ankara bölge adliye mahkemesi 27. hukuk dairesinin, eser sözleşmesinden kaynaklanan teminat mektubu iadesi ve alacak davasında iş kazası sorumluluğu temelindeki istinaf incelemesi.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesinin, eser sözleşmesinden kaynaklanan teminat mektubu iadesi ve alacak davasında iş kazası sorumluluğu temelindeki istinaf incelemesi.

Özet: Bir alt yüklenici ile iş sahibi arasındaki eser sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkta, alt yüklenicinin yaptığı asfalt kaplama işi sonrası sözleşme şartlarının yerine getirildiği gerekçesiyle teminat mektubunun iadesini talep etmesi üzerine, iş sahibi devam eden bir iş kazası davasından doğabilecek sorumlulukları ileri sürerek iadeyi reddetmiş, ilk derece mahkemesi işin tamamlanma koşulunun gerçekleştiğini ve iş kazası sorumluluğunun teminatın iadesi için engel olmadığını belirterek teminat mektubunun iadesine ve komisyon bedellerinin ödenmesine karar vermiş, bu karara karşı iş sahibi istinaf başvurusunda bulunarak teminatın iade edilmemesi için sözleşmeden kaynaklanan haklı gerekçelerin olduğunu savunmuştur.

T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 27. HUKUK DAİRESİ

Esas No

: ████████ - Karar No:████████

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

27. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

: ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ

: █████/2023

NUMARASI

: ████████ E-████████ K

DAVANIN KONUSU

: Teminat Mektubunun İadesi ve Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ

: █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ

: █████/2026

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan eser sözleşmesinden kaynaklanan teminat mektubunun iadesi ve alacak davasında mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine yapılan incelemede;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili; müvekkili ile davalı arasında 2017 yılına ait Bursa ilinde asfalt kaplama işine ilişkin sözleşme imzalandığını, imzalanan sözleşmenin 18.maddesi gereği davalıya ... Bankası, 06.02.2017 tarih ve 28210001962 nolu 300.000,00 TL bedelli banka teminat mektubunun teslim edildiğini, sözleşmenin 18.maddesi gereğince Bursa AYKOME müdürlüğü heyetince yapılan imalatların geçici kabulü yapıldıktan sonra eğer işe devam edilmiyor ise alt yüklenicinin yazılı talebi üzerine teminat mektubunun iade edileceği hususunun hükme bağlandığını, müvekkilinin edimini eksiksiz bir şekilde ifa ettiğini, teminat mektubunun hükümsüz kaldığını ve iade edilmesi gerektiğini, bu hususta davalıya ihtarnameler keşide edildiğini, ihtarnamelere rağmen teminat mektuplarının iade edilmediğini ileri sürerek, ... Bankası, 06.02.2017 tarih ve 28210001962 nolu 300.000,00 TL bedelli banka teminat mektubunun iadesine, uğranılan 250,00 TL'lik zararın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini, 05.07.2023 tarihli ıslah dilekçesinde; bilirkişi raporu doğrultusunda alacağını 2.821,26 TL arttırarak toplam 3.071,26 TL'nin davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; davacının talep etmiş olduğu teminat mektubunun iade edilmemesinin haklı ve hukuki nedenlerinin olduğunu, iade koşullarının henüz gerçekleşmediğini, davacı şirketin işçisi ...'un asfalt kaplama işi sırasında iş kazası geçirdiğini, işçinin Bursa 17. İş Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası ile manevi tazminat davası açtığını, açılan davanın sonucunun beklenmesinin gerektiğini, bahse konu davadan kaynaklı doğacak sorumluluğun yüklenici davacıya ait olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamı, taraflarca düzenlenen eser sözleşmesi, banka yazıları, ihtarnameler, yazışmalar birlikte değerlendirildiğinde dava konusu teminat mektubunun sözleşmenin 18.maddesi uyarınca yüklenici davacı tarafından işin yapılmasının teminatı olarak davalı iş sahibine teslim edildiği ve geçerliliğini sürdürdüğünün anlaşıldığı, yanlar arasındaki uyuşmazlık teminatın iade koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında olup, sözleşmenin teminatı düzenleyen 18. maddesinin 2. paragrafında iş sahibi idare olan Bursa Aykome Müdürlüğü heyetince, yapılan imalatların geçici kabulü yapıldıktan sonra eğer işe devam ediliyor ise alt yüklenicinin yazılı talebi üzerine teminat mektubu alt yükleniciye iade edilir şeklinde iade koşulu belirlediği, dava konusu işin alt yüklenici davacı tarafından tamamlandığı uyuşmazlık konusu olmadığı gibi idare tarafından gönderilen yazı içeriğinden de işin tamamlandığının anlaşıldığı, davalı yanca her ne kadar dava dışı işçinin uğradığı iş kazası nedeniyle davacı alt yüklenicinin sözleşme sorumluluğunun devam ettiği savunulmuş ise de, buna yönelik sözleşmenin 12. maddesinde tazminat sorumluluğunun alt yükleniciye ait olduğu ve 10. maddede alt yüklenicinin işçiler yönünden doğan sorumluluğu nedeniyle iş sahibi davalının tüm ödemeleri durdurabileceğinin düzenlendiği, buna göre teminat iadesi yanlar arasında sadece işin tamamlanması özel koşuluna bağlanmış olup, iş kazası nedeniyle davalının sorumlu olduğu savunmasına teminatın iadesi yönünden geçerli bir savunma olarak kabul edilmediği gerekçesiyle, davanın kabulüne, ... Bankası, 06.02.2017 tarih ve 28210001962 nolu 300.000,00 TL bedelli banka teminat mektubunun davacıya iadesine ve temerrüt tarihi dikkate alınarak ödediği komisyon tutarlarının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf başvurusunda; taraflar arasındaki sözleşmede belli şartlarda teminatın iade edilmemesi yönünde özel madde düzenlenmiş olup, müvekkilinin teminat mektubunu iade etmemesinde haklı ve hukuki nedenlere dayandığını, teminat mektubunun iadesi koşullarının gerçekleşmediğini, dosya kapsamında tanzim edilen bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacı ve müvekkili arasında imzalanan sözleşmede "Taşeronun Personelinin Sigorta Yükümlülükleri" başlıklı madde uyarınca davacının, işçilere ödenecek tazminat ve bedellerini müvekkiline ödeyeceğini kabul, beyan ve taahhüt ettiğini, sözleşmenin 10.maddesinde “sözleşme konusu işin yapım faaliyetleri esnasında meydana gelebilecek iş kazaları sebebiyle Alt Yüklenici ve İşverene bir hizmet akdi ile bağlı ve Sosyal Güvenlik Kurumuna tabi çalışanlar veya bunların hak sahipleri tarafından İşverene karşı iş kazalarından dolayı ikame edilecek rücu davaları sonuçlanana kadar Alt Yükleniciye yapılması gereken tüm ödemeler durdurulabilecektir. Ayrıca dava sonucuna göre ödenecek tazminatlar Alt Yüklenici tarafından karşılanacaktır.” şeklinde olup, bilirkişi tarafından açıkça belirtildiği üzere taraflar arasındaki sözleşmede yer alan madde es geçilerek karara varılmasının hukuka aykırı olduğunu, zira gerekçeli kararda söz konusu sözleşme maddesine atıf yapıldığını ancak “her ne kadar dava dışı işçinin uğradığı iş kazası nedeniyle davacı alt yüklenicinin sözleşme sorumluluğunun devam ettiği savunulmuş ise de buna yönelik sözleşmenin 12. maddesinde tazminat sorumluluğunun alt yükleniciye ait olduğu ve 10. maddede alt yüklenicinin işçiler yönünden doğan sorumluluğu nedeniyle iş sahibi davalının tüm ödemeleri durdurabileceği düzenlenmiştir. Buna göre teminat iadesi yanlar arasında sadece işin tamamlanması özel koşuluna bağlanmış olup, iş kazası nedeniyle davalının sorumlu olduğu savunmasına teminatın iadesi yönünden geçerli bir savunma olarak kabul edilmemiştir.” şeklinde tespit de bulunulduğunu ve söz konusu kararın kabulünün mümkün olmadığını, davacı işçisi ...'un asfalt kaplama işi sırasında iş kazası geçirdiğini, bu nedenle müvekkili aleyhine Bursa 17. İş mahkemesinde manevi tazminat davası açıldığını, davacı bünyesinde çalışırken işbu davaya konu iş kazasını geçirdiğini, tamamen haksız biçinde davalı müvekkiline husumet yöneltildiğini, yapılan iş kapsamında davacının işçisi olan ...’un uğramış olduğu zararlar dolayısıyla sorumluluğun yükleniciye yani davacıya ait olduğunu, tazminat davası sonucuna göre müvekkilinin tazminat ödeme ihtimali bulunduğunu, bu sebeple teminat mektubunun iadesi koşullarının henüz gerçekleşmediğini (Yargıtay 11.HD'nin 17.02.2014 tarih ve ██████████ E- █████████ K), teminat mektubunun iadesi için ve mahkemece karar verilebilmesi için Bursa 17. İş Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini, bilirkişi raporunda da “Davacı şirket çalışanı olan ...' tarafından açılan tazminat davasında davalı şirket tek davalı olarak gösterilmiştir, bu davada hükmedilecek tüm kalemler asıl işveren sıfatı nedeniyle ... Enerji Yat.İnş.San.Tic.A.Ş. den tahsiline gidileceği, davacı ... İnş. Taah. Doğalgaz Nakliye Müh. Peyzaj San. Ve Tic. Ltd. Şti. ihbar olunan şirket olduğundan bu şirket aleyhine hüküm kurulamayacağı, görülmektedir.” denilmekle, teminat mektubunun belirtilen şartlar halinde iadesi hukuka aykırı ve kabul edilemez olduğunu, her ne kadar, söz konusu iş kazası kapsamında, müvekkilinin sorumluluğu cihetine gidilemeyeceği, hiçbir surette işveren olarak nitelendirilemeyeceği, işveren sıfatından kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmemesinden dolayı sorumlu tutulmaması gerekse de, müvekkili şirketin bu davanın sonucunda tazminat ödeme ihtimali bulunduğundan, dava konusu teminat mektubunun hükümsüz sayılmasını veya davacı şirkete iadesini gerektirecek koşulların oluşmamış olup, haksız davanın reddi gerekeceğini, zira davacının teminat mektubuna ilişkin ödemekte olduğu komisyonun müvekkilinden talep etmesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, dava konusu teminat mektubunun iadesine dayalı zarar alacağı yönünden hesap yapılmasına yönelik bilirkişiden alınan rapor uyarınca ... Bankası'nın 28210001962 no’lu 06.02.2017 tarihli ve 300.000TL bedelli teminat mektubunun geçerli olduğu, teminat mektubu komisyon tahsilat tutarının 3.071,26 TL olduğu belirtilse de, bu bedelir banka teminat mektuplarında, komisyon, bankanın sadece taahhüt altına girmesi nedeniyle girdiği riskin karşılığı olarak görüldüğünü, banka teminat mektuplarında, lehtarın komisyon ve sair masrafları ödeme yükümlülüğü, bankaya karşı asli yükümlülüklerinden biri olduğunu, bu yükümlülüğün, sadece lehtar ile muhatap arasında olup, söz konusu masrafların muhatap tarafından ödeneceğinin kararlaştırılması halinde gündeme geleceğini ve taraflarca bu yönde bir anlaşma yapılmaması halinde, komisyon ve sair giderleri ödeme yükümlülüğünün lehtar üzerinde kalmaya devam edeceğini, davacı ile müvekkili arasında akdedilen sözleşme çerçevesinde müvekkilinin bu yönde bir yükümlülüğünün bulunmadığını, teminat mektubunun iade koşulları oluşmadığından davacının teminat mektubundan kaynaklanan komisyon ve sair giderlere ilişkin masrafları ödemekle yükümlü olduğunu, mahkeme kararındaki "bilirkişi tarafından hazırlanan █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı tarafından davalıya gönderilen Bursa 35.Noterliğinin █████/2022 tarih ve 429 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile teminat mektubunun iadesi için 5 gün süre verildiği, temerrüt tarihinin verilen süre göz önüne alınarak █████/2022 olduğu, ... Bankası A.Ş. tarafından verilen 28210001962 nolu, █████/2017 tarihli, 300.000,00 TL bedelli teminat mektubunun yapılan incelemede geçerli olduğu, temerrüt tarihi ile dava tarihi olan █████/2022 tarihleri arasındaki komisyon tutarlarının 3.071,26 TL olduğu bildirilmiştir. Bilirkişi raporu denetlemeye elverişli hesaplamalar içerdiği ve doğru veriler ile hazırlanmış olduğundan hükme esas alınmıştır.” şeklindeki değerlendirme sonucu davacının ödemekte olduğu komisyonu müvekkili şirketten talep etmesinin hukuki dayanaktan yoksun olup, temerrüt tarihi dikkate alınarak davacının ödediği komisyon tutarlarının müvekkilinden alınmasına yönelik davanın kabulüne dair kararın kabul edilebilir olmadığını belirterek, mahkeme kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan teminat mektubunun iadesi ile alacak istemine ilişkin olup, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilerek yasal düzenlemelere uygun ve isabetli karar verilmiş olduğu, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve özellikle taraflar arasındaki sözleşme kapsamında davaya konu teminat mektubunun iadesi şartlarının oluştuğunun anlaşılmasına, davalının iş kazası nedeniyle teminat mektubunun iade edilmesinin gerekmediği hususunda ki iddiasının taraflar arasındaki sözleşmenin 10, 12 ve 18.maddeleri kapsamında iddia edilen hususun dava konusu sözleşmeden kaynaklanmış olmasının gerekmesine, davaya konu sözleşmenin asfalt yapımı işine ilişkin olup, davalının iddia ettiği hususun eldeki sözleşmeden değil, elektrik imalatına ilişkin başka bir hukuki ilişkiden kaynaklandığı, bu nedenle eldeki davada dikkate alınmayacağının anlaşılmasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine,

2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 20.702,80 TL istinaf karar harcından peşin alınan 427,60 TL + 4.749,10 TL olmak üzere toplam 5.176,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 15.526,10 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye irat kaydına,

3-İstinaf talep eden davalı tarafından yatırılan istinaf kanun yoluna başvurma harcı ile yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 04.06.2025 Tarihli Resmî Gazete’de Yayımlanan 7550 sayılı Kanun'un 20. maddesi dikkate alınarak belirlenen temyiz kesinlik sınırı ve HMK’nın 361. maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtay’da TEMYİZ yolu açık olmak üzere █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır

e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır