diyarbakır asliye ticaret mahkemesi tarafından görülen, davacının hizmet sözleşmesinden kaynaklanan kaçak elektrik faturalarına borçlu olunmadığının tespiti davası.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından görülen, davacının hizmet sözleşmesinden kaynaklanan kaçak elektrik faturalarına borçlu olunmadığının tespiti davası.

Özet: Davacı, davalı tarafından gerçek dışı tutanaklara dayanılarak haksız yere tahakkuk ettirilen toplam 22.699,77 TL tutarındaki kaçak elektrik faturaları nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebiyle menfi tespit davası açmış; davalı ise usulsüz elektrik kullanımının teknik ekiplerce tespit edildiğini ve tutanakların resmi nitelikte olduğunu belirterek davanın reddini istemiş, ayrıca husumet, derdestlik, zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev ve yetki itirazlarında bulunmuştur; mahkeme, davalının tüm itirazlarını yerinde görmeyerek reddetmiş ve taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının iş yerinde kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı ve tahakkukların yerinde olup olmadığı yönünde esas incelemesine geçerek Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin kaçak elektrik enerjisi tüketimi hallerini düzenleyen 42. maddesini gerekçe olarak değerlendirmeye başlamıştır.

T.C.

DİYARBAKIR TÜRK MİLLETİ ADINA

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM :

KATİP

DAVACI

VEKİLLERİ

DAVALI

VEKİLLERİ

DAVA

: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi özetle; Davacı ile davalı arasında işyeri abonelik sözleşmesi akdedildiğini, davalının gerçekte hiç düzenlemediği fakat daha sonra masa başında düzenlemiş olduğu tutanaklar ve bu tutanağa istinaden düzenlemiş olduğu Y faturalar ile kaçak kullanım olmamasına rağmen, sanki varmış gibi düzenlediği kaçak faturalar haksız olduğuu, alacağa ilişkin fatura/tutanak bilgileri (toplam fatura tutarı: 22699,77TL) davacı, kaçak enerji kullanmadığını beyan ederek fazlaya ilişkin hakları ile ıslah hakkımız saklı kalması kaydıyla ..... nolu fatura için 11.474,5 TL, .....nolu fatura için 839,13TL, .....nolu fatura için 2.212,5TL, .....nolu fatura için 8173,64TLyazılı faturalarla davacı hakkında tahakkuk edilen bedellerin her bir fatura açısından talep edilen miktarlar toplamı olan şimdilik 10,00-TL'lik kısmı yönünden davacının davalıya işlemiş ve işleyecek tüm faizleriyle birlikte borçlu olmadığının tespitinine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle husumet, derdeslik, zamanaşımı, hak düşürücü süre, görev ve yetki itirazlarında bulunduklarını, söz konusu davanın kısmi olarak açılamayacağını, davacı dava değerini dava dilekçesinde belirttiğinden artık iş bu davanın kısmi dava olarak açılması kabul edilemeyeceğini, .....tesisat numarasında İl Müdürlüğünün teknik ekiplerince yapılan incelemeler sonucunda kaçak/usulsüz elektrik kullandığı tespit edildiğini, ilgili tutanaklar ekte olduğunu, kaçak tutanaklarında da görüleceği üzere kaçak elektrik tespiti usule uygun olup kaçak tutanakları resmi belge niteliğinde olduğunu, davacının belirttiğinin aksine tarafsız tutanaklar olduğu da bilindiğine göre davanın reddi gerektiğini beyan ederek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, davacının .....tesisat numaralı ticarethane aboneliğine ilişkin .....numaralı, .....tarihli, 11.474,50 TL bedelli, .....numaralı, .....tarihli, 839,13 TL bedelli, .....numaralı, .....tarihli, 2.212,50 TL bedelli, .....(.....) numaralı, .....tarihli, 8.173,64 TL bedelli kaçak elektrik faturaları nedeniyle açılan menfi tespit davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının iş yerinde kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı ve buna ilişkin olarak davalı şirketçe yapılan tahakkukların yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının tahakkuk ettirilen bedelden sorumlu olup olmadığı, sorumlu ise, her bir fatura yönünden miktarına ilişkindir.

Öncelikle, davalı vekilinin husumet, derdestlik, zamanaşımı, hakdüşürücü süre, görev ve yetki itirazlarının değerlendirilmesi gerekir.

Kaçak kullanım iddiasının muhattabının davanın tarafları olmasına göre davalının husumet itirazı, aynı konuda açılmış başka herhangi bir dava bulunmadığından davalının derdestlik itirazı, tarafların tacir olması nedeniyle davalının göreve ilişkin itirazı, usulüne uygun bir yetki itirazı bulunmadığından davalının yetki itirazı ve davaya konu faturaların tanzim tarihi üzerinden 10 yıl geçmemiş olması nedeniyle davalının zamanaşımı def'i ve hak düşürücü süreye yönelik itirazı yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Dava konusu kaçak tespit tutanağının düzenlendiği tarihte yürürlükte olan Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından hazırlanan ve █████/2018 tarihli Resmi Gazetede yayınlanarak aynı tarihte yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin

Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi -Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri başlıklı 42.maddesine göre;

"(1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;

a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,

b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,

c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,

ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.

Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci başlıklı 43.maddesine göre;

(1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;

a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.

b) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir.

c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.

ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.

(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.

(4) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak tespit süreci sonucunda kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler ile ilgili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunur.

(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.

(6) Bu madde kapsamında düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturası en geç 3 iş günü içerisinde tüketiciye gönderilir.

(7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir."

Aynı yönetmeliğin faturalandırma süreci hakkında 44'ncü maddesinde; "42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;

a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,

b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.

(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;

a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,

b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre, hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir

(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.

(4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır."

Yine yönetmelik 45'nci maddesinde; Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre başlığı altında; (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;

a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.

b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.

c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.

ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı, 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.

(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.

(3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;

a) Meskenlerde; 5 saat,

b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,

c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,

ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat olarak kabul edilir.

(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri % 20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.

(5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise, tespit edilen saatler esas alınır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Buna göre yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde dosyaya sunulan .....tarihli raporlarda; davalının enerji kesme ihbarnamesini usulüne uygun göndermeden, 2. kesme süresi vermeden, fiziki elektrik kesintisi yapmadan düzenlediği üç adet Y fatura düzenlenmesinin yürürlükteki mevzuata aykırı olduğu, fatura tarihi itibari ile kaçak elektrik faturalarının normal elektrik faturası gibi hesaplanmasının gerektiği, diğer taraftan Z fatura yönünden ise kaçak elektrik tespit tutanağının doğru düzenlendiği, buna göre .....numaralı, .....tarihli, 11.474,50 TL bedelli fatura için davacının davalıya 5.630,99 TL, .....numaralı, .....tarihli, 839,13 TL bedelli fatura için davacının davalıya 419,13 TL, .....numaralı, .....tarihli, 2.212,50 TL bedelli fatura için davacının davalıya 1.106,74 TL ve .....(.....) numaralı, .....tarihli, 8.173,64 TL bedelli fatura için davacının davalıya 1.641,55 TL ödemesi gerektiği şeklinde görüş ve kanaatin sunulduğu görülmüştür. Bilirkişi raporu mevzuata ve içtihatlara uygun, denetime elverişli bulunmuştur.

Davacı vekili her bir fatura bedelinden, bilirkişinin hesapladığı tutarı mahsup etmek sureti ile kalan kısım için davasını ıslah etmiş, davacının ıslah dilekçesi davalı vekiline tebliğ edilmiştir.

İşbu dava görevsiz Mahkemeden açılıp, görevsizlik kararı verildikten sonra Mahkememize gelinceye kadar davacı tarafça arabulucuya başvurulduğu ve tarafların anlaşamadığına dair son tutanağın düzenlendiği, dava şartı eksikliğinin tamamlandığı görülmüştür.

İzah edilen nedenlerle davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak açıklandığı üzere,

1-Davanın KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhinde düzenlenen;

1.a-.....numaralı, .....tarihli, 11.474,50 TL bedelli fatura için davacının davalıya 5.843,51 TL borçlu olmadığının tespitine,

1.b-.....numaralı, .....tarihli, 839,13 TL bedelli fatura için davacının davalıya 420,00 TL borçlu olmadığının tespitine,

1.c-.....numaralı, .....tarihli, 2.212,50 TL bedelli fatura için davacının davalıya 1.105,76 TL borçlu olmadığının tespitine,

1......(.....) numaralı, .....tarihli, 8.173,64 TL bedelli fatura için davacının davalıya 6.532,09 TL borçlu olmadığının tespitine,

2-Alınması gerekli 950,00 TL harçtan davacı tarafça peşin yatırılan 269,85 TL'nin mahsubu ile eksik 680,15 TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

3-Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan başvurma harcı 269,85 TL, peşin harç 269,85 TL, bilirkişi ücreti 1.820,00 TL, tebligat, posta ve müzekkere gideri 226,75 TL olmak üzere toplam 2.586,45 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca 13.901,36 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

6-Gider avansından artan kısmın ilgilisine iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yokluğunda, miktar itibari ile KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.

Katip Hakim