Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin, doğal gaz boru hattı teminat mektubu devre komisyonu ve rehinli hesaptan haksız tahsilat kaynaklı alacak davası istinaf kararı.
Özet: Bir şirket (davacı), bir finans kurumu (davalı) tarafından, üçüncü taraf bir inşaat şirketinin doğalgaz boru hattı projesi için davalıdan alınan teminat mektupları karşılığında 2002 yılında açılan bloke hesabından haksız yere 493.453 USD tahsil edildiğini iddia etmektedir; zira davacı, projenin tamamlanmasını sağlamak amacıyla inşaat şirketinin ortaklarından biri haline gelmiş ve bu teminat mektuplarının güvencesi olarak kendi hesabına 400.000 USD bloke etmiş olmasına ve teminat mektupları 2018de iade edilmesine rağmen, davalı 2020de bu parayı tahsil etmiş ve davacı bunu hukuka aykırı bulmuştur, davalı ise, davacının 2002 tarihli bir protokolle üçüncü taraf şirketin borçlarını üstlendiğini ve bu tahsilatın meşru olduğunu savunmaktadır.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 21. HUKUK DAİRESİ █████████ Esas ████████ Karar
T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ21.HUKUK DAİRESİESAS NO
: █████████KARAR NO
: ████████TÜRK MİLLETİ ADINAKARARBAŞKAN
: ... ...ÜYE
: ... ...ÜYE
: ... ...KATİP
: ... ...İNCELENEN DOSYANINMAHKEMESİ
: ANKARA 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİKARAR TARİHİ
: █████/2023NUMARASI
: ████████ Esas ████████ KararDAVA
: Alacak( Teminat Mektubu Devre Komisyonundan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2021KARAR TARİHİ
: █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2026Taraflar arasındaki dava dışı ...'a ait teminat mektuplarına ilişkin komisyon tutarları ve faizlerinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davanın yapılan yargılaması sonunda, ilamda yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabulüne yönelik verilen hükme karşı, davacı ile davalı tarafından süresinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.DAVADavacı dava dilekçesinde özetle; Davalı ile şirket arasında █████/2002 tarihinde "Nakit Teminat için Rehin Taahhütnamesi" imzalandığını, sözleşmenin konusunun, dava dışı ... İnşaat Şirketinin, ...'tan aldığı kredi ve garantilere ilişkin olduğunu, ... İnşaat'ın ...'tan aldığı Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi ihalesi sebebiye sunduğu █████/1999 tarihli 600.000 USD, █████/1998 tarihli 400.000 USD, █████/1998 tarihli 1.376.761-USD değerinde ... Teminat Mektuplarından kaynaklı rehin olduğunun anlaşıldığını, Kesin Teminat Mektuplarının, ... İnşaat Şirketi tarafından ...'tan alındığını, bir süre sonra ...'ın, ... devredildiğini, Fon'un, ...'ın satışını yaparak ... Bank bünyesinde faaliyet göstermesini sağladığını, bu sebeple ...'ın Kesin Kabul sonrası Teminat Mektuplarını ... Banka iade ettiğini, kendisinin, teminat mektuplarının alınması aşamasında, "Mevcut Rusya Federasyonu Türkiye Doğal Gaz Boru Hattı Sistemi Tevsii Faz II Projesi" kapsamındaki işe, ... İnşaat'la birlikte ortak olmayıp işin yüklenicisi dava dışı ... İnşaat Şirketinin yaşadığı maddi sıkıntılar, malzeme ve makine sıkıntıları nedeniyle işe devamda zorlandığından, sonradan ...'ın onayıyla proje işine ortak olduğunu, kendisinin işe girmesiyle ancak işin tamamlanabildiğini, hem ...'ın ihale ettiği Doğal Gaz Boru Hattının yapımı tamamlanarak faaliyete geçmesinin sağlandığını hem de ...'ın Teminat Mektuplarının nakde çevrilmeden bankasına iade olunduğunu, davacı şirketin, bu süreçte iyi niyetle ... İnşaat'ın ... Banktan aldığı teminat mektuplarının iade edilmesi konusunda güvence olması açısından ... ile Rehin Sözleşmesi yaptığını, sözleşme gereği... Bankasına kendi adına vadeli dolar hesabına 400.000,00-USD yatırdığını, ...'nin rehin alacaklısı sıfatıyla bu para üzerine bloke koyduğunu, projenin yapımının 2003 yılında geçici kabul yapılarak tamamlanıp hattın doğal gaz alımına başladığını ancak ... tarafından bir takım gerekçeler gösterilerek kesin kabul yapılmayıp teminat mektuplarının iade edilmediğini, bu aşamada şirketin, bankalardan kredi kullandığı için ekonomik sorunlar yaşadığını, kredileri ödemekte zorlandığını, vergi ve SGK borçlarını yapılandırarak ödediğini, ...'a ait Kesin Teminat Mektuplarının ... tarafından Bankasına █████/2018 tarihinde iade edilmesine rağmen, şirkete gönderilen... Bankası'nın █████/2020 tarihli yazısında, davacı şirkete ait vadeli hesapta bulunan 528.401,68-USD'nin, 493.453-USD'sinin davalının talebine istinaden Kuruma gönderildiğinin belirtildiğini, bu işlemin hukuka aykırı olduğunu belirterek, davacı şirketin hesabından haksız olarak tahsil edilen 493.453-USD'den, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000-USD'nin, █████/2020 tahsil tarihinden itibaren Devlet Bankalarının dolar ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanarak davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAPDavalı cevap dilekçesinde özetle; Davacının, dava dışı ... ile birlikte borç üstlenmek suretiyle Kurumun borçlusu olduğunu, dava dışı ... Yapı Ltd.Şti.'nin, ..., İ...'tan nakit ve gayrinakit krediler kullandığını, ayrıca yine dava dışı ... İnşaat, ... İnşaat ve ... İnşaat firmalarının anılan Bankalardan kullandığı kredilere kefil olduğunu, bilahare adı geçen Bankaların söz konusu kredilerden doğan alacaklarını kuruma temlik ettiğini, böylece söz konusu alacakların da alacaklısı olduğunu, sonrasında kredi borçlusu, kefilleri, davacı şirket ve dava dışı ...'ın taleplerinin Kurumca kabul edilerek belirtilen kredilerden doğan borçların ... İnş. Mak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. ve ... tarafından birlikte üstlenildiğini, bu hususta yapılan █████/2002 tarihli protokol ile; Protokolde ayrıntılı dökümü çıkarılan nakit borçların nakden ve defaten kapatılması, meri bulunan 2.376.813,70 USD teminat mektupları riskinin teminatı olarak borcu üstlenenler tarafından Kurum lehine 400.000,00 USD nakit blokaj verilmesi, ayrıca mevcut 3.000.000,00 TL tutarındaki ipoteklerin aynen devam etmesi, ilave olarak borcu üstlenenlerin, söz konusu borçların teminatı olmak üzere Kurum lehine 3.600.000,00 USD ek işletme rehni tesis etmesi, bunun karşılığında da Kurumun ... A.Ş. nezdinde hak sahibi olduğu temlikin, tahakkuk eden istihkak ölçüsünde kısım kısım borcu üstlenenlere ödenmesi hususlarında mutabakata varıldığını, Protokol kapsamında 1.287.505,38 TL nakit borç tahsil edildiğini, 400.000,00 TL blokajın... Bankası Başkent Şubesinde tesis edildiğini, 3.600.000,00 USD karşılığı 5.834.574,00 TL işletme rehni alındığını, davacı ile Kurum arasında sadece █████/2002 tarihli rehin taahhütnamesi imzalanmayıp ayrıca taahhütnameden önce █████/2002 tarihinde borç üstlenme protokolü imzalandığını, davacının “borcu üstlenen” sıfatı ile imzaladığı █████/2002 tarihli protokolün gayrinakti kredi risklerinin tasfiyesi başlıklı 5. maddesinde, borcu üstlenenlerin, ... A.Ş. tarafından ...'a verilen ve protokol tarihi itibariyle mer'i olan 3.592.000,00 USD tutarındaki teminat mektuplarından 1.215.186,30-USD'lik avans teminat mektubunun █████/2002 tarihine kadar geriye kalan 2.376.813,70-USD tutarındaki teminat mektuplarının ise işin ihale şartlarına göre süresinde bitirilerek iadesini sağlamayı, mektupların iade edilinceye kadar 3'er aylık devrelerde senelik % 1 oranından hesaplanacak teminat mektubu komisyonlarını gününde ödemeyi, gecikme halinde geciken günler için Libor + 10 faiz ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt ettiğini, borcu üstlenenlerin bu yükümlülüğün teminatını oluşturmak üzere Protokolün 7. maddesi ile ... Bankası Başkent Şubesi nezdinde açtıracağı 400.000,00 USD'lik döviz tevdiat hesabı üzerine Kurum lehine rehin tesis etmeyi kabul ettiğini, bu çerçevede borcu üstlenenler ile Kurum arasında █████/2002 tarihli nakit teminat için Rehin Taahhütnamesi imzalandığını ve davacı şirketin açmış olduğu USD hesabı üzerine Kurumun şerhinin işlendiğini, rehin taahhütnamesinde rehin teminatının mektup komisyonlarını, gecikme faizlerini, gider vergilerini, sigorta ücretlerini, takip ve dava giderleri ile avukatlı ücreti ve ferilerini de temin ettiği hususunun hükme bağlandığını, Protokolün 5. ve 7. maddeleri gereğince, █████/2003 tarihinden itibaren, iade tarihi █████/2018 tarihine kadar, yıllık % 1 oranı üzerinden tahakkuk etmiş ancak ödenmemiş olan komisyon tutarlarına, █████/2020 tarihine kadar Libor+2 faiz oranından toplam 493.453,00 USD borç hesaplandığını, komisyon ve gecikme faizinden oluşan bu tutarın, protokolün 7. maddesi gereğince ... Bankası Başkent Şubesine gönderilen █████/2020 tarihli yazı ile █████/2020 tarihinde Kurum hesabına aktarım yapıldığını, davacıdan haksız tahsilat yapılmadığını, yapılan tahsilatın kanuna ve sözleşmeye uygun olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece; denetime ve hükme elverişli bulunan bilirkişi raporunun hükme esas alınması gerektiği gerekçesiyle; "Davanın kısmen kabulü ile, 15.136,45 USD'nin tahsil tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4A maddesi uyarınca devlet bankalarının USD cinsi para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanacak faiz ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" dair karar verilmiş, karara karşı taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.İSTİNAF SEBEPLERİDavacı istinaf dilekçesinde özetle; nakit teminat için rehin Taahhütnamesi ve bu Taahhütname gereği... Bankası hesabına rehin olarak ... lehine 493.453,00 USD bloke edildiğini, sözleşmede vadesinde ödenmeyen teminat mektubu komisyonlarının bloke tutulan hesaptan tahsil edileceğine dair hüküm bulunmadığını, mahkemece, hatalı bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulduğunu, bilirkişi raporundaki "hesaptan teminat mektubunun komisyonlarının tahsil edilmesi durumunda teminatın eritilmesi" tespitinin hatalı olduğunu, teminatın erimesinin mümkün olmadığını, ...' nin teminat mektuplarına karşılık ipotek ve işletme rehni aldığını, █████/2002 tarihli protokolde; Mevcut 3.000.000-TL tutarında ipoteklerin aynen devam ettiği, 3.600.000,00 USD ek işletme rehni tesis etmesi, bunun karşılığında da Kurumun ... A.Ş. nezdinde hak sahibi olduğu temlikin, tahakkuk eden istihkak ölçüsünde kısım kısım borcu üstlenenlere ödenmesi,... hususlarının kararlaştırıldığını, protokolde görülen bu teminatlara karşılık gerek davalı tarafın gerekse bilirkişinin... bankasındaki meblağdan, teminat mektubu komisyonlarının tahsil edilmesinin, teminatın eritilmesi (teminat açığı) durumunun ortaya çıkacağı iddiasının doğru olmadığını, Teminat Mektubu Komisyonun 3 aylık dönemlerde tahakkuk etmesine rağmen, komisyon tutarının bloke tutulan 493.453,00 USD meblağdan karşılanmamasının da ...'nin kendi insiyatifi ve kendi kusuru sonucu olduğunu, ... devredilen bankalardan olan ... Banka ait Kesin Teminat Mektuplarının ... tarafından bankasına (... Bank A.Ş.) █████/2018 tarihinde resmi yazı ile iade edildiğini, Teminat mektuplarının ... tarafından bankasına 29.11.2018 tarihinde iade edilmesine rağmen █████/2020 tarihinde davacı şirkete ait... Bankasındaki hesaptan 528.401,68-USD’nin, 493.453,00 USD’sine el konulmasının haksız olduğunu ileri sürmüştür.Davalı istinaf dilekçesinde özetle; davanın tamamen reddi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin kanun, sözleşme ve hakkaniyet kurallarına aykırı olduğunu, Protokol ve rehin taahhütnamesi gereğince kurumun, libor+10 oranında faiz talep edebileceğini, buna göre mektupların iade tarihi itibariyle komisyonlardan doğan alacak tutarının, tahsil edilen tutarın çok üzerinde 708.431,00-USD olduğunu, vade ve tutarı belli olan alacaklar (teminat mektubu devre komisyonları) vadesinde ödenmediğinde borçlu temerrüdünün kendiliğinden oluştuğunu ve bu alacaklara vadeden itibaren faiz istenebileceğini, bu alacakların ana alacak ile veya ana alacaktan bağımsız tek başına takip ve dava edilebileceğini, Komisyonlara “ödeme gününe kadar” faiz işletileceğinin taraflar arasındaki protokol ile de kabul edildiğini, kararda kurum lehine hükmolunan dava vekalet ücretinin eksik hesaplandığını, kurum esasen harçtan muaf olduğu gibi harç ve giderler ile arabuluculuk ücreti yönünden kabul ve ret oranına göre karar verilmesi gerektiğini, hesaplamaların hatalı olduğunu ileri sürmüştür.HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİDava; borç üstenme sözleşmesi ve rehin sözleşmesi kapsamında dava dışı bankaya tevdi edilen paradan haksız tahsilat yapıldığı iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.6100 Sayılı HMK'nın 355.maddesi gereğince, istinaf incelemesinin istinafa gelen tarafın sıfatı ile istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususu gözetilerek ilk derece mahkemesinin taraflar arasındaki ihtilafta görevli mahkeme oluşu ve eldeki davada kesin yetki kuralına da aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla işin esasına girilerek yapılan incelemede;Davacı yan, davalı kurum ile yapılan protokol kapsamında yükümlülüklerini yerine getirmesine rağmen, protokol kapsamında rehnedilen paranın haksız tahsil edildiğini iddia etmiş, Davalı ise, davacının sözleşme ve protokol kapsamında ödemelerini zamanında yapmaması sebebi ile tahakkuk eden komisyon ve gecikme faizlerinin ödenmemesi sebebi ile bunlara yönelik bedelin tahsil edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiş, Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile, 15.136,45 USD'nin tahsil tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4A maddesi uyarınca devlet bankalarının USD cinsi para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanacak faiz ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair yazılı olduğu üzere karar verilmiştir.Somut olayda; taraflar arasında alacaklı sıfatı ile davalı ..., borçlu sıfatı ile ... Yapı Malzemeleri İnşaat Taahhüt Ticaret Sanayi Ltd.Şti., müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla ... Hazır Beton Sanayi Ticaret A.Ş., ..., ..., borcu üstlenenler sıfatı ile davacı şirket ve ... arasında █████/2002 tarihli protokole ve rehin veren sıfatı ile ... ve ... İnşaat Makine Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, rehin alan sıfatı ile ... arasında █████/2002 tarihinde akdedilen Nakit Teminat İçin Rehin Sözleşmesine dayalı akdi ilişki bulunduğu anlaşılmaktadır.Davalı ...'nin alacaklı, davacının ise “borcu üstlenen” sıfatı ile yer aldığı taraflar arasındaki █████/2002 tarihli protokol ile, davacı şirketin, dava dışı ... Yapı Ltd.Şti.'nin, ..., ...'tan kullandığı nakit ve gayrinakit krediler ile adı geçen şirketin, dava dışı ... İnşaat, ... İnşaat ve ... İnşaat firmalarının anılan bankalardan kullandığı kredilere olan kefaletinden kaynaklı 1.287.505.389.340 (eski) TL nakit ve 4.814.530,80-USD gayrinakit borçları üstlendiği, protokol'ün 5. maddesine göre davacının, 2.376.813,70-USD tutarındaki teminat mektuplarından kaynaklı gayri nakdi riski ve söz konusu teminat mektuplarına tahakkuk edecek komisyon tutarlarını da ödemeyi taahhüt ettiği, tahakkuk edip zamanında tahsil edilememiş olan alacaklara ise LİBOR +10 oranında gecikme faizi ödemeyi kabul ettiği, davacının protokol'ün 7. maddesine göre, ...'a olan borçların teminatını oluşturmak üzere dava dışı ... Bankası nezdinde 400.000,00 USD tutarında döviz tevdiat hesabı açmayı ve açılan bu hesap üzerine ... lehine rehin tesis etmeyi kabul ve taahhüt ettiği ve bu kapsamda ... Bankası nezdinde 400.000,00 USD tutarlı döviz tevdiat hesabı açtığı ve taraflar arasında akdedilen █████/2002 tarihli Taahhütname ile söz konusu döviz tevdiat hesabı üzerine ... lehine rehin ve bloke konulması ve rehnedilen hesabın ... lehine doğmuş ve doğacak olan tüm borçları ile ... tarafından ... Yapı Malzemeleri Ticaret Limited Şirketine açılmış kredilerin ve bunların faiz, komisyon, gider vergisi, sigorta ücreti, takip ve dava masraflarına teminat oluşturması hususunda taraflar mutabık kaldığı anlaşılmaktadır.Mahkemece alınan bilirkişi raporundaki tespitlere göre; Dava dışı ... tarafından, ... A.Ş. muhatap olarak, dava dışı ... Yapı Malz. İnşaat San. Tic. Ltd.Şti.ne; █████/1999 düzenleme tarihli 600.000,00 USD tutarlı, █████/1998 düzenleme tarihli 400.000,00 USD tutarlı, █████/1998 düzenleme tarihli 1.376.761,00 USD tutarlı 3 adet teminat mektubu verildiği, devre komisyon borçlarının tahsil edilemediği, ... A.Ş.'nin, ... BANK A.Ş. Kızılay Şubesine yönelik █████/2018 tarihli yazısı ile, ... Yapı Mahz. İnşaat Taah. Tic. Ve San. Ltd.Şti. lehine düzenlenmiş bu 3 adet teminat mektubunun iade edildiği, davalı ...'nin, ... Bankası Başkent Şubesi Müdürlüğüne hitaben düzenlenen █████/2020 tarihli 4759 sayılı yazısı ile █████/2002 tarihli Rehin Taahhütnamesi gereği rehin veren tarafından şube nezdinde █████/2002 tarihinde açılmış olan 4299-301030-2268674 ( 4299 -311030-2268839) nolu döviz tevdiat hesabında bulunan bakiyenin █████/2020 tarihi itibariyle 493.453,00 USD'lik kısmının, ...'nin Vakıflar Bankasında bulunan hesabına aktarılarak kalan tutarın serbest bırakılması yönünde talimat verildiği, ... Bankası A.Ş. tarafından davacı ... İnşaat Makine San. ve Tic. Ltd. şirketine yazılan █████/2020 tarihli yazı ile döviz tevdiat hesabında birikmiş olan 528.401,68-USD'nin, 493.453,00 USD'lik kısmının ...'ye ödendiği hususunda bilgilendirme yapıldığı anlaşılmıştır.Mahkemece, tarafların itirazları ile LİBOR oranlarının getirtilmesi sonrası alınan █████/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda; "teminat mektuplarının iade edildiği █████/2018 tarihi itibari yapılan hesaplama sonucunda, davalının davacıdan talep edebileceği toplam tutarın, 368.397,80 USD Komisyon Alacağı, 104.684,47 USD İşlemiş Faiz Tutarı ve 5.234,27 USD BSMV olmak üzere toplam 478.316,54 USD olarak tespit edildiği, davalı tarafından tahsil edilen tutarın ise 493.453 USD olduğu, buna göre, davacının davalıdan talep edebileceği tutarın (493.453-478.316,54=) 15.136,46 USD olduğu" hususlarının belirtildiği görülmüş, mahkemece, denetime ve hükme elverişli bulunan bilirkişi rapor ve ek raporu benimsenerek yazılı olduğu üzere davanın kısmen kabulüne yönelik verilen kararında, Dairemizce de somut dosya kapsamında toplanan delillere, sözleşme ve incelenen protokol hükümlerine göre bir isabetsizlik görülmemiş, karar usul ve yasaya uygun bulunmuştur.Hal böyle olunca hükme ve denetime elverişli, bankacı bilirkişi raporu ile somut dosya kapsamında toplanan delillerden; bankacılık uygulamasında, teminat mektubu komisyon alacağının her 3 ayda bir tahakkuk ve tahsili gereken “vadesi belirli” bir alacak niteliğinde olması, bu nedenle borçlu tarafa ihtar gönderilmesine gerek olmaksızın alacaklının tahakkuk tarihinden itibaren gecikme faizi talep hakkı olduğundan borcu üstlenen davacının, ... Banktan gelen yazı cevabı kapsamına göre 400.000,00 USD tutarlı mektup için █████/2003 - █████/2018 tarih aralığında, 600.000,00 USD tutarlı mektup için █████/2003 - █████/2018 tarih aralığında, 1.376.761,00 USD tutarlı mektup için █████/2003 - █████/2018 dönemlerine ait devre komisyon borçlarını ödemediği hususunda bir ihtilaf bulunmayıp bu husus davacının da kabulünde olduğundan, davalının, vade tarihlerinden itibaren tahakkuk eden ancak ödenmeyen komisyon alacakları için tahakkuk tarihlerinden itibaren tahsil tarihine kadar gecikme faizi tahakkuk ettirmesinde Türk Borçlar Kanunu, bankacılık mevzuatı ve uygulamalarına aykırı bir husus bulunmadığının anlaşılması, dava konusu komisyon alacaklarının tahakkukuna esas teminat mektuplarının, muhatabı olan ... tarafından █████/2018 tarihinde ilgili bankasına iade edildiği sabit olup davalı ...'nin bu mektuplardan kaynaklı riskinin sona erdiği bu tarihe (█████/2018) kadar ki komisyon ve gecikme faizi tutarları kadar bloke hesapta bulunan paradan talep hakkına sahip olduğunun ve bu tarih itibariyle tüm komisyon ve gecikme faizi alacaklarını tahsil imkanı olduğunun kabulünün gerekmesi, riskin sona erdiği █████/2018 tarihinden sonrası için gecikme faizi talep hakkı bulunmadığına ilişkin mahkeme kabulünde bir isabetsizlik olmaması, hükme esas alınan █████/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda █████/2018 tarihi itibariyle yapılan hesaplamalar sonucunda, davalının davacıdan talep edebileceği toplam tutarın, 368.397,80-USD Komisyon Alacağı, 104.684,47-USD İşlemiş Faiz Tutarı ve 5.234,27-USD BSMV olmak üzere toplam 478.316,54-USD olduğunun ve buna göre davalının, davacıdan 15.136,46-USD fazla tahsil ettiğinin anlaşılması karşısında; davacının, davanın tam kabulü gerektiği, davalının ise davanın tümden reddi gerektiği yönündeki istinaf itirazlarının ayrı ayrı esastan reddi gerekmiştir.Davalı ...' nin, hükmün ferilerinden olan yargılama harç ve giderleri ile karşı yan vekalet ücretine yönelik istinaf itirazlarının incelenmesinde ise;Mahkemece, davalı kurum 5411 sayılı yasanın 140. Maddesi uyarınca harçtan muaf olduğu halde kurum aleyhine bakiye harca hükmedilerek yargılama giderleri ile arabuluculuk ücreti yönünden davadaki haklılık oranı (kabul/ ret oranı) göz önünde bulundurulmaksızın hüküm kurulması, yine karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, dava tarihindeki (█████/2021) TCMB' nin Efektif Döviz satış kuru üzerinden (1 USD= 12,68-TL) davada reddedilen tutar (34.863,55-USD) esas alınarak (442.069,81-TL) hesaplama yapılması gerekirken karar tarihindeki kur esas alınarak hatalı hesaplama yapılması suretiyle davalı yan lehine 64.889,77-TL karşı yan vekalet ücreti yerine, 52.761,68-TL olarak eksik ücrete hükmedilmesi isabetsiz bulunmuştur. Hükmün ferilerine ilişkin davalı yan istinaf itirazları bu nedenle yerinde bulunarak itirazların kabulü gerekmiştir.Tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesinin davanın kısmen kabulü yönündeki kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden davacı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı tarafın istinaf başvurusunun ise, davalı lehine hükmedilen karşı yan vekalet ücreti, harç ve yargılama giderleri yönünden kabulüne karar vermek gerekmiş ve takdiren aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;A)1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,2-Davacıdan alınması gerekli olan 732,00-TL harçtan peşin alınan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 552,10-TL harcın davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,B)1-Davalı tarafın istinaf başvurusunun davalı lehine hükmedilen karşı yan vekalet ücreti, harç ve yargılama giderleri yönünden KABULÜ ile, sair istinaf istemlerinin REDDİNE,Ankara 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih ve ████████ Esas ████████ Karar sayılı kararının HMK'nın 353/(1).b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,C)1-Davanın KISMEN KABULÜ ile,15.136,45 USD'nin tahsil tarihi olan █████/2020 tarihinden itibaren 3095 Sayılı Kanunun 4A maddesi uyarınca devlet bankalarının USD cinsi para ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına uygulanacak faiz ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya ödenmesine,2- Fazlaya ilişkin talebin reddine,3-Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,4-Davacı tarafından yapılan 11.061,38-TL dava açılış harç giderinin davacıya iadesine,5-Davacı tarafça yapılan 200,50 TL tebligat ve posta gideri, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.200,50-TL yargılama giderinin davanın kabul oranına ( % 30) göre 1.260,15-TL'sinin, davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,6-Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hükmedilen tutar üzerinden takdir edilen 43.432,48-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,7-Dava sırasında kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına reddedilen miktar üzerinden takdir edilen 64.889,77-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,8-HUAK 18A/13 maddesi ile HUAK yönetmeliği 26/2 maddesi gereğince yargılama giderlerinden sayılan 1.320,00-TL zorunlu arabuluculuk giderinin, davadaki haklılık oranına göre 396,00 TL'sinin davalıdan, 924,00 TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,9-HMK 333. Maddesi gereğince mahkemece, taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının kararın kesinleşmesine müteakip yatıran taraflara iadesine,D)1-Davalı harçtan muaf olup davalı tarafından peşin yatırılan 4.932,04 TL nispi istinaf karar harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davalıya iadesine,2-Davalı tarafından posta gideri olarak yapılan 91,00 TL'nin davadaki haklılık durumu gözetilerek hesaplanan 63,70-TL'si ile 492,00 TL istinaf başvuru harcı toplamı 555,70-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,3-İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından taraflar yararına vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2026Başkan- ... Üye - ... Üye - ... Zabıt Katibi-...... ... ... ...