istanbul 1. asliye ticaret mahkemesinde görülen, ticari satıştan kaynaklanan cari hesap alacağı davasında davalının defter ibrazından kaçınması sonucu icra takibine itirazın iptali.

İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, Ticari Satıştan Kaynaklanan Cari Hesap Alacağı Davasında Davalının Defter İbrazından Kaçınması Sonucu İcra Takibine İtirazın İptali.

Özet: Davacı şirket, davalı tacir ile kurduğu ticari ilişki ve cari hesap sözleşmesine istinaden sattığı ürünlerin bedelini tahsil edememesi üzerine başlattığı icra takibine davalının haksız itiraz etmesi sebebiyle itirazın iptali davası açmış; davalı tarafın savunma sunmadığı ve ticari defterlerini ibrazdan kaçındığı yargılama sürecinde, davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defterleri ve bilirkişi raporu doğrultusunda davalıdan 325.235,18 TL alacaklı olduğu tespit edilerek, alacağın tahsili amacıyla yapılan icra takibine yönelik itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmiştir.

T.C.

İSTANBUL

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2025

KARAR TARİHİ

: █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA/Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davacı müvekkili şirket, ülkemizin pek çok şehrinde, çok sayıda üretici kuruluşların ürünlerinin toptan veya perakende satışının yapıldığı alışveriş merkezlerini işletmekte olup çeşitli ticari ürünlerin üretim ve pazarlamasını yapmakta olduğunu, tacir sıfatını haiz davalı / borçlu ile de bu çerçevede ticari bir ilişki tesis edilmiş ve karşılıklı edimler üstlenilmiş olduğunu, bu ticari ilişkiye istinaden taraflar arasında Cari Hesap Sözleşmesi de akdedildiği, davacı müvekkili şirket tarafından tüm edimler eksiksiz olarak yerine getirilmesine rağmen davalı / borçlu tarafından edimlerin ifasından kaçınılmış ve huzurdaki dava ve icra takibine konu borcu oluşturan faturalardan oluşan cari hesap bakiyesi kadar davacı müvekkil şirkete borcu muaccel olduğunu, faturalar, sevk irsaliyeleri ve cari hesap ekstresinde de görüleceği üzere; davalı/borçluya birtakım ürün satımları gerçekleştirilmiş ve bu ürünler teslim edilmişse de davalı/borçlu tarafından bu ürünlerin karşılığı ödenmediğini, bir diğer ifadeyle; mevcut ilişki gereği davacı müvekkili şirketin üstlendiği edimleri tam ve gereği gibi ifa etmesine rağmen davalı/borçlu tarafından üstlenilen edimler yerine getirilmemiş ve borcunu ifa etmeyen davalı/borçlu temerrüte düşmüş olduğunu, akabinde ise davacı müvekkilinim haklı alacağını tahsil amacıyla huzurdaki davaya konu icra takibi başlatılmış ve süreç yukarıda izah edildiği üzere, davalı tarafça bu takibe haksız ve mesnetsiz olarak itiraz edilmesi sebebiyle icra takibi durduğunu, bu nedenle ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... İcra sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalı/borçlunun haksız ve mesnetsiz itirazı sebebiyle alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı/borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA/Davalı adına dava dilekçesi ve ekleri ile duruşma gün ve saatini bildirir tensip zaptının usule uygun tebliğ edildiği ancak cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

DELİLLER VE GEREKÇE/

Dava,itirazın iptali davasıdır.

Dava konusu uyuşmazlığın, davacının ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası kapsamında davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacak miktarının tespitine ilişkin olduğu anlaşıldı.

Mahkememizin 11.02.2026 tarihli ara kararı uyarınca 6100 sayılı HMK m.222/1 gereği 2024 ve 2025 yılı taraf ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılacağından, taraflara m. 220/1 kapsamında ticari defterlerini, incelemenin yapılacağı █████/2026 tarihinde mahkemeye ibraz için kesin süre verilmesine, kabul edilebilir bir mazereti olmadan defterlerini inceleme günü ibraz etmeyen tarafın m.222/3 kapsamında defterlerini ibrazdan kaçındığının ve defterlerini ibraz eden tarafın defter kayıtlarının m.222/2'de öngörülen şartları taşıması halinde ibraz edilen defter kayıtlarının ibraz eden taraf lehine delil olarak kabul edileceğinin ihtar edildiği ve taraflara usule uygun tebliğ edilen iş bu ara karar uyarınca davacı tarafça defter inceleme günü defter ibraz edildiği, davalının mazeret bildirmeksizin ticari defter ibrazından kaçındığı anlaşılmıştır.

09.04.2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle, " 6100 sayılı HMK’nın ‘Ticari Defterlerin İbrazı ve Delil Olması’ başlıklı 222/2 maddesinde; ‘Ticari defterlerin ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.’ hükmü yer almaktadır. Davacının 2024-2025 dönemine ait Yevmiye ve Kebir Beratlarının süresi içerisinde gönderildiği, Envanter defterleri süresi içerisinde açılış onaylarının yapıldığı, (Gelir İdaresi Başkanlığının 30.07.2013 tarih ve 72616 sayılı yazılarından 01 Ekim – 30 Eylül dönemin davacı için özel hesap dönemi olarak belirlendiği) ticari defterlerin 6100 sayılı HMK’nın 222/2 maddesine uygun olduğu kanaati hasıl olmuştur.

Davacının davasında haklı görülmesi halinde; Davacının ticari defter kayıtlarında davalıdan 325.235,18 TL alacaklı olduğu" tespit edilmiştir.

Tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmede davacı tarafından davalı aleyhine ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyasında takip başlatıldığı; takip dayanağının cari hesap alacağı ve fatura ile ticari defterlerden kaynaklı olduğu, davalının takip kapsamında yetkiye, borca ve ferilerine itiraz etmesi üzerine iş bu davanın açıldığı anlaşılmıştır. Taraflar arasında Kredili Satış Sözleşmesi bulunduğu bu durumda davalının müşteri sıfatına haiz olduğu, davacının mağazalarının tamamından davacının belirleyeceği limitler dahilinde emtia satın alarak bedellerin tek hesapta toplanması ve peşinat dışında kalan tutarın belirlenen vadede ödenmesine ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Takip dayanağı olarak yer alan tablo incelendiğinde 17.01.2025- 29.03.2025 tarihleri arasında borç ilişkisini kapsadığı anlaşılmıştır. Davacının ticari defterlerinin HMK m.222 uyarınca usule uygun tutulduğu ve davalının yaptığı kısmi ödemeler neticesinde davacının davalıdan 325.235,18 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir.

Yargıtay (kapatılan) 19. HD ...Esas... Karar sayılı ilamında"...Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 28.03.2012 tarih ve ... Esas, ...Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere; 6100 sayılı HMK'nın 219. (1086 sayılı HUMK’nın 326.) maddesine göre her iki taraf kendi ellerindeki vesikaları (belgeleri) mahkemeye ibraz etmek zorundadır. Bir davada ispat yükü kendisine ait olan tarafın, başka delillerle birlikte karşı tarafın ticari defterlerine de dayandığı, diğer anlatımla, delillerini karşı tarafın ticari defterlerine hasretmediği, dolayısıyla da, uyuşmazlığa 6100 sayılı HMK'nın 222/5. (6762 sayılı TTK’nın 83/2.) maddesindeki özel hükmün uygulanamayacağı durumlarda; karşı tarafın kendi defterlerini mahkemeye ibraz etmesi ya da bundan kaçınmasına bağlanması gereken hukuksal sonuçlar, HMK'nın m. 220 (HUMK'nın 330.) maddesindeki genel düzenlemelere tabidir. HMK'nın 220. (HUMK'nın 332.) maddesi, bir tarafın, mahkemece kendisine verilen süre içerisinde ilgili belgeyi ibraz etmemesi halinde, mahkemenin, o tarafın maksadını gözeterek, diğer tarafın o belgeye ilişkin açıklamasını kabul edebileceğini öngörmektedir. Önemle vurgulanmalıdır ki; HMK'nın 220. (HUMK'nın 332.) maddesindeki bu hüküm, taraflardan birinin delillerini salt karşı tarafın ticari defterlerine hasretmediği hallerde, ticari defterlerin mahkemeye sunulması bakımından da uygulanır. Diğer anlatımla, belirtilen bu durumda ticari defterler de, HMK m. 220. madde (HUMK'nın 330 ve sonraki maddeleri) anlamında “vesika” niteliğindedir. Öte yandan, ticari defterlerin ispat kuvvetini düzenleyen HMK'nın 222. (6762 sayılı TTK'nın 82.) maddesindeki hüküm, “I Kati delil” şeklindeki kenar başlığı ile birlikte değerlendirildiğinde ve aynı Kanun’un 1474. maddesi uyarınca kenar başlıklarının metne dahil bulunduğu da gözetildiğinde; ticari işlerden dolayı tacirler arasında çıkan uyuşmazlıklarda ticari defterlerin (maddede gösterilen koşulların mevcut olması kaydıyla), kesin delil niteliğinde bulunduğunu öngörmektedir. 6762 sayılı TTK'nın 69. vd. (6102 sayılı TTK'nın 64.) maddeleri uyarınca da defterlerini yöntemince tasdik ettirmeyen tacirin bu gibi defterleri lehine delil olamaz. Ancak kanuna uygun olarak veya olmayarak tutulmuş olan ticari defterlerin münderecatı, sahibi ve halefleri aleyhinde delil sayılır. (HMK. m. 222/4, 6762 sayılı TTK'nın 84,85)

Davacının taraflar arasındaki hukuki ilişkiye uygun alacak iddiasına ilişkin takip kapsamında olduğunun davacı tarafça kanıtlanmış olduğu, aksinin yani takip kapsamında alacağın sözleşmeye uygun olmadığının kanıt yükünün bu kez davalıya geçtiği kabul edilmelidir. Davalı tarafın süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadığı ve delil ibraz etmediği anlaşılmakla davacının takibe dayanak alacak bedelini talep edebileceği anlaşılmakla davacının davasının kabulüne, davalının ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında itirazın iptaline, takibin takip talepnamesindeki şartlarla aynen devamına,karar vermek gerekmiştir.

Davacının ticari defterlerinde kayıtlı olan davalının borcu kapsamında kısmi ödemeler yaptığı alacak likit olduğundan 325.235,18 TL'nin %20 olan 65.047,03 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;

Davacının davasının kabulüne,

1-Davalının ... 25. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında itirazın iptaline, takibin takip talepnamesindeki şartlarla aynen devamına,

2-Alacak likit olduğundan 325.235,18 TL'nin %20 olan 65.047,03 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 22.216,81 TL karar harcının, peşin yatırılan 3.928,03 TL harçtan mahsubu ile noksan kalan 18.288,78 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-Davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 52.037,63 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan toplam 8.090,00 TL yargılama giderinin, 3.928,03 TL peşin harç ve 615,40 TL başvuru harcı toplamı 12.633,43 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m.18/A gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, tahsilat ve gereği için Mahkeme Yazı İşleri Müdürlüğünce ilgili vergi dairesine müzekkere yazılmasına,

7-Taraflarca yatırılan bakiye gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341/1 vd. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine istinaf dilekçesi sunulmak ve istinaf başvurma ve karar harcı ile istinaf gider avansı yatırılmak suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesince incelenmesi için tarafların istinaf kanun yoluna başvuru hakkı açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026

Katip Hakim

¸e-imzalıdır ¸e-imzalıdır