınmış, alınan ... tarihli ek raporda özetle; "...Davalılar vekilinin ... tarihli itiraz dilekçesinde özetle; ilgili kredi borcuna istinaden davalı ... ... tarafından vefa hakkı kapsamında davacı bankaya ... TL. bedel ile ... yılında taşınmaz devredildiği ve davacı banka tarafından tüm alacağın tahsil edildiği, vefa hakkı kapsamında alınan taşınmazın davacıya olan borçtan çok daha yüksek bedele satılmışken davacı banka tarafından işbu alacaklarının tahsili sağlanmadan taşınmazın 3.kişiye devrinin mümkün olmadığı, davacı banka tarafından şirkete gönderilen 2016 ve 2017 yıllarına ait hesap ekstresinde gözüktüğü üzere davacıya banka dava konusu borcun olmadığı, 10 yıl gibi bir süre sonunda kredi borcunun olduğundan bahisle takibe geçilmesi ve fahiş faiz uygulanmasının hakkaniyet ve mantığa aykırı olduğu, tüm kredi borçlarının ... yılında kapatıldığı, Mahkemece vefa hakkı kapsamında yapılan tüm işlemlere ilişkin kayıtların istenmesi ile dosyanın tekrar bilirkişi incelemesinden geçirilmesi talep edilmiştir.Müzekkere üzerine davacı banka genel müdürlüğünce dosyaya gönderilen ... tarihli yazı ve ekindeki belgelerin incelenmesinde; davalı ... ... şirketinin maliki olduğu taşınmazın ... tarihinde ... TL. bedelle banka tarafından alacaklarına mahsuben satın alındığı, bu anlaşmada açıkça ... ... AŞ'nin ... vadeli ... Euro teminat mektubu riskinin kapsam dışı bırakıldığı, teminat mektubunun tazmini sonrasında tekrar kredi kullanımı işleminin borçlular tarafından yerine getirilmediğinin yazıda belirtildiği, yazı ekinde ... tarihli banka önerge ve ... tarihli Genel Müdürlük iç yazışmasında ilgili taşınmazın ... tarihinde satıldığı ve taşınmaz bedeli ... TL'nin bankanın ... Şubesindeki ...-... numaralı hesaba aktarıldığı belirtilmektedir.Davalı ... ... Şirketinin dava konusu asıl kredi borçlusu ... Şirketinin müteselsil kefili sıfatını taşıdığı, davacı bankaya devredilen taşınmazın maliki kefil sıfatıyla borçlu ... Şirketinin davacı bankaya ayrıca asaleten kredi borçlarının bulunduğu, davaya konu banka alacağının davalı ... Şirketinin tazmin edilen teminat mektubundan doğduğunun banka kayıtlarında açık olduğu, gerek asli kredi hesabında ve gerekse ... Krediler hesabında yapılan kısmi tahsilatın davalı ... şirketinin banka nezdindeki ... ve ... numaralı vadesiz ticari mevduat hesaplarından yapıldığı, görülmektedir..." sonuç ve kanaatine varılmıştır.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
: Dava davacı banka tarafından asıl borçlu ve müşterek borçlu müteselsil kefiller aleyhine ödenmeyen kredi borcunun tahsili istemiyle yapılan ilamsız takibe itiraz üzerine takibin durması üzerine alacaklı banka tarafından açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Açılan dava süresindedir.Eldeki dava yönünden Mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmıştır.İİK. 67/1. Maddesinde
: "Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir." düzenlemesi mevcuttur.6098 Sayılı TBK 583.Maddesinde ; "Kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azami miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin, sorumlu olduğu azami miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirtmesi şarttır.Kendi adına kefil olma konusunda özel yetki verilmesi ve diğer tarafa veya bir üçüncü kişiye kefil olma vaadinde bulunulması da aynı şekil koşullarına bağlıdır. Taraflar, yazılı şekle uyarak kefilin sorumluluğunu borcun belirli bir miktarıyla sınırlandırmayı kararlaştırabilirler.Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumluluğunu artıran değişiklikler, kefalet için öngörülen şekle uyulmadıkça hüküm doğurmaz." düzenlemesi mevcuttur.Davacı banka ... şubesi ile davalı ... ... AŞ arasında ... tarihli ... Euro kredi limitli genel kredi sözleşmesi ve ... tarihli çek hesabı açılış sözleşmesi düzenlendiği ... tarihli sözleşmeye bağlı ve devamı niteliğindeki kefalet sözleşmesinde diğer davalıların ... Euro üzerinden müteselsil kefil imzalarının bulunduğu görülmüştür.Dosya kapsamı, Mahkememizce alınan yukarıda tarihi belirtilen hüküm kurmaya, Mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli bilirkişi kök ve ek raporu dikkate alındığında davalılar yönünden kefalete ilişkin yasal koşulların oluştuğu görülmüştür.Davacı bankanın takip konusu yaptığı alacak çerçeve kredi sözleşmesine dayalı olarak davalı ... şirketi lehine gayrinakdi teminat mektubu kredisinden verilen ... Euro bedelindeki teminat mektubunun ... tarihinde tazmin edilmesiyle normal kredi hesabına borç kaydedilmesi ile oluşan nakdi krediden kaynaklandığı anlaşılmıştır.Asıl borçlu ve kefiller yönünden ... tarihinde hesap kat ihtarnamesinin düzenlendiği ancak temerrütlerinin oluşması yönünde tebliğlerine ilişkin banka kayıtlarının bulunmadığı ... tarihi itibariyle borç bakiyesinin ... TL olduğu anlaşılmıştır. ... tarihi itibariyle ana para bakiyesi bu tutar esas alınarak 3095 Sayılı Yasanın 2/2 maddesi uyarınca değişen oranlarda avans faizi uygulanmak suretiyle hesaplama yapılmış ve takip tarihi itibariyle ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL üzerinden itirazın iptali isteminin kabulüne fazlaya ilişkin nakdi alacak yönünden talebinin davanın dava dilekçesindeki harca esas değer ... TL olmakla reddine karar vermek gerekmiştir.Ankara BAM 21. Hukuk Dairesinin █████/2022 tarih, █████████ Esas, ████████ Karar sayılı emsal kararında; "...Bilindiği üzere 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 3. maddesinin 9. fıkrasında; "Çekin, üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren beş yıl içinde ibraz edilmemesi hâlinde, muhatap bankanın üçüncü fıkraya göre ödemekle yükümlü olduğu tutara ilişkin sorumluluğu sona erer." hükmüne yer verilmiştir. İlk derece mahkemesince alınan ... tarihli bilirkişi ek raporunda asıl ve birleşen davanın davalısı olan şirketlerin oluşturduğu asıl borçlu iş ortaklığına verilen çeklerin ... ve ... yıllarında basıldığı tespit edilmiş olduğuna göre yukarıda yer verilen Çek Kanunu'nun 3. maddesi gereği davacı bankanın çek garanti bedelini ödeme yükümlülüğü karar tarihi itibarıyla artık ortadan kalkmıştır. Şu halde bilirkişi raporuyla belirlenen ve hükme esas alınan 5 adet çek yönünden dava konusuz kalmıştır. Birleşen davada davalı vekilinin istinafının kabulü ile bu çekler yönünden konusuz kalan davada karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir. Dava konusu takip dosyasında takip tarihi ... tarihi ve dava tarihi itibarıyla anılan maddede belirtilen 5 yıllık ibraz süresinin dolmadığı, dolayısıyla bankanın söz konusu çek yaprakları sebebiyle sorumluluğunun devam ettiği, depo talebinde haklı olduğu anlaşılmakla davacı banka lehine yargılama giderlerine hükmetmek gerekmiştir..." şeklinde belirtilmiştir.Yukarıda belirtilen emsal içtihat ve karar çerçevesinde yapılan değerlendirmede: Davacı tarafça gayri nakdi çek kredisi yönünden de talepte bulunulmuş ise de, davalı asıl borçlu şirkete banka nezdindeki vadesiz ticari mevduat hesabı üzerine keşide edilmek üzere teslim edilen çek yapraklarında bankanın yasal olarak ödemek zorunda bulunduğu tutardan kaynaklı 2 adet iade edilmemiş çek yaprağı karşılığı ... TL'nin ödenmesi talebinde bulunulmuştur, söz konusu çeklerin takasa ibrazında karşılıksız kaydı ile hamillerinin elinde bulunduğu ve bankanın ödeme zorunluluğu nedeniyle risk teşkil ettiği anlaşılmış ise de, ... tarihinde davalı şirkete teslim edilen çek yapraklarından dolayı 5941 Sayılı Çek Yasasının 3/9.maddesinde çekin üzerinde yazılı baskı tarihinden itibaren 5 yıl ibraz edilmemesi halinde muhatap bankanın yasal garanti tutarını ödeme zorunluluğu dolduğundan bu yöndeki talebin reddine karar vermek gerekmiş açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin █████/2018 gün, █████████ Esas, █████████ Karar sayılı emsal içtihadında; "...gayrinakdi kredinin deposu yönünden maktu harç ve maktu vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiği halde nakdi alacakla birlikte nispi harç ve nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir..."Yargıtay 19. H.D.nin █████/2013 gün ve ███████ E. █████████ K. sayılı emsal içtihatında ''...alacağın, banka kredi sözleşmesinden kaynaklanmakta olduğu gözetildiğinde, sözleşme hükümlerine göre her aşamada hesap edilebilir, likit bir alacak olarak kabulünün gerekçesine ve borçlunun itirazında haksız bulunmasına göre, 2004 sayılı kanunun ilgili maddesi doğrultusunda itirazın iptaline karar verilen, harcı yatırılarak dava konusu edilen bölüm üzerinden alacaklı yararına icra inkar tazminatına hükmetmek gerekir...'' şeklinde belirtilmiş olup davacı lehine hükmolunan nakdi alacak üzerinden hesaplanan miktarda icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiş, ayrıca gayri nakdi alacak talebi yönünden davalılar lehine maktu vekalet ücretine hükmetmek gerekmiş açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİNE, buna göre; Antalya Banka Alacakları İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasında borçlu davalıların itirazlarının ... TL asıl alacak, ... TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ... TL üzerinden İPTALİ ile takibin bu miktar üzerinden DEVAMINA,2-Hükmolunan alacağın %20’si oranında hesaplanan ... TL icra inkar tazminatının davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,3-Davacı tarafın nakdi alacağa ilişkin fazlaya ilişkin talebinin REDDİNE,4-Davacı tarafın gayri nakdi alacak yönünden talebinin 5941 sayılı Çek Kanunu 3/9. Maddesi gereği 5 yıllık yasal sürenin dolması nedeniyle REDDİNE,5-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalılardan tahsili ile HAZİNEDE İRAD KAYDINA,6-Harçlar Kanunu uyarınca gayri nakdi alacak için alınması gereken ...-TL harcın davacıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,7-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereğince kabul miktarı üzerinden hesaplanan ... TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,8-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden gayri nakdi alacak yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ... TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara VERİLMESİNE,9-Davacı tarafından yapılan davetiye, posta ve bilirkişi giderinden ibaret toplam ... TL yargılama giderinden davalılardan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,10-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu █████ ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği 26/2. Maddeleri, 6100 sayılı HMK 297/1-ç, 326.maddeleri uyarınca, arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarı tarifenin birinci kısmına göre ileride haksız çıkan taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği öngörüldüğünden ... TL arabuluculuk ücretinin davalılardan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,11-Davacı tarafından dava açılırken yapılan ... TL ilk dava masrafının davalılardan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,12-Davacı tarafça yatırılan artan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde istek aranmaksızın davacıya İADESİNE,Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Başkan ...¸e-imzalıdırÜye ...¸e-imzalıdırÜye ...¸e-imzalıdırKatip ...¸e-imzalıdır