Yargıtay 5. Ceza Dairesinden rüşvet ve nitelikli dolandırıcılık davalarında temyiz sınırları, suçtan zarar görme tanımı ve bölgesel mahkeme kararlarının incelenmesine dair önemli karar.
Özet: Bu karar, rüşvet ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından verilen hükümleri inceleyen yüksek mahkemenin, bazı sanıklar hakkındaki nitelikli dolandırıcılık mahkumiyetlerini kaldırıp beraatlerine karar verilmesiyle istinaf başvurularını esastan reddettiğini, diğer sanıkların rüşvet ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından beraatlerine yönelik istinaf başvurularını da esastan reddettiğini; bir sanık hakkındaki rüşvet mahkumiyetini ise bozduğunu; ayrıca, bazı kararların temyiz edilemez olduğunu, suçtan doğrudan zarar görme şartı aranması gerektiğini ve usulsüz katılımların temyiz hakkı vermeyeceğini belirterek çeşitli temyiz istemlerini reddettiğini gösterir.
MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI
: █████████ Esas, ████████ KararSUÇLAR
: Rüşvet, nitelikli dolandırıcılıkHÜKÜMLER
: İlk Derece Mahkemesince sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen mahkumiyet hükümlerinin kaldırılarak sanıkların atılı suçtan ayrı ayrı beraatlerine karar verilmek suretiyle hükümlerin düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddi, sanıklar ..., ... ve ... hakkında rüşvet ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından verilen beraat kararlarına yönelik istinaf başvurularının esastan reddi, sanık ... hakkında rüşvet suçundan verilen mahkumiyet kararının bozulmasınaTEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ
: Temyiz isteminin reddi, onamaYapılan ön inceleme neticesinde;İlk Derece Mahkemesince sanık ... hakkında rüşvet alma suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne ilişkin Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin vermiş olduğu bozma Kararının; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 286/1. maddesinde yer verilen “Bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan hükümleri temyiz edilebilir” şeklindeki düzenleme gereğince temyiz edilemez ve kesin olduğu, yine sanıklar ..., ... ve ... hakkında temyiz incelemesine konu nitelikli dolandırıcılık suçunun, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun (5237 sayılı Kanun) 158/1-e maddesinde öngörülen cezasının üst sınırının on yıldan az olması, 5271 sayılı Kanun'un 286/2-g maddesinde yer verilen; "On yıl veya daha az hapis cezasını veya adlî para cezasını gerektiren suçlardan, ilk derece mahkemesince verilen beraat kararları ile ilgili olarak istinaf başvurusunun esastan reddine dair kararları"n temyiz incelemesine tabi olmadığına ilişkin düzenleme ile atılı suçun, aynı Kanun'un 286/3. maddesi kapsamında da bulunmadığı, diğer taraftan Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.02.2017 tarihli, 2015/5-95 Esas, ███████ sayılı ve benzer Kararlarında da belirtildiği üzere "suçtan zarar görme" kavramının "suçtan doğrudan doğruya zarar görmüş bulunma hali" olarak anlaşılması gerektiği, dolaylı veya muhtemel zararların davaya katılma hakkı vermeyeceği, keza 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanunu'nun gerek 7417 sayılı Kanun ile yapılan değişiklik öncesi gerekse değişiklik sonrası 18. maddesinde "... ilgili kamu kurum veya kuruluşlarına bildirilir." hükmünün yer aldığı, kamu görevlisi olmayan sanıklar ..., ... ve ... bakımından ..., ... ile Türkiye Ziraat Odaları Birliğinin ilgili kamu kurumu sayılamayacağı, açıklanan nedenlerle bu sanıklar hakkında rüşvet verme suçundan açılan kamu davalarına 5271 sayılı Kanun'un 237. maddesine göre suçtan doğrudan zarar görmeyen anılan kurumların katılma haklarının olmadığı, bunların yanında ... ile .. nin tüm sanıklar hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan açılan kamu davalarına da yine aynı Kanun’un değinilen maddesi uyarınca katılma haklarının olmadığı, usulsüz olarak verilen katılma kararlarının da hükümleri temyiz hakkı vermeyeceği anlaşıldığından, ...vekili ve sanık ... müdafiinin bu sanık hakkında rüşvet verme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik bozma, ..., ... ile ...vekillerinin sanıklar ..., ... ve ... hakkında rüşvet verme ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddi ve ... ile ...vekillerinin sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen hükümlere yönelik temyiz istemlerinin reddine karar vermek gerekmiştir.Sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan kurulan hükümlerin temyiz edilebilir olduğu, temyiz eden .. nın bu hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, temyiz isteminin süresinde olduğu, temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, temyiz isteminin reddini gerektirir başkaca bir durumun bulunmadığı tespit edilmiştir.Dosya kapsamına nazaran uygun görülmeyen sanık ... müdafiinin duruşmalı inceleme talebinin 5271 sayılı Kanun'un 299. maddesi uyarınca takdiren reddine ve incelemenin duruşmasız olarak yapılmasına karar verildikten sonra gereği düşünüldü:Dairemizin █████████ Esasında kayıtlı Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin █████████ Esas sayılı dava dosyası ile temyiz incelemesine konu bu dosyası arasında suç ve sanıklar yönünden fiili ve hukuki bağlantı olduğundan, dosyaların birlikte ele alınarak yapılan incelemesinde;I. HUKUKİ SÜREÇA. İlk DereceYalova 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.06.2021 tarihli ve ████████ Esas, ████████ sayılı Kararı ile sanık ...'nın zincirleme nitelikli dolandırıcılık suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 158/1-e, 43/1-2, 35/1-2 ve 62. maddeleri uyarınca 3 yıl 4 ay hapis ve 82 gün karşılığı 1.640,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, sanık ...'nin ise aynı suçtan, 5237 sayılı Kanun'un 158/1-e, 43/1-2 ve 35/1-2. maddeleri uyarınca 3 yıl 12 ay hapis ve 99 gün karşılığı 1.980,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına, sanıklar hakkında aynı Kanun'un 53/1, 2, 3. madde ve fıkraları uyarınca hak yoksunlukları uygulanmasına hükmolunmuştur.B. İstinafBursa Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin 08.03.2023 tarihli ve █████████ Esas, ████████ sayılı Kararı ile sanıklar hakkındaki mahkumiyet hükümleri kaldırılarak sanıkların atılı suçtan beraatlerine karar verilmek suretiyle hükümlerin düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.II. TEMYİZA. Temyiz SebepleriKatılan ... Vekilinin Temyiz İstemiKurumlarının uygulama kanunu olan 5510 sayılı Kanun'un 60. maddesinden haksız olarak faydalanma girişimi ve bu girişime yönelik olarak düzenlenen sahte evrağa yönelik yapılan araştırma sonucu inceleme raporunda; sahte evrak tanzim edildiğinin, bu evrak üzerinden yersiz oda kayıtları ve yersiz sigorta tescili sağladığının tespit edildiğine, sanıklar ... ve ...'in evrak akışında bir fiil bulunduklarına ve böylece dolandırıcılık suçundan cezalandırılmaları gerektiğine, sanıkların atılı suçu işlediklerinin kurum kayıtları ve inceleme raporlarıyla sabit olduğu halde eksik inceleme ve araştırma yapıldığına, ayrıca temyiz incelemesinde resen nazara alınacak sair nedenlere ilişkindir.B. Değerlendirme ve GerekçeBu dava ile birlikte incelenen Dairemizin █████████ Esasına kayıtlı temyiz davasına konu Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesinin █████████ Esas ve 2024/5 Karar sayılı ilamının; İlk Derece Mahkemesince sanık ... hakkında rüşvet alma suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne ilişkin olması ve inceleme konusu nitelikli dolandırıcılık suçunun belirtilen dosyadaki rüşvet anlaşmasına konu edilmesi karşısında, anılan dava dosyaları arasında suçların sübutunun değerlendirilmesi ve nitelendirilmesi bakımından 5271 sayılı Kanun'un 8/1. maddesinde yer aldığı şekilde hukuki ve fiili bağlantı bulunduğundan, bu davanın bahsi geçen dava ile birleştirilmesi sonrasında sanıkların hukuki durumlarının takdir ve tayin edilmesi gerektiğinin dikkate alınmaması,Hukuka aykırı görülmüştür.III. KARAR1) Ön inceleme bölümünde açıklanan nedenlerle, ...vekili ve sanık ... müdafiinin bu sanık hakkında rüşvet verme suçundan kurulan mahkumiyet hükmüne yönelik bozma, ..., ... ile ...vekillerinin sanıklar ..., ... ve ... hakkında rüşvet verme ve nitelikli dolandırıcılık suçlarından kurulan beraat hükümlerine yönelik istinaf başvurularının esastan reddi ve ... ile ...vekillerinin sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen hükümlere yönelik temyiz istemlerinin, 5271 sayılı Kanun’un 298/1. maddesi uyarınca Tebliğname’ye kısmen uygun kısmen aykırı olarak, oy birliğiyle REDDİNE,2) Değerlendirme ve gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle katılan ... vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden, sanıklar ... ve ... hakkında nitelikli dolandırıcılık suçundan verilen ve başkaca yönleri incelenmeyen hükümlerin, 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi uyarınca Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca yeniden incelenmek ve hüküm verilmek üzere hükmü bozulan Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmesi için Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,25.12.2025 tarihinde karar verildi.