antalya 4. asliye ticaret mahkemesinde görülen trafik kazası kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasında yaya ve sürücünün kusur oranlarının değerlendirilmesi.

Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen trafik kazası kaynaklı maddi ve manevi tazminat davasında yaya ve sürücünün kusur oranlarının değerlendirilmesi.

Özet: Sunulan hukuki evrakta, bir trafik kazasında aracın çarptığı yayanın kalıcı maluliyet ve elem nedeniyle sürücü ile sigorta şirketinden maddi ve manevi tazminat talep ettiği, sigorta şirketinin ise yayanın kusurlu olduğunu savunarak davanın reddini istediği, mahkemenin Adli Tıp Kurumundan alınan ve yayanın %85, sürücünün ise %15 oranında kusurlu olduğunu belirten raporu hükme esas alarak yargılamayı sürdürdüğü bir tazminat davasının detayları yer almaktadır.

T.C.

ANTALYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

: █████/2021

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... günü saat ... sıralarında ... Mahallesi, ... Caddesi ... ... üzerinde davalı ... ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın yaya olan müvekkiline aşırı hızla çarpması sonucu yaralanmalı maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğini, kaza sebebiyle müvekkilinin hastaneye kaldırıldığını, yaşı itibariyle iyileşmesinin kolay olmadığını, elem ve ıstırap neticesinde manevi çöküntü yaşadığını, oluşan kalıcı maluliyet nedeniyle ömrü boyunca zorluk çekeceğinin ortada olduğunu beyanla; davalının sevk ve idaresindeki aracın davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olduğunu, bu nedenle davalı sigorta şirketinin hem maddi hem manevi zarardan tutulması gerektiğini belirterek davanın kabulü ile belirli olduğu anda arttırılmak üzere şimdilik ... TL maddi tazminat ve ... TL manevi tazminat olmak üzere şimdilik toplam ... TL maddi ve manevi tazminatın davalı ... bakımından ... kaza tarihi, davalı sigorta şirketi bakımından ise ... sigortaya başvuru tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle usulden ret talebinde bulundukların beyanla; davacı tarafından müvekkili şirkete başvuru yapılırken ve arabuluculuk aşamasında gerekli belgelerin sunulmasını talep etmelerine rağmen yeterli belgelerin sunulmadığını, müvekkili şirkete iletilmediğini beyanla; müvekkili şirketin sigortalısı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğundan kazanın meydana gelmesinde başka unsurların etken olup olmadığının araştırılması ve tam kusurun belirlenmesinin gerektiğini, kaza tespit tutanağında ve davalının beyanına göre araç sürücünün herhangi bir kusurunun olmadığının görüldüğünü, kazanın meydana gelmesine davacının sebep olduğunu, bununla birlikte poliçe tanzim tarihi itibariyle genel şartlara göre geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri ile 6111 sayılı yasaya göre tedavi giderlerinden sorumluluklarının bulunmadığını belirterek açılan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet alacağının davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

Davalı sigorta şirketine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.

Sigorta bilgi ve gözetim merkezine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.

Taraf gerçek kişilerin ekonomik ve sosyal durumlarının araştırılması için ilgili kolluk birimlerine yazılan müzekkerelere cevap verilmiştir.

... Hastanesine yazılan müzekkereye cevap verilmiştir.

Antalya ... Çocuk Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası sureti dosyamız arasına alınmıştır.

Mahkememizce konusunda uzman bilirkişilerden ve ATK'den raporlar aldırılmış, raporlar serbestçe değerlendirilmiştir.

Mahkememizce eksiklikler tamamlanmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, trafik kazasından kaynaklı sürekli iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri, yol masrafı, bakıcı gideri olmak üzere maddi tazminat ile manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Taraflarca sunulan dilekçe ve belgeler incelenmiş, davacının kaza nedeniyle gördüğü tedavilere ilişkin evraklar, trafik kayıtları, SGK kayıtları celbedilmiştir.

Kazaya neden olan aracın zorunlu trafik sigortacısı olması hasebiyle davanın sigorta şirketine yöneltildiği, dava açılmadan önce başvuru koşulunun yerine getirildiği ve sigorta şirketine ... tarihli başvurusunun mevcut olduğu görülmüştür.

Davalı sigorta şirketinin hem ZMMS hem de Kasko sigortacısı olduğu görülmüş ve poliçeler dosya içine alınmıştır.

Mahkememizce dosya davacının dava konusu trafik kazası sebebiyle kusura ilişkin rapor aldırılmak üzere keşif yapılmış ve adli trafik bilirklişisine tevdi sevk edilmiş; ... tarihli raporunda; davacının kural ihlali olduğu ve davalının kural ihlali olmadığı tespit olunmuş ve rapor dosyaya sunulmuştur.

Kusura dair bu kez ATK'dan rapor alınmış, ... tarihli ATK raporunda; gerçekleşen kazada davacının %85 oranında kusuru olduğu, davalı sürücünün %15 kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

Alınan bilirkişi raporu ile ATK'dan alınan rapor arasında çelişki olması sebebiyle İTÜ trafik kürsüsünden rapor alınması yönünde ara karar tanzim edilmiş, taraf vekillerine ayrı ayrı kesin süreler verilmiş ancak delil avansı yatırılmadığından yeniden rapor alınamamış ve yapılan ihtarat gibi mevcut delil durumu ile yargılamaya devam olunmuş ve Mahkememizce dosya kapsamı ile uyumlu ATK ... tarihli kusur raporu hükme esas alınmıştır.

Mahkememizce dosya davacının dava konusu trafik kazası sebebiyle maluliyetine ilişkin rapor aldırılmak üzere Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığına sevk edilmiş,

Davacı yönünden, Adli Tıp ... İhtisas Kurulu'nun ... tarihli ... karar sayılı raporunda; davacının Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri kapsamında tüm vücut engellilik oranının % 0 (yüzdesıfır) olduğu, İyileşme süresinin (iş göremezlik süresi) olay tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği, 1 ay süreyle bakıma muhtaç olacağı mütalaasına varıldığını içerir rapor dosyaya sunulmuştur.

Adli Tıp ... İhtisas Kurulu'nun ... tarih ... karar sayılı raporunda; önceki raporlarına eklenecek ya da değiştirilecek bir husus bulunmadığı mütalaasına varıldığını içerir rapor dosyaya sunulmuştur.

Mahkememizce maluliyet raporu hükme esas alınmıştır.

Mahkememizce dosya davacının dava konusu trafik kazası sebebiyle tazminat hesabına ilişkin rapor aldırılmak üzere aktüerya bilirkişine teslim edilmiş, aktüer ve ulaşım bilirkişinin ... tarihli raporunda; sürekli iş göremezlik zararının bulunmadığı, bakıcı giderinin davalının kusuruna isabet eden kısmın ... TL olduğu, ulaşım giderinin davalının kusuruna isabet eden kısmın ... TL olduğu, tedavi gideri konusunda hesaplama yapılmadığı tespit edilmiş, rapor dosyaya ibraz edilmiştir.

Tedavi giderleri konusunda doktor bilirkişiden ... tarihli bilirkişi raporu alınmış ve tedavi giderinin davalının kusuruna isabet eden kısmın ... TL olduğu, ulaşım ve yemek giderinin davalının kusuruna isabet eden kısmın ... TL olduğu tespit edilmiş, rapor dosyaya ibraz edilmiştir.

Oluşa, dosya içeriğine ve bilimsel verilere uygun bulunan bakıcı gideri yönünden ... tarihli rapor, ulaşım ve tedavi giderleri yönünden ... tarihli rapor mahkememizce benimsenmiş ve hükme esas alınmıştır.

Davacı vekili talep sonucunu ... tarihli dilekçesi ile taleplerini arttırmıştır.

İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ile alınan maluliyet, kusur, doktor ve aktüer raporlarının bir bütün halinde değerlendirilmesinde; Davacının ... tarihinde meydana gelen kazada yaralandığı, davacının yaya olarak bulunduğu, yoldan karşıya geçerken kazanın gerçekleştiği davacı tarafından davadan önce davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, hasar dosyası açıldığı, davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı, bu nedenle işbu davanın açıldığı anlaşılmıştır.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 49. maddesinde; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar verenin bu zararı gidermekle yükümlü olduğu, 54. maddesinde; Tazminat talep edilebilecek bedensel zarar kalemlerinin, tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar olduğu düzenlenmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesinde; Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, 91. maddesinde; İşletenlerin bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumlulukların karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, 97. maddesinde; Zarar görenin ZMMS sigortacısına başvurabileceği; 99. Maddesinde; trafik sigortacısının, hak sahibinin başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde ZMMS kapsamındaki miktarları ödemek zorunda olduğu, 109. maddesinde de; Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin taleplerin , zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrenmesinden itibaren iki yılın her durumda kaza tarihten itibaren 10 yılın geçmesiyle zaman aşımına uğrayacağı, davanın cezayı gerektiren bir fiilden doğması ve ceza kanunun bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş ise bu sürenin maddi tazminat talepleri içinde uygulanacağı, 111. maddesinde; bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaların geçersiz olduğu, tazminat miktarlarına ilişkin olup da, yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmaların veya uzlaşmaların yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebileceği düzenlenmiştir.

Dava dosyasına ilişkin olarak tanzim edilen maluliyet raporu ile kusur ve aktüerya yönünden alınan raporların denetlenmesinden kazaya ve yaralanmaya uygun, teknik, ayrıntılı ve gerekçeli olduğu anlaşılmış, raporlar hüküm kurmaya elverişli bulunmuştur. Bu kapsamda ve yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler kapsamında davacının ... tarihinde gerçekleşen trafik kazası sonucu uğradığı bedensel zararları, kazaya kusurlu olarak sebebiyet veren aracın zorunlu trafik sigortacısı ve kasko sigortacısı davalı sigorta şirketinden, davalı sürücüden talep etmekte haklı oldukları, müterafik kusur indirimi uygulanma şartlarının oluşmadığı, davacının sürekli iş göremezlik zararının bulunmadığı, bakıcı, tedavi ve ulaşım gideri bulunduğu anlaşılmıştır.

Neticeten davacının maddi tazminata ilişkin talepleri yönünden aktüerya ve doktor bilirkişisi tarafından Yargıtay tarafından nazara alınan ilkeler doğrultusunda düzenlenen mahkeme ve yargı denetimine elverişli raporda belirtilen tutarlar ile mahkememizce yapılan ve yukarıda açıklanan müterafik kusur indirimi uygulanmadan; davacı yönünden talep edilen sürekli iş göremezlik tazminatı talebi yönünden kabulüne karar vermek gerekmiştir. Faiz başlangıç tarihi sigorta şirketi yönünden; başvuru tarihini takip eden 8 işgünü sonrası tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olarak belirlenerek karar verilmiştir. Ayrıca davalıya ait aracın hususi nitelikte olduğu gözetilerek yasal faize hükmedilmiştir.

Davacının manevi tazminat talebi bakımından yapılan değerlendirmede ise; davaya konu haksız fiil neticesinde, davacı yaralanmış olup, manevi tazminat talep etme hakkı bulunmaktadır.

Manevi tazminat, zarar görenin kişilik değerlerinde meydana gelen eksilmenin (manevi zararın) giderilmesi, tazmin ve telafi edilmesidir. Anayasamız 5, 12, 17 ve 26 maddelerinde kişilik değerlerinin önemini esas alarak bunları ihlal edenlere karşı kişinin korunmasını garanti altına almıştır. Kanun koyucu, manevi tazminat davası açılacak halleri ayrı ayrı düzenlemiştir. 6098 sayılı BK. 56. Maddesi ise özel nitelikte bir hüküm olup, fizik (maddi) kişilik değerlerinin, yani yaşama hakkı ile vücut bütünlüğünün ihlalinden doğan hallerde manevi zararların tazminini düzenlemiştir. Zarar görene tanınmış olan manevi tazminat hakkı kişinin sosyal, fiziksel ve duygusal kişilik değerlerinin saldırıya uğraması durumunda öngörülen bir tazminat türüdür. Amacı ise kişinin, hukuka aykırı olan eylemden dolayı bozulan manevi dengesinin eski haline dönüşmesi, kişinin duygusal olarak tatmin edilmesi, zarar vereni bir daha böyle bir eylemde bulunmaktan alıkoyması gibi olguları karşıladığı bir gerçektir. Manevi tazminat, kişinin çekmiş olduğu fiziksel ve manevi acıları dindirmeyi ve hafifletmeyi amaçlar. Bu tazminat bizzat yaşanan acı ve elemin karşılığıdır. Bu tazminat türü, kişinin haksız eylem sonucu duyduğu acı ve elemin giderilmesini amaçladığı için, zarar gören kişi, öngördüğü miktarı belirleyerek istemde bulunabilir. Esasen manevi tazminat, ne bir ceza ne de gerçek manasında bir tazminattır. Ceza değildir, çünkü davacının menfaati düşünülmeksizin, sorumlu olana hukukun ihlalinden dolayı yapılan bir kötülük değildir. Mamelek hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını amaç edinmediği için de, gerçek manasında bir tazminat, mağdurda veya zarara uğrayanda bir huzur hissi, bir tatmin duygusu tevlit etmelidir.

Maddi zararda olduğu gibi manevi tazminatta kesin bir hesabın yapılması olanaksızdır. Bunun için miktarı, somut olayın özelliği, tarafların sosyal ve ekonomik durumları dikkate alınarak M.K.nun 4. Maddesi uyarınca Hakim tarafından takdir ve tayin edilir. Miktarın belirlenmesinde her olaya göre değişebilecek özel hal ve şartların bulunacağı da gözetilerek takdir hakkını etkileyecek nedenleri karar yerinde objektif olarak gösterilmektedir. Çünkü Kanunun takdir hakkı verdiği hususlarda Hakimin hukuka ve hakkaniyete göre hüküm vereceği Türk Medeni Kanunu'nun 4. Maddesinde belirtilmiştir. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer bir fonsiyonu olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi malvarlığı hukukuna ilişkin bir zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. (Yargıtay İBK █████/1966 T. ve 1966/7 E.- 1966/7 K., Yargıtay HGK █████/2006 T. ve 2006/2-14 E.- ███████ K., Yargıtay HGK █████/2013 T. ve 2012/4-722 E.-████████ K., Yargıtay HGK █████/2014 T. ve ███████-2036 E.-████████ K.)

Somut olayda; davacının haksız fiil neticesinde yaralandığı, dosyamız arasına davacıya ait yapılan tedavi belgelerinin alındığı, ATK'dan rapor alındığı, davacının sürekli maluliyetinin tespit edilmediği, 9 aylık iyileşme süresinin olduğu, iyileşme sürecinde 1 ay süreyle başkasının bakımına muhtaç olduğunun belirlendiği, taraflar hakkında SED araştırmalarının yapıldığı, bu kapsamda davacının yaralanması nedeniyle, manevi tazminatın zenginleşme aracı olmadığı gibi kişilerin mahvına da yol açmaması gerektiği, davacıların ve davalıların sosyal ve ekonomik durumları ve mal varlığı durumları, özellikle yaralanmanın niteliği ve ağırlığı, üzerinden geçen zaman aralığı ve paranın alım gücünün düşmesi gibi tüm bu hususlar nazara alınarak ... TL manevi tazminat yönünden davanın davalı ... ... yönünden kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

Dosya arasına celbedilen Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi'nin incelenmesinde manevi tazminatın teminat kapsamı dışında tutulduğu anlaşılmakla manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Tüm bu hususlar nazara alınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM

: Ayrıntıları yukarıda açıklandığı üzere; DAVANIN KISMEN KABULÜNE,

1-Davacının sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin reddine,

2-Davacının ... TL tedavi gideri, ... TL yol masrafı, ... TL bakıcı gideri olmak üzere toplam ... TL tazminatın; davalı ... ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek, davalı sigorta şirketi yönünden (sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydı ile) temerrüt tarihi ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

3-Davacının manevi tazminata ilişkin davasının kısmen kabulü ile; ... TL manevi tazminatın davalı ...'den kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya dair talebin reddine,

4-Davacının manevi tazminata ilişkin davalı sigorta şirketine karşı açtığı davanın reddine,

5-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin olarak yatırılan ... TL ve sonradan tamamlanan ... TL olmak üzere toplam ... TL harcın mahsubu ile eksik kalan ... TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

6-Davacı tarafça dava açılışta yatırılan ve sonradan tamamlanan toplam ... TL'nin davalılardan müteselsilen (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Davacı tarafça yapılan davetiye, posta masrafı, bilirkişi ücreti gideri vb. yargılama gideri toplamı ... TL'nin; davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan ... TL'sinin davalılardan müteselsilen (davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun ... TL ile sınırlı tutulmasına) alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

8-Maddi tazminat talebi yönünden, davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

9-Manevi tazminat talebi yönünden, davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan ... TL vekalet ücretinin; davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

10-Manevi tazminat talebi yönünden, davalı ... ... A.Ş. kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ve ret sebebinin farklı olduğu gözetilerek ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ... A.Ş.'ye verilmesine,

11-Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan bakiye kısmın HMK 333. maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra taraflara iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süresi içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026

Katip ...

E-imzalı

Hakim ...

E-imzalı