Kargoda Kaybolan Altı Çekin İptali Talebiyle Açılan Davada, Bazı Çeklerin İbrazı ve İstirdat Davaları Sonucu Verilen Gerekçeli Karar
Özet: Davacı şirket, kargo sırasında kaybolduğunu iddia ettiği altı adet çekin iptali ve ödemelerinin durdurulması istemiyle mahkemeye başvurmuş; mahkemece ödemeden men kararları alınarak bankalara bildirilmiş, ancak yapılan yargılama sürecinde çeklerden bir kısmı için hamil aleyhine istirdat davaları açıldığından bu çekler yönünden dava konusuz kalmış, bir çekin ibrazı engellenirken, bir diğer çekin banka tarafından ödendiği ve yetkili hamillerin belirlendiği görülmüştür.
T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C....14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████HAKİM
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
: ... - ... ...VEKİLİ
: Av. ... ...DAVALI
: HASIMSIZDAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2026KARAR YAZMA TARİHİ
:31.03.2026Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA DİLEKÇESİ
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ticaret yapmış olduğu firmalardan almış olduğu;Çek Numarası Banka Şubesi Tutarı Keşide Tarihi (Vadesi).... ... .... Şaşmaz 139.026,00TL 31.08.2025çeklerin başka ticari olan Nebim Neyir Bilgisayar Sanayii Ve Hizmetleri Anonim Şirketi'ne göndermek üzere kargoya verildiğini ancak iş bu 6 adet çekin kargoda kaybolduğunu belirterek kargo yoluyla gönderilirken kayıp nedeniyle zayi olan çeklerin TTK’nun 818. maddesi yollamasıyla, uygulanması zorunlu bulunan 651. maddesi hükmü gereğince iptalini ve TTK'nun 757.maddesi uyarınca ödemeden men edilmesini talep ve dava etmiştir.DAVANIN NİTELİĞİ VE UYUŞMAZLIK
: Davanın, zayi nedeniyle çek iptali isteminden kaynaklandığı, uyuşmazlığın; iptal koşullarının bulunup bulunmadığı hususlarına ilişkindir.DELİLLER
: Tensip zaptı gereği ara kararların yerine getirildiği, dava konusu 6 adet çek için ödemeden men ara kararı kurulduğu, teminatın yatırıldığı akabinde ödemeden men ara kararının ilgili banka şubelerine bildirildiği, görüldü. 31.08.2025 keşide tarihli 3777651 nolu 139.026,00 TL çek yönünden hamili olduğunu iddia eden ...LPG Su Gıda Dağıtım Nakliye ve Ticaret LTD Şti'ne yapılan ihtar üzerine davacının ... 3 ATM ████████ Esas sayılı dosya üzerinden istirdat davası açtığı görüldü. Yine 30.08.2025 keşide tarihli, 1866597 seri no'lu 300.000,00 TL'lik çek yönünden hamili olduğunu iddia eden WAS MADENİ YAĞLARI SANAYİ Ticaret LTD Şti aleyhine davacının ... 13 ATM ████████ Esas sayılı dosyası ile istirdar davası açtığı görüldü. 30.09.2025 keşide tarihli, 3777652 seri nolu 139.026,00 TL çek yönünden hamili olduğunu iddia eden ... aleyhine davacı tarafından ... 13 ATM ████████ Esas sayılı dosyası üzerinden istirdat davası açtığı görüldü.Çeklerin son keşide tarihlerinden sonra mahkememizce Türkiye ... Bankasında kayıtlı 3 adet çek için, Denizbankası adına kayıtlı 2 adet çek ve ...Bankasında kayıtlı çek 1 adet çek için, ibraz edilip edilmediği soruldu. HalkBankasından gelen yazı cevabına göre çeklerin JEOMED İLAÇ VE SAĞLIK ÜRÜNLERİ A.Ş'ne ait olduğunu, 3777653 seri nolu 31.10.2025 keşide tarihli 139.026,00 TL tutarlı çekin 31.10.2025 tarihinde ... Katılım Bankasına ibraz edildiği, ödeme yasağı gereği ödeme yapılmadığının bildirildiği anlaşıldı .3777651 ve 3777652 seri nolu çeklerin yazı tarihi itibariyle ibrazına ilişkin herhangi bir kaydına rastlanılmadığı anlaşıldı. Yine ...Bankasından verilen 16.12.2025 tarihli yazı cevabına göre; 8807831 Seri numaralı 31.10.2025 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli çekin C.M.T BİL. İL. İNŞAAT TURİZM GIDA adına kayıtlı olduğunu,Celse arasında ibraz edilen ve haklarında istirdat davası açılan: 31.08.2025 keşide tarihli 3777651 nolu 139.026,00 TL çek, 30.08.2025 keşide tarihli, 1866597 seri no'lu 300.000,00 TL'lik çek, 30.09.2025 keşide tarihli, 3777652 seri nolu 139.026,00 TL çekler yönünden dosyanın tefrik edildiği ve mahkememiz ...dosyası üzerinden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığı kararı verildiği görüldü.Denizbank Anonim Şirketi Gölbaşı şubesi ve ...Şubesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, H1-2018135 nolu çekin ibraz edilmediği yönünde cevap verildiği görüldü.... Bankasında kayıtlı 3777653 seri nolu 31.10.2025 keşide tarihli 139.026,00 TL bedelli çekin takas bankası aracılığıyla ... Katılım Bankasına ibraz edildiği, gelen yazı cevabında ibraz eden yetkili hamilin 65980062882 TC nolu Harun Çaymaz olduğu, ...bankasında kayıtlı 8807831 seri nolu 31.10.2025 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli çekin Kuveytürk Katılım Bankası tarafından takas aracılığıyla ibraz edildiği ve yetkili hamilin 42206010308 TC nolu Ahmet ÖZKAYA ÖZKAYA olduğu ve ödeme yapıldığı görüldü.Denizbank Anonim Şirketi Gölbaşı şubesiH1-1866597 seri nolu çek için hamile karşı davacı tarafça ... 13 ATM ████████E istirdat davası açıldığı, ...Şubesine yazılan müzekkereye cevap verildiği, H1-2018135 nolu çekin ibraz edilmediği yönünde cevap verildiği görüldü.... Bankasında kayıtlı 3777653 seri nolu 31.10.2025 keşide tarihli 139.026,00 TL bedelli çekin takas bankası aracılığıyla ... Katılım Bankasına ibraz edildiği, gelen yazı cevabında ibraz eden yetkili hamilin 65980062882 TC nolu Harun Çaymaz olduğu, ... 5 ATM ████████ E istirdat davası açıldığı görüldü....bankasında kayıtlı 8807831 seri nolu 31.10.2025 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli çekin Kuveytürk Katılım Bankası tarafından takas aracılığıyla ibraz edildiği ve yetkili hamilin 42206010308 TC nolu Ahmet ÖZKAYA ÖZKAYA olduğu ve ödeme yapıldığı görüldü, ... 4 ATM ████████ E istirdat davası açıldığı görüldü. En az 3 kere TSG ilan yapıldığı anlaşıldı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Talep; zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.Davacı vekili tarafından çeklerin fotokopisi dosyaya ibraz edilmiştir.Muhatap bankalardan çekin hesap sahibi ve çekin bankaya ibraz edilip edilmediği hususları sorulmuş:8807831 ...Bankası Dikmen 75.000,00TL 31.10.2025 tarihli çekin yetkili hamili olduğu anlaşılan AHMET ÖZKAYA'ya karşı ... 4 ATM ████████ E istirdat davası açıldığı görüldü.1866597 ... A.Ş. Gölbaşı 300.000,00TL 30.08.2025 çek yönünden hamili olduğunu iddia eden WAS MADENİ YAĞLARI SANAYİ Ticaret LTD Şti aleyhine davacının ... 13 ATM ████████ Esas sayılı dosyası ile istirdar davası açtığı görüldü. çekler yönünden dosyanın tefrik edildiği ve mahkememiz ...dosyası üzerinden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığı kararı verildiği görüldü. Diğer çekler yönünden yargılamaya devam edildi.2018135 ... A.Ş. Ordu 100.000,00TL 30.08.2025 tarihli çekin ibraz edilmediği, ilanlara yetkili hamil olduğunu iddia edenlerce cevap verilmediği görüldü.3777653 ... Bankası Şaşmaz 139.026,00TL 31.10.2025 çekin yetkili hamilin 65980062882 TC nolu Harun Çaymaz olduğu, ... 5 ATM ████████ E istirdat davası açıldığı görüldü.3777652 ... Bankası Şaşmaz 139.026,00TL 30.09.2025 çek yönünden hamili olduğunu iddia eden ... aleyhine davacı tarafından ... 13 ATM ████████ Esas sayılı dosyası üzerinden istirdat davası açtığı görüldü. Çekler yönünden dosyanın tefrik edildiği ve mahkememiz ...dosyası üzerinden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığı kararı verildiği görüldü. Diğer çekler yönünden yargılamaya devam edildi.3777651 ... Bankası Şaşmaz 139.026,00TL 31.08.2025çek yönünden hamili olduğunu iddia eden ...LPG Su Gıda Dağıtım Nakliye ve Ticaret LTD Şti'ne yapılan ihtar üzerine davacının ... 3 ATM ████████ Esas sayılı dosya üzerinden istirdat davası açtığı görüldü. çekler yönünden dosyanın tefrik edildiği ve mahkememiz ...dosyası üzerinden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığı kararı verildiği görüldü. Diğer çekler yönünden yargılamaya devam edildi.Mahkememizce davacının belirttiği deliller toplanmış, zayi olan çeke ilişkin bilgiler Ticaret Sicil Gazetesinde TTK'na göre 3 kez yayınlanmış olupÇek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de, çek iptali davalarında yukarıda açıklanan prosedür gereğince, kararda üçüncü kişilerin hakkını zedeleyen hükümler bulunsa dahi karar onun bakımından kesin hüküm teşkil etmeyeceğinden, hasımsız şekilde açılan davaya üçüncü kişilerin asli ya da fer'i müdahale imkanı bulunmamakta, dolayısıyla davada taraf sıfatı olmayan üçüncü kişilerin hükmü istinaf etme imkanları da bulunmamaktadır. ( Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin █████████ Esas, █████████ Kararı)Bu kapsamda, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması nedeniyle çek iptali davasını açan davacı vekiline mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda muhtıra ile süre verilmiş olup süresinde dava açtığı tespit edilmiştir.Bilindiği üzere, zayi nedeniyle çek iptaline karar verilebilmesi için çekin kimde ve nerede olduğunun bilinmemesi gerekmektedir. Çekin kimde olduğu biliniyor ise çekin iadesi istirdat davası açılması gerekir. Somut olayda ise, 2018135 ... A.Ş. Ordu 100.000,00TL 30.08.2025 iptali talep edilen dava konusu çek hariç diğer çeklerin kimde olduğunun davacı şirket yetkilisi tarafından bilindiği, verilen süre içindede istirdat davası açmış olduğundan, buna göre çekin zayi olmadığı anlaşılmakla, çek iptali davasının konusuz kaldığından bu konuda bir karar verilmesine yer olmadığına; 2018135 ... A.Ş. Ordu 100.000,00TL 30.08.2025 tarihli çek yönünden ise yapılan ilanlara ve banka cevabına göre ibraz eden olmadığı, yetkili hamilin ortaya çıkmadığı anlaşıldığından bu çek yönünden davanın kabulü gerekmiştir. Aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.H Ü K Ü M
: Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle;Davanın KISMEN KABULÜNE;1)8807831 ...Bankası Dikmen 75.000,00TL 31.10.2025 tarihli çek, 777653 ... Bankası Şaşmaz 139.026,00TL 31.10.2025 çekler yönünden mevcut çek hamiline karşı çek istirdatı davası açılmış olması nedeniyle çek iptali davasının konusuz kaldığından BU KONUDA BİR KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA;a- 2018135 ... A.Ş. ...100.000,00TL 30.08.2025 tarihli çekin ibraz edilmediği, ilanlara yetkili hamil olduğunu iddia edenlerce cevap verilmediğinden ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,b- 1866597 ... A.Ş. Gölbaşı 300.000,00TL 30.08.2025, 3777652 ... Bankası Şaşmaz 139.026,00TL 30.09.2025, 3777651 ... Bankası Şaşmaz 139.026,00TL 31.08.2025 çek yönünden tefrik kararı verildiği ve ... 14 ATM ████████E. ████████ K sayılı ilamında karar verilmesine yer olmadığı kararı verildiğinden tefrik edilen çekler yönünden KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,2)Teminatın karar kesinleştiğinde iadesine,3) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00 TL harcın, dava açılışında alınan 615,40 TL peşin harcın mahsubu ile 116,60TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı olmak üzere, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMK'nin 345/1. maddesi uyarınca 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ...¸e-imzalıdırHakim ...¸e-imzalıdır