Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının alt işverenlerden rücuen tahsiline dair açılan davanın gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı bir kurumun, daha önce dava dışı bir işçiye ödediği işçilik alacaklarının bir kısmını, hizmet alım sözleşmeleri uyarınca alt işverenleri olan iki ayrı şirketten rücuen tazminini talep ettiği bir davayı konu almaktadır; davacı, sözleşmesel sorumlulukları gerekçe gösterirken, davalılar işçinin çalışma süreleri, istifa durumu ve yasal mevzuata dayanarak sorumluluğu reddetmekte veya sınırlamakta, dosyadaki bilirkişi raporu ise işçinin toplam kıdem tazminatı miktarını ve tarafların olası sorumluluk oranlarını detaylı şekilde hesaplamaktadır.
T.C. ADANA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C.ADANA3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N AG E R E K Ç E L İ K A R A RESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████HAKİM
: ...KATİP
: ...DAVACI
: ... - ...VEKİLİ
: ... - ...DAVALI
: 1- ... ANONİM ŞİRKETİ - ...VEKİLİ
: ... - ...DAVALI
: 2- ... ANONİM ŞİRKETİ - ...VEKİLİ
: ... - ...DAVA
: Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ
: █████/2022KARAR TARİHİ
: █████/2023GEREKÇELİ KARARINYAZILMA TARİHİ
: ...Mahkememizde görülmekte olan tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı alt işverenler nezdinde çalışan dava dışı işçi ...'a işçilik alacakları karşılığı █████/2019 tarihinde 12.000 ve █████/2019 tarihinde 6.708,78 TL olmak üzere toplam 18.708,78 TL ödeme yapıldığını, iş bu ödemenin 8.290,32 TL'sinin davalılar sorumluluğunda olduğunu, davalılar ile müvekkilleri arasında imzalanan hizmet alım sözleşmeleri gereği dava dişı işçinin çalıştınldığını, imzalanan sözleşmeler gereği sorumluluğunun davalılarda olduğunu, İş bu davalılar sorumluluğuna düşen bedelin tahsil amacıyla arabuluculuk sürecinin işletildiğini ancak anlaşma sağlanamadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği sorumluluk hususu davalılar da olduğundan 8.290,32 TL' nin ödeme tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.Davalı ... ... AŞ cevapları özetle ; Müvekkillerinin davacı kurumdan ihale iş aldığını, dava dışı işçinin 01.01.2016- 28.02.2017 tarihleri arasında çalıştığını, dava dışı işçinin 28.02.2017 tarihli istifa dilekçesi ile iş akdini feshettiğini ve işten çıkışının yapıldığını, dava dişı işçinin istifa tarihine kadar olan dönem için kıdem tazminatına hak kazanmadığını, dava dışı işçinin müvekkilleri yanında müvekkillerinin alt işvereni ... ... Ltd Şti bünyesinde 3,5 ay süre ile çalıştığını, dava dışı işçinin KHK ile kamu işçiliğine geçiş yapmak üzere iş akdinin feshedildiğini, 6552 sayılı kanunun 8/a maddesi gereği dava dışı işçinin kıdem tazminatından davacı kurumun sorumlu olduğunu, ayrıca dava dışı işçinin Adana 12. İş Mahkemesinin 2021/... E sayılı dosyası ile bir kısım işçilik alacaklarının tahsiliile ilgili dava açtığını, davacı kurumun kesinleşmeyen bir alacak ile ilgili talepte bulunamayacağını, tüm bu nedenlerle davanın reddini talep etmişlerdir.Davalı ... ... AŞ cevapları özetle; Dava dışı işçinin müvekkilleri yanında 01.03.2017 - 16.12.2017 tarihleri arasında çalıştığını, çalışan personelin istihdamı ve özlük hakları konusunda tüm insiyatifin davacı kurumda olduğunu, dava dışı işçinin müvekkilleri yanında çalışma süresinin 1 yıldan az olduğunu ve kıdem tazminatını hak etmediğini, taraflarınca kabul anlamına gelmemek üzere müvekkillerinin ancak çalışma süresi ve yarı yarıya sorumluluk İlkesi gereğince sorumlu olabileceğini, Kamu İhale Kanunu 62 maddesi gereği Müvekkilleri sorumluluk bulunmadığını, tüm bu nedenlerle davanın reddini talep etmişlerdir.DELİLLER
:Bilirkişi Raporu
: Dava dışı işçi ...' ın davacı kurum ve bağlı alt işverenler nezdinde çalışma süreleri karşılığı toplam Kıdem Tazminatının 12.900,12 t olduğu, İş bu tutarın 4.597,76 TL' sinin dava dışı ... Personel ... AŞ sorumluluğunda olduğu, davalılarla ilgili çalışma süreleri karşılığı Kıdem Tazminatı tutarının toplam 8.302,36 TL olduğu, iş bu tutarın .... AŞ'den 2.943,38 TL' sinin, ... AS'.den 5.358,98 TL sinden iş bu.tutarın 1.055.56 TL'sinden dava dışı alt yüklenici ... LTd ŞTİ ile birlikte sorumlu olduğu ) Rücuen Tazmininin talep edilebileceği,Dava dışı işçinin hizmet sürelerinin SGK Hizmet Kaydı uyarınca tespit edildiği, davalı tarafça dava dışı işçinin Adana 12. İş Mahkemesinin 2021/... E sayılı dosyası ile ilgili olarak dava açıldığı iddia edilmiş ise de dava dosyası dosya arasında bulunmadığından inceleme yapılamamış, sadece davacı tarafça dava dışı ödemesi yapılan Kıdem Tazminatı tutan üzerinden hesaplama yapıldığı, davacı talebi ile raporda yapılan hesaplama sonucunun farklı oluşunun sebebi, davacı tarafça dava dışı ... Personel ... AŞ sorumluluğunun sadece çalışma dönemi ile hesaplandığı, raporda ise tarafımızca toplam çalışma süresi üzerinden oranlanarak hesaplanmış olduğu, bildirilmiştir.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
:Dava, davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen alacakların davalı şirketlerden rücuen tazmini talebine ilişkindir.Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte incelenip değerlendirildiğinde; taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava dışı işçi ...'a ödenen işçilik alacaklarından hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme hükümlerine, aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıkla ilgili verilmiş mahkeme kararları ve genel hukuk prensipleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.Yükleniciler aleyhine açılan rücu davalarında ayrı sözleşmelerle hizmet ifa eden yükleniciler mecburi dava arkadaşı olmadığı gibi borçtan müteselsilen sorumlu olacaklarına ilişkin kanun hükmü veya sözleşme bulunmamaktadır. Bu nedenle alacak davalarında her davalı aleyhine ayrı tahsil hükmü kurulmalıdır. Davanın itirazın iptali şeklinde açılmış olması durumunda ise takibin hangi davalı açısından hangi miktarla devam edeceği ayrı ayrı belirlenmelidir. (Yargıtay 23. HD. █████/2020 tarih ve █████████ Esas █████████ Karar ve █████/2020 tarih ve ████████ Esas █████████ Karar sayılı kararları ile Adana BAM 6.HD, █████/2020 T, █████████ E ve ████████ K sayılı ilamı)Somut olayda; davacı ile davalı şirketler arasında hizmet alım sözleşmesi düzenlendiği, dava dışı işçinin davacı nezdinde çalışması nedeniyle 8.290,32 TL işçilik alacağı ödendiği, bu suretle davacının ödediği miktarı davalı şirketlere rücu hakkının doğduğu, davalılar ile davacı arasında düzenlenen hizmet alım sözleşmelerinde İş Kanunu'ndan doğan yükümlülüklerin ve işçi haklarından doğan sorumluluğun yükleniciye ait olduğu hususunda açık düzenlemelerin mevcut olduğu anlaşıldığından davalı şirketlere alacağın rücu edilebileceğinin kabulünün gerektiği, 6098 sayılı TBK’nin 117. maddesi uyarınca muaccel bir borcun borçlusunun, alacaklının ihtarı ile mütemerrit olacağı, dava konusu olayda ise her ne kadar davacı vekilince █████/2019 tarihinden itibaren faiz talep edilmişse de, davacı tarafından davalı şirketlere ödeme yapılmasından sonra rücuen tazmin amacıyla ihtarname gönderildiğine dair dosya arasında herhangi bir belge bulunmadığı göz önüne alınarak, dava tarihi itibariyle davalıların temerrüde düşürüldüğü tespiti ile bu haliyle davalı şirketler yönünden hükmedilen rücuen tazminat alacağına faiz yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.YARGILAMA GİDERİ BAKIMINDAN
:Kabul edilen miktar bakımından yapılan oranlamaya göre sorumluluğun yüzdesel dağılımı ... AŞ %35,45 ve ... AŞ %64,55'dir. Davanın kabul oranı %100'dür.Ortak gider; davacıya yapılan 4 tebligat ücreti olarak 184,00 TL, bilirkişi ücreti olarak 700,00 TL, 80,70 TL başvurma harcı ve 11,50 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 976,20 TL'dir.Tarafların sarfına neden oldukları giderler (Tebligat masrafı): 296,00 TL olup, ... AŞ 5 tebligat (4 e-tebligat) karşılığı 79,00 TL ve ... AŞ 6 tebligat (2 e-tebligat) karşılığı 217,00 TL şeklindedir.Bu itibarla ... AŞ 79,00 TL ve ortak giderlerden payına düşen 346,06 TL olmak üzere toplam 425,06 TL'den sorumludur.... AŞ ise 217,00 TL ve ortak giderlerden payına düşen 630,14 TL olmak üzere toplam 847,14 TL'den sorumludur.Yargılama giderleri, tarafların sarfına sebep oldukları giderler ile ortak giderlerden haklarında hükmolunan tazminatın yukarıda belirtilen yüzdesi üzerinden belirlenecek miktarın toplanması neticesinde bulanacak miktar ile tespit edilerek taraflara yüklenmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kabulüne,2.939,11 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı ... AŞ'den alınarak davacıya verilmesine,5.351,21 TL'nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalı ... AŞ'den alınarak davacıya verilmesine,2-Arabuluculuk asgari ücret tarifesi kapsamında Adana Arabuluculuk Bürosu tarafından düzenlenen arabulucu ücret kararı uyarınca 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 467,94 TL'sinin davalı ... AŞ'den 852,06 TL'sinin davalı ... AŞ'den alınarak hazineye irad kaydına,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan, 2.939,11 TL vekalet ücretinin davalı ... AŞ'den, 5.351,21 TL vekalet ücretinin davalı ... AŞ''den ayrı ayrı alınarak davacıya verilmesine,4-a)Alınması gerekli 566,31 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 141,58 TL harcın mahsubu ile bakiye 424,73 TL harcından; 150,56 TL'sinin davalı ... AŞ'den 274,14 TL'nin davalı .... AŞ'den ayrı ayrı alınarak ayrı ayrı alınarak hazineye irad kaydına,b)Davacı tarafından yatırılan 141,58 harcın, 50,19 TL'sinin davalı ... AŞ'den, 91,39 TL'sinin davalı ... AŞ'den ayrı ayrı alınarak ayrı ayrı alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan 700,00 TL bilirkişi ücreti, 480 TL tebligat gideri, 11,50 TL vekalet harcı ve 80,70 TL başvurma harcı olmak üzere toplam 1.272,20 TL yargılama giderinin, 425,06 TL'sinin davalı ... AŞ'den, 847,14 TL'sinin ... AŞ'den alınarak davacıya verilmesine,6-HMK'nin 333. ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi'nin 5. maddesine göre, hükmün kesinleşmesinden sonra yatırılan avansın kullanılmayan kısmının elektronik ortamda hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise ... aracılığıyla adreste ödemeli gönderilerek resen iadesine, kararın tebliğ giderinin iade edilecek avanstan karşılanmasına,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, dava değeri itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça ve usulen okunup anlatıldı. █████/2023Katip ...Hakim ...